INHOUDSOPGAVE
Diagnostiek bij oncologie ................................................................................................................................. 2
Diverse tumoren/ haematologie .................................................................................................................... 14
“gynaecologische tumoren/ mammacarcinoom” ........................................................................................... 33
“urologische tumoren/ prostaatcarcinoom” ................................................................................................... 46
Het lymfesysteem ........................................................................................................................................... 60
Hidradinitis, hyperhydrosis, urticaria, Lichen planus ...................................................................................... 70
Hoofd-halsoncologie ...................................................................................................................................... 77
Huid, prostaat, vulva & uteruscarcinoom ....................................................................................................... 86
Huidveranderingen & complicaties................................................................................................................. 96
Complicaties ................................................................................................................................................. 101
Hyperhidrosis, bromhidrosis, chromhidrosis ................................................................................................ 109
Hypertrofische littekens ............................................................................................................................... 127
Lever en nieren ANFY ................................................................................................................................... 135
Lymfologie gastcollege UMCU ...................................................................................................................... 168
Manuele lymfedrainage ............................................................................................................................... 188
Manuele lymfe drainage opbouw ................................................................................................................. 192
Basisgrepen MLD .......................................................................................................................................... 198
Oncologie ..................................................................................................................................................... 200
Operatieve mogelijkheden mammacarcinoom ............................................................................................. 217
Pijn algemeen & pijn bij oncologie ............................................................................................................... 233
Wondgenezing en littekens .......................................................................................................................... 248
Chemotherapie & mammaprint ................................................................................................................... 265
De rol van voeding bij preventie van kanker ................................................................................................. 273
Hormoontherapie, immunotherapie, targeted therapie en medicamenteuze pijnbestrijding ....................... 275
Normale wondgenezing ............................................................................................................................... 282
Voeding bij kanker ........................................................................................................................................ 285
,Diagnostiek bij oncologie
- Kanker ontstaat uit één cel en ontwikkelt zich tot een massa van grammen
tumorweefsel
- Ergens dan krijgt de patiënt symptomen, bezoekt/ zij een arts en wordt de diagnose
gesteld
- Tumor niet eerder symptomatisch dan bij een massa van 1 gram (een omvang van 1
cm3)
- Een dergelijke tumor bevat 109 cellen en bevindt zich dan, op driekwart van de tijd
tussen het ontstaan (1 cel) en de dood (1012 cellen)
- Een tijdpad van meer dan 5 jaar
*bij meer dan 40% van de patiënten genezing met locoregionale behandeling mogelijk is →
dit betekent dat in een aantal patiënten een klinisch manifeste tumor nog niet
gemetastaseerd is
Tracer: speurstof dat op receptor van bepaalde cellen gaat zitten.
Belangrijk
- Goede algemene anamnese
- Een compleet lichamelijk onderzoek
- Kennis van (herkennen van) symptomen
- Vragen naar gewoonten (roken, alcohol), familie, sociale omstandigheden
- Beroep
- Noxen
- En een aanvullend onderzoek
X-thorax foto’s. rechts: tumor in
linkerlong dat kanker blijkt te zijn.
X-thorax vs. CT-scan. Multupile
metastasen van een primair proces (niet duidelijk hier waar primair kanker is)
,Diagnose
Anamnese, lichamelijk en aanvullend onderzoek (beeldvormig onderzoek), punctie/ biopsie
is doorslaggevend.
De diagnose van kanker wordt gesteld op basis van histopathologie na biopsie of cytologie.
Specialisten: oncoloog, huisarts, radioloog, chirurg, radiotherapeut, plastisch chirurg evt.
Diagnostiek
- Klacht gericht
- Zonder klachten (bv. Bij bevolkingsonderzoek ontdekt)
- Bevolkingsonderzoek (welke zijn er?)
Bevolkingsonderzoek
- Mammacarcinoom (vrouwen vanaf 50 jaar; elke 2 jaar)
- Cervixcarcinoom (vrouwen vanaf 30 jaar; elke 5 jaar)
- Darm (vrouwen en mannen vanaf 55 jaar; elke 2 jaar)
- Prostaat nog niet
Mammacarcinoom diagnose en onderzoek
- Vrouw 53 jaar met zwelling in de Re borst
Differentiaaldiagnose
- Goedaardige (benigne) zwellingen
o Mastopathie
o Cyste
o Fibroadenoom/ fibrose
- Kwaadaardige (maligne) zwellingen
o Carcinomen
Anamnese
- Leeftijd vrouw, menstruatie/ overgang
- Pijnlijk/ niet pijnlijk
- Duur klachten
- Uitvloed tepel (helder/ bloed)
Risico factoren
- Familieanamnese
- Eerder carcinoom borst/ ander carcinoom
- Andere
Lichamelijk onderzoek
- Inspectie
o Huid
o Tepel intrekking
o Verschil borst (li/re)
- Palpatie
o Glad
o Elastisch
, o Los van onderlaag
o Lymfeklieren
Beeldvormend onderzoek:
- Echografie
- Mammagrafie
- CT-scan
Cervixcarcinoom diagnose en onderzoek
Cervixcarcinoom diagnose en onderzoek
- Vrouwen met klachten, welke?
- Bevolkingsonderzoek, uitstrijkje vanaf 30 jaar, hoe vaak?
- Moet deze patiënte radiologisch onderzoek ondergaan?
- HPV-infectie
In beginfase zijn er meestal geen klachten bij deze patiënten.
In verdere stadia bloedverlies of fluor.
CIN I t/m III geclassificeerd (onrustige cellen, wil nog niet zeggen dat het maligne is)
Ovariumcarcinoom (eierstokkanker)
- Geen bevolkingsonderzoek
Door geen goede screeningsinstrumenten
- Geen klachten. Klachten ontstaan in latere fase
- Welk onderzoek vindt plaats?
Echografie, CT-scan, biopsie
Andere soorten kanker?
- Wat is hier voor diagnostiek noodzakelijk?
o Leukemie beenmergpunctie
o Huid dermascopie
o Maag/darm scopie
Diagnose wordt gesteld door:
- Anamnese
Diagnostiek bij oncologie ................................................................................................................................. 2
Diverse tumoren/ haematologie .................................................................................................................... 14
“gynaecologische tumoren/ mammacarcinoom” ........................................................................................... 33
“urologische tumoren/ prostaatcarcinoom” ................................................................................................... 46
Het lymfesysteem ........................................................................................................................................... 60
Hidradinitis, hyperhydrosis, urticaria, Lichen planus ...................................................................................... 70
Hoofd-halsoncologie ...................................................................................................................................... 77
Huid, prostaat, vulva & uteruscarcinoom ....................................................................................................... 86
Huidveranderingen & complicaties................................................................................................................. 96
Complicaties ................................................................................................................................................. 101
Hyperhidrosis, bromhidrosis, chromhidrosis ................................................................................................ 109
Hypertrofische littekens ............................................................................................................................... 127
Lever en nieren ANFY ................................................................................................................................... 135
Lymfologie gastcollege UMCU ...................................................................................................................... 168
Manuele lymfedrainage ............................................................................................................................... 188
Manuele lymfe drainage opbouw ................................................................................................................. 192
Basisgrepen MLD .......................................................................................................................................... 198
Oncologie ..................................................................................................................................................... 200
Operatieve mogelijkheden mammacarcinoom ............................................................................................. 217
Pijn algemeen & pijn bij oncologie ............................................................................................................... 233
Wondgenezing en littekens .......................................................................................................................... 248
Chemotherapie & mammaprint ................................................................................................................... 265
De rol van voeding bij preventie van kanker ................................................................................................. 273
Hormoontherapie, immunotherapie, targeted therapie en medicamenteuze pijnbestrijding ....................... 275
Normale wondgenezing ............................................................................................................................... 282
Voeding bij kanker ........................................................................................................................................ 285
,Diagnostiek bij oncologie
- Kanker ontstaat uit één cel en ontwikkelt zich tot een massa van grammen
tumorweefsel
- Ergens dan krijgt de patiënt symptomen, bezoekt/ zij een arts en wordt de diagnose
gesteld
- Tumor niet eerder symptomatisch dan bij een massa van 1 gram (een omvang van 1
cm3)
- Een dergelijke tumor bevat 109 cellen en bevindt zich dan, op driekwart van de tijd
tussen het ontstaan (1 cel) en de dood (1012 cellen)
- Een tijdpad van meer dan 5 jaar
*bij meer dan 40% van de patiënten genezing met locoregionale behandeling mogelijk is →
dit betekent dat in een aantal patiënten een klinisch manifeste tumor nog niet
gemetastaseerd is
Tracer: speurstof dat op receptor van bepaalde cellen gaat zitten.
Belangrijk
- Goede algemene anamnese
- Een compleet lichamelijk onderzoek
- Kennis van (herkennen van) symptomen
- Vragen naar gewoonten (roken, alcohol), familie, sociale omstandigheden
- Beroep
- Noxen
- En een aanvullend onderzoek
X-thorax foto’s. rechts: tumor in
linkerlong dat kanker blijkt te zijn.
X-thorax vs. CT-scan. Multupile
metastasen van een primair proces (niet duidelijk hier waar primair kanker is)
,Diagnose
Anamnese, lichamelijk en aanvullend onderzoek (beeldvormig onderzoek), punctie/ biopsie
is doorslaggevend.
De diagnose van kanker wordt gesteld op basis van histopathologie na biopsie of cytologie.
Specialisten: oncoloog, huisarts, radioloog, chirurg, radiotherapeut, plastisch chirurg evt.
Diagnostiek
- Klacht gericht
- Zonder klachten (bv. Bij bevolkingsonderzoek ontdekt)
- Bevolkingsonderzoek (welke zijn er?)
Bevolkingsonderzoek
- Mammacarcinoom (vrouwen vanaf 50 jaar; elke 2 jaar)
- Cervixcarcinoom (vrouwen vanaf 30 jaar; elke 5 jaar)
- Darm (vrouwen en mannen vanaf 55 jaar; elke 2 jaar)
- Prostaat nog niet
Mammacarcinoom diagnose en onderzoek
- Vrouw 53 jaar met zwelling in de Re borst
Differentiaaldiagnose
- Goedaardige (benigne) zwellingen
o Mastopathie
o Cyste
o Fibroadenoom/ fibrose
- Kwaadaardige (maligne) zwellingen
o Carcinomen
Anamnese
- Leeftijd vrouw, menstruatie/ overgang
- Pijnlijk/ niet pijnlijk
- Duur klachten
- Uitvloed tepel (helder/ bloed)
Risico factoren
- Familieanamnese
- Eerder carcinoom borst/ ander carcinoom
- Andere
Lichamelijk onderzoek
- Inspectie
o Huid
o Tepel intrekking
o Verschil borst (li/re)
- Palpatie
o Glad
o Elastisch
, o Los van onderlaag
o Lymfeklieren
Beeldvormend onderzoek:
- Echografie
- Mammagrafie
- CT-scan
Cervixcarcinoom diagnose en onderzoek
Cervixcarcinoom diagnose en onderzoek
- Vrouwen met klachten, welke?
- Bevolkingsonderzoek, uitstrijkje vanaf 30 jaar, hoe vaak?
- Moet deze patiënte radiologisch onderzoek ondergaan?
- HPV-infectie
In beginfase zijn er meestal geen klachten bij deze patiënten.
In verdere stadia bloedverlies of fluor.
CIN I t/m III geclassificeerd (onrustige cellen, wil nog niet zeggen dat het maligne is)
Ovariumcarcinoom (eierstokkanker)
- Geen bevolkingsonderzoek
Door geen goede screeningsinstrumenten
- Geen klachten. Klachten ontstaan in latere fase
- Welk onderzoek vindt plaats?
Echografie, CT-scan, biopsie
Andere soorten kanker?
- Wat is hier voor diagnostiek noodzakelijk?
o Leukemie beenmergpunctie
o Huid dermascopie
o Maag/darm scopie
Diagnose wordt gesteld door:
- Anamnese
