Summary
Kwalitatief onderzoek in organisaties
Inge Bleijenbergh
Inhoud
Table of Contents
Hoofdstuk 1. Kwalitatief onderzoek in organisaties...............................................................................2
Hoofdstuk 2. De doelstelling en vraagstelling.........................................................................................3
Hoofdstuk 3. Het plan voor dataverzameling.........................................................................................5
Hoofdstuk 4. Het verzamelen van documenten.....................................................................................7
Hoofdstuk 5. Interviewen.......................................................................................................................9
Hoofdstuk 6. Participerende observatie...............................................................................................10
Hoofdstuk 7. Het analyseren van kwalitatief materiaal........................................................................11
Hoofdstuk 8. Conclusie en discussie.....................................................................................................13
1
, Hoofdstuk 1. Kwalitatief onderzoek in organisaties
Onderzoek is een cyclisch proces, dat bestaat uit verschillende fasen die je achtereenvolgens, maar
soms ook gelijktijdig, doorloopt. De fasen zijn:
1. Het formuleren van een doelstelling en vraagstelling
2. Het meetbaar maken van de begrippen die je wilt onderzoeken (plan dataverzameling)
3. Het verzamelen van data
4. Het analyseren daarvan
5. Het beantwoorden van de vraagstelling door middel van een conclusie en discussie.
De cyclus houdt in dat je als onderzoeker tijdens het onderzoek regelmatig terugkeert naar eerdere
fasen.
Kwalitatief onderzoek: alle vormen van onderzoek die zijn gericht op het verzamelen en
interpreteren van talig materiaal om op basis daarvan uitspraken te doen over een (sociaal) verschijnsel
in de werkelijkheid. Kwalitatief onderzoek kent minder waarnemingseenheden dan kwantitatief
onderzoek, omdat het tijds- en arbeidsintensief is. De informatie die wordt verkregen is wel rijk
materiaal. De rijkheid van het materiaal zorgt ervoor dat je binnen een kwalitatief onderzoek op basis
van een relatief klein aantal waarnemingseenheden uitspraken kunt doen over een specifiek
verschijnsel in de sociale werkelijkheid.
Organisatie: een formeel samenwerkingsverband tussen groepen mensen gericht op een
gemeenschappelijk doel. Vaak is het sociale handelen van mensen binnen organisaties het onderwerp
van onderzoek en dit wordt onderzocht door er talig materiaal over te verzamelen.
Kwalitatief onderzoek is onder andere geschikt om onderzoek te doen naar organisatieculturen. Ook
geeft het veel informatie over de context van een bepaald verschijnsel. Het is dus geschikt voor het
onderzoeken van meervoudige causaliteit (= het beschrijven van de wijze waarop meerdere oorzaken
van een verschijnsel met elkaar samenhangen).
Kwalitatief onderzoek geeft een goed beeld in hoe verschillende factoren met elkaar samenhangen en
welke patronen daarbij ontstaan.
Analytische generalisatie: weinig waarnemingseenheden om te onderzoeken, maar er kunnen veel
relaties in beeld komen.
Statistische generalisatie: veel waarnemingseenheden helpen om precieze uitspraken te doen over
een relatief klein aantal causale relaties.
Veel onderzoeken in organisaties omvatten een mengvorm van kwantitatieve en kwalitatieve
dataverzamelingsmethoden. Beide vormen van onderzoek vragen om zeer verschillende methoden van
analyse en interpretatie. De combinatie van kwalitatief en kwantitatief onderzoek is vaak heel geschikt
om een sociaal verschijnsel volledig in kaart te brengen.
2
Kwalitatief onderzoek in organisaties
Inge Bleijenbergh
Inhoud
Table of Contents
Hoofdstuk 1. Kwalitatief onderzoek in organisaties...............................................................................2
Hoofdstuk 2. De doelstelling en vraagstelling.........................................................................................3
Hoofdstuk 3. Het plan voor dataverzameling.........................................................................................5
Hoofdstuk 4. Het verzamelen van documenten.....................................................................................7
Hoofdstuk 5. Interviewen.......................................................................................................................9
Hoofdstuk 6. Participerende observatie...............................................................................................10
Hoofdstuk 7. Het analyseren van kwalitatief materiaal........................................................................11
Hoofdstuk 8. Conclusie en discussie.....................................................................................................13
1
, Hoofdstuk 1. Kwalitatief onderzoek in organisaties
Onderzoek is een cyclisch proces, dat bestaat uit verschillende fasen die je achtereenvolgens, maar
soms ook gelijktijdig, doorloopt. De fasen zijn:
1. Het formuleren van een doelstelling en vraagstelling
2. Het meetbaar maken van de begrippen die je wilt onderzoeken (plan dataverzameling)
3. Het verzamelen van data
4. Het analyseren daarvan
5. Het beantwoorden van de vraagstelling door middel van een conclusie en discussie.
De cyclus houdt in dat je als onderzoeker tijdens het onderzoek regelmatig terugkeert naar eerdere
fasen.
Kwalitatief onderzoek: alle vormen van onderzoek die zijn gericht op het verzamelen en
interpreteren van talig materiaal om op basis daarvan uitspraken te doen over een (sociaal) verschijnsel
in de werkelijkheid. Kwalitatief onderzoek kent minder waarnemingseenheden dan kwantitatief
onderzoek, omdat het tijds- en arbeidsintensief is. De informatie die wordt verkregen is wel rijk
materiaal. De rijkheid van het materiaal zorgt ervoor dat je binnen een kwalitatief onderzoek op basis
van een relatief klein aantal waarnemingseenheden uitspraken kunt doen over een specifiek
verschijnsel in de sociale werkelijkheid.
Organisatie: een formeel samenwerkingsverband tussen groepen mensen gericht op een
gemeenschappelijk doel. Vaak is het sociale handelen van mensen binnen organisaties het onderwerp
van onderzoek en dit wordt onderzocht door er talig materiaal over te verzamelen.
Kwalitatief onderzoek is onder andere geschikt om onderzoek te doen naar organisatieculturen. Ook
geeft het veel informatie over de context van een bepaald verschijnsel. Het is dus geschikt voor het
onderzoeken van meervoudige causaliteit (= het beschrijven van de wijze waarop meerdere oorzaken
van een verschijnsel met elkaar samenhangen).
Kwalitatief onderzoek geeft een goed beeld in hoe verschillende factoren met elkaar samenhangen en
welke patronen daarbij ontstaan.
Analytische generalisatie: weinig waarnemingseenheden om te onderzoeken, maar er kunnen veel
relaties in beeld komen.
Statistische generalisatie: veel waarnemingseenheden helpen om precieze uitspraken te doen over
een relatief klein aantal causale relaties.
Veel onderzoeken in organisaties omvatten een mengvorm van kwantitatieve en kwalitatieve
dataverzamelingsmethoden. Beide vormen van onderzoek vragen om zeer verschillende methoden van
analyse en interpretatie. De combinatie van kwalitatief en kwantitatief onderzoek is vaak heel geschikt
om een sociaal verschijnsel volledig in kaart te brengen.
2
