Samenvatting Materieel Strafrecht
Open Universiteit
Opgesteld door Benjamin Kooij
Augustus 2022
,Week 1 Strafrechtelijke aansprakelijkheid
Jurisprudentie
HR 26 juni 1962, NJ 1963, 12/44 (Kousen en sokken) Cassatieberoep doen op
legaliteitsbeginsel als wetgeving is veranderd nadat het beroep is uitgesproken door de rechter is
in beginsel mogelijk.
Casus:. Cassatieberoep tegen een veroordeling tot betaling 30 Gulden aan een vof die kousen en
sokken verkocht zonder de daarvoor vereiste vergunning. Het vestigingsbesluit kleinhandel in
textielgoederen 1962 is namelijk ingetrokken in februari 1962. Conform artikel 1 lid 2 Sr is een
menselijke gedraging pas strafbaar als het in de wet staat. Door het intrekken van het vestigingsbesluit
zou de gedraging van de vof niet meer strafbaar zijn. Het beroep is echter verworpen door de Hoge
Raad omdat de gedraging wan de vof nog steeds strafbaar is volgens de nieuwe regelgeving.
Rechtsvragen: Kan er een beroep worden gedaan op het legaliteitsbeginsel als de wetgeving is
veranderd nadat het beroep al is uitgesproken door de rechter?
Rechtsregel(s): Ja, in beginsel kan er een cassatieberoep worden gedaan op het legaliteitsbeginsel als
de wetgeving is veranderd/ingetrokken nadat het beroep is uitgesproken door de beroepsrechter. Het is
namelijk de taak van de rechter om de gestelde rechtsvragen te toetsen aan de huidige wet- en
regelgeving.
In het geval van dit arrest werd het cassatieberoep verworpen met de motivering dat er nieuwe
wetgeving van toepassing was verklaard die hetzelfde gedrag strafbaar stelde waardoor er wel werd
voldaan aan het legaliteitsbeginsel.
, VERPLICHTE STOF
Week 1
Inleiding
Aan welke voorwaarden moet zijn voldaan om van strafrechtelijke aansprakelijkheid te kunnen
spreken?
1. Er is sprake van een menselijke gedraging die door de wetgever als strafbaar is omschreven
(in een delictsomschrijving). artikel 1 lid 1 Sr, legaliteitsbeginsel.
2. Deze strafbare menselijke gedraging is wederrechtelijk in strijd met het recht er is geen
rechtvaardigingsgrond die maakt dat het gedrag niet strafbaar is.
3. De strafbare menselijke gedraging is verwijtbaar er is geen schulduitsluitingsgrond van
toepassing die maakt dat het gedrag niet strafbaar is.
4. Er zijn geen vervolgingsbeperkingen van toepassing, met name verjaring (Art. 70 Sr),
minderjarigheid (Art. 486 Sr), de ne bis idem regel (artikel 68 Sr) of de dood van de verdachte
die de strafbaarheid uitsluiten of beperken.
Leerdoelen
Na bestudering van deze leereenheid heeft u kennis over en inzicht in:
de samenstelling en werking van de strafbepalingen;
Wat is een strafbepaling? artikel 1 lid 1 Sr. Een strafbepaling is de delictsomschrijving + de
sanctienorm.
Wat is een delictsomschrijving? de objectieve en subjectieve vereisten die strafbaarheid opleveren.
De objectieve en subjectieve vereisten worden samen bestanddelen genoemd. De officier van Justitie
zal alle bestanddelen moeten bewijzen, pas dan is de verdachte strafbaar.
Waarom worden delictsomschrijvingen opgedeeld in bestanddelen? processueel belang,
duidelijkheid over tenlastelegging, bewijsvoering en de einduitspraak.
de rubricering van de onderscheiden delictsomschrijvingen;
Wat is de huidige waarde van het indelen van delicten in verschillende rubrieken?
Een wetgevingstechnisch belang. In beginsel is de onderverdeling van een strafbaar feit onder een titel
weinig dwingend (rubrica non est lex) maar het rubriceren van strafbare feiten kan wel degelijk een
legitimeringsfunctie, groeperingsfunctie en/of interpretatieve functie hebben.
Strafbare feiten kunnen worden onderscheiden in:
- Overtredingen en misdrijven, indeling afhankelijk van de ernst van het strafbare feit en de
aanwezigheid van het bestanddeel opzet en/of schuld;
- Krenkingsdelicten = vergelding en gevaarzettingsdelicten;
- Formele (handeling) en materiele delicten (gevolg);
- Kwaliteitsdelicten en algemene delicten;
- Commissiedelicten (doen) en omissiedelicten, eigenlijke en oneigenlijke omissiedelicten;
- Doleuze (opzet) en culpoze delicten (schuld);
- Gekwalificeerde (hogere straf) en geprivilegieerde (lagere straf) delicten;
- Aflopende en voortdurende delicten;
- Klachtdelicten;
- Terroristische misdrijven (= bestanddeel terroristisch oogmerk);
- Commune delicten en delicten uit bijzondere strafwetgeving.
Open Universiteit
Opgesteld door Benjamin Kooij
Augustus 2022
,Week 1 Strafrechtelijke aansprakelijkheid
Jurisprudentie
HR 26 juni 1962, NJ 1963, 12/44 (Kousen en sokken) Cassatieberoep doen op
legaliteitsbeginsel als wetgeving is veranderd nadat het beroep is uitgesproken door de rechter is
in beginsel mogelijk.
Casus:. Cassatieberoep tegen een veroordeling tot betaling 30 Gulden aan een vof die kousen en
sokken verkocht zonder de daarvoor vereiste vergunning. Het vestigingsbesluit kleinhandel in
textielgoederen 1962 is namelijk ingetrokken in februari 1962. Conform artikel 1 lid 2 Sr is een
menselijke gedraging pas strafbaar als het in de wet staat. Door het intrekken van het vestigingsbesluit
zou de gedraging van de vof niet meer strafbaar zijn. Het beroep is echter verworpen door de Hoge
Raad omdat de gedraging wan de vof nog steeds strafbaar is volgens de nieuwe regelgeving.
Rechtsvragen: Kan er een beroep worden gedaan op het legaliteitsbeginsel als de wetgeving is
veranderd nadat het beroep al is uitgesproken door de rechter?
Rechtsregel(s): Ja, in beginsel kan er een cassatieberoep worden gedaan op het legaliteitsbeginsel als
de wetgeving is veranderd/ingetrokken nadat het beroep is uitgesproken door de beroepsrechter. Het is
namelijk de taak van de rechter om de gestelde rechtsvragen te toetsen aan de huidige wet- en
regelgeving.
In het geval van dit arrest werd het cassatieberoep verworpen met de motivering dat er nieuwe
wetgeving van toepassing was verklaard die hetzelfde gedrag strafbaar stelde waardoor er wel werd
voldaan aan het legaliteitsbeginsel.
, VERPLICHTE STOF
Week 1
Inleiding
Aan welke voorwaarden moet zijn voldaan om van strafrechtelijke aansprakelijkheid te kunnen
spreken?
1. Er is sprake van een menselijke gedraging die door de wetgever als strafbaar is omschreven
(in een delictsomschrijving). artikel 1 lid 1 Sr, legaliteitsbeginsel.
2. Deze strafbare menselijke gedraging is wederrechtelijk in strijd met het recht er is geen
rechtvaardigingsgrond die maakt dat het gedrag niet strafbaar is.
3. De strafbare menselijke gedraging is verwijtbaar er is geen schulduitsluitingsgrond van
toepassing die maakt dat het gedrag niet strafbaar is.
4. Er zijn geen vervolgingsbeperkingen van toepassing, met name verjaring (Art. 70 Sr),
minderjarigheid (Art. 486 Sr), de ne bis idem regel (artikel 68 Sr) of de dood van de verdachte
die de strafbaarheid uitsluiten of beperken.
Leerdoelen
Na bestudering van deze leereenheid heeft u kennis over en inzicht in:
de samenstelling en werking van de strafbepalingen;
Wat is een strafbepaling? artikel 1 lid 1 Sr. Een strafbepaling is de delictsomschrijving + de
sanctienorm.
Wat is een delictsomschrijving? de objectieve en subjectieve vereisten die strafbaarheid opleveren.
De objectieve en subjectieve vereisten worden samen bestanddelen genoemd. De officier van Justitie
zal alle bestanddelen moeten bewijzen, pas dan is de verdachte strafbaar.
Waarom worden delictsomschrijvingen opgedeeld in bestanddelen? processueel belang,
duidelijkheid over tenlastelegging, bewijsvoering en de einduitspraak.
de rubricering van de onderscheiden delictsomschrijvingen;
Wat is de huidige waarde van het indelen van delicten in verschillende rubrieken?
Een wetgevingstechnisch belang. In beginsel is de onderverdeling van een strafbaar feit onder een titel
weinig dwingend (rubrica non est lex) maar het rubriceren van strafbare feiten kan wel degelijk een
legitimeringsfunctie, groeperingsfunctie en/of interpretatieve functie hebben.
Strafbare feiten kunnen worden onderscheiden in:
- Overtredingen en misdrijven, indeling afhankelijk van de ernst van het strafbare feit en de
aanwezigheid van het bestanddeel opzet en/of schuld;
- Krenkingsdelicten = vergelding en gevaarzettingsdelicten;
- Formele (handeling) en materiele delicten (gevolg);
- Kwaliteitsdelicten en algemene delicten;
- Commissiedelicten (doen) en omissiedelicten, eigenlijke en oneigenlijke omissiedelicten;
- Doleuze (opzet) en culpoze delicten (schuld);
- Gekwalificeerde (hogere straf) en geprivilegieerde (lagere straf) delicten;
- Aflopende en voortdurende delicten;
- Klachtdelicten;
- Terroristische misdrijven (= bestanddeel terroristisch oogmerk);
- Commune delicten en delicten uit bijzondere strafwetgeving.
