Ik spreek ‘SBAR’…
Introductie in patiëntveiligheid, communicatie en teamwerk
de gezondheidssector is een gevaarlijke sector
Regelmatig halen medische fouten en miscommunicatie het nieuws
Slechts in 1 op de 3 ziekenhuizen wordt informatie goed doorgegeven.
Veel verbetering mogelijk, soms alarmerend
Patiëntveiligheid?
Vermijdbare sterfte: 1/20 overlijdens
o België: 1500 overlijdens/jaar
Vermijdbare schade: 30 000/jaar
o = 2,3% van alle opnames
Vermijdbare schade= bijvoorbeeld schade door verkeerde medicatie -> gehoorschade opgetreden
Teamwerk en communicatie als hoofdoorzaak voor patiëntveiligheidsincidenten
Teamwerk wordt meer en meer gelinkt aan patiëntveiligheid
Miscommunicatie wordt geïdentificeerd als de oorzaak van meer dan 60% van de onverwachte
gebeurtenissen die lijden tot (vermijdbare) schade
In 60-70% van de gevallen ligt de oorzaak bij miscommunicatie
Meestal zijn we technisch wel goed geschoold, denk aan het plaatsen van een ET tube bij covid
patiënten of vet juist verzorgen van een wonde.
Teamwerk en communicatie
Wat is belangrijk bij teamwerk?
Wat is belangrijk bij een team? Wat onderscheid een team van een groep mensen?
Dit draait om de patiënt
Allen samen voor de patiënt
We hebben elkaar nodig
We zijn van elkaar afhankelijk
(mis)Communicatie
Binnenkant = rugzak die je meedraagt van het leven, dit is hoe je dingen interpreteert (denk aan je
opvoeding)
, Buitenkant = verbale en non-verbale communicatie
Doordat de binnenkant vaak verschilt bij 2 personen wordt de bedoeling van een boodschap soms
misbegrepen en is er een verkeerd effect
Vb . Vrouw vraagt aan man in de zetel: schat welke dag komt de vuilkar nu weer? Man antwoord:
dinsdag. vrouw heeft als bedoeling: ‘het is maandagavond, zet jij alsjeblieft de vuilzakken buiten’
Bedoeling ≠ effect
Zijn nooit 100% gelijk aan elkaar
We hebben allemaal een verschillende binnenkant
Binnenkant = Achtergrond, ervaring, opleiding, focus, …
2 soorten effecten:
o Bedoelde effecten
o Niet-bedoelde effecten
Bvb we zijn samen een reanimatie aan het uitvoeren en ik zeg: ’geef 1 mg adrenaline’.
Het bedoelde effect is dat jij die medicatie gaat geven, het niet-bedoelde effect is dat ik streng
overkom (bijt mijne neus er niet af he!)
Miscommunicatie
Waar loopt het vaak mis?
Menselijke fouten
Hiërarchie
Verschillen in cultuur, discipline
Situatiebewustzijn
Ineffectieve communicatiestructuren
Tijdsdruk
Ineffectieve respons op communicatiefouten
Introductie in patiëntveiligheid, communicatie en teamwerk
de gezondheidssector is een gevaarlijke sector
Regelmatig halen medische fouten en miscommunicatie het nieuws
Slechts in 1 op de 3 ziekenhuizen wordt informatie goed doorgegeven.
Veel verbetering mogelijk, soms alarmerend
Patiëntveiligheid?
Vermijdbare sterfte: 1/20 overlijdens
o België: 1500 overlijdens/jaar
Vermijdbare schade: 30 000/jaar
o = 2,3% van alle opnames
Vermijdbare schade= bijvoorbeeld schade door verkeerde medicatie -> gehoorschade opgetreden
Teamwerk en communicatie als hoofdoorzaak voor patiëntveiligheidsincidenten
Teamwerk wordt meer en meer gelinkt aan patiëntveiligheid
Miscommunicatie wordt geïdentificeerd als de oorzaak van meer dan 60% van de onverwachte
gebeurtenissen die lijden tot (vermijdbare) schade
In 60-70% van de gevallen ligt de oorzaak bij miscommunicatie
Meestal zijn we technisch wel goed geschoold, denk aan het plaatsen van een ET tube bij covid
patiënten of vet juist verzorgen van een wonde.
Teamwerk en communicatie
Wat is belangrijk bij teamwerk?
Wat is belangrijk bij een team? Wat onderscheid een team van een groep mensen?
Dit draait om de patiënt
Allen samen voor de patiënt
We hebben elkaar nodig
We zijn van elkaar afhankelijk
(mis)Communicatie
Binnenkant = rugzak die je meedraagt van het leven, dit is hoe je dingen interpreteert (denk aan je
opvoeding)
, Buitenkant = verbale en non-verbale communicatie
Doordat de binnenkant vaak verschilt bij 2 personen wordt de bedoeling van een boodschap soms
misbegrepen en is er een verkeerd effect
Vb . Vrouw vraagt aan man in de zetel: schat welke dag komt de vuilkar nu weer? Man antwoord:
dinsdag. vrouw heeft als bedoeling: ‘het is maandagavond, zet jij alsjeblieft de vuilzakken buiten’
Bedoeling ≠ effect
Zijn nooit 100% gelijk aan elkaar
We hebben allemaal een verschillende binnenkant
Binnenkant = Achtergrond, ervaring, opleiding, focus, …
2 soorten effecten:
o Bedoelde effecten
o Niet-bedoelde effecten
Bvb we zijn samen een reanimatie aan het uitvoeren en ik zeg: ’geef 1 mg adrenaline’.
Het bedoelde effect is dat jij die medicatie gaat geven, het niet-bedoelde effect is dat ik streng
overkom (bijt mijne neus er niet af he!)
Miscommunicatie
Waar loopt het vaak mis?
Menselijke fouten
Hiërarchie
Verschillen in cultuur, discipline
Situatiebewustzijn
Ineffectieve communicatiestructuren
Tijdsdruk
Ineffectieve respons op communicatiefouten
