Aantekeningen lessen module Strafrecht
Wat is een wet in formele zin?
Wet die tot stand komt door de regering en Staten-Generaal samen.
Wat is een wet in materiele zin?
Een wet die tot stand is gekomen op een lager niveau.
1
,Hoofdstuk 1 Algemene inleiding: wat is strafrecht?
Wat is materieel strafrecht?
Regelt welk gedrag strafbaar is (1) en bepaalt welke straffen er kunnen worden opgelegd (2).
Wat is formeel strafrecht?
Voorschriften over hoe de strafrechtelijke procedure dient te verlopen. Wordt ook wel
strafprocesrecht genoemd.
Wat zijn de belangrijkste bronnen van het straf(proces)recht?
1. Het Wetboek van Strafrecht – Sr (materieel)
2. Het Wetboek van Strafvordering – Sv (formeel).
Wat is het commuun strafrecht?
Strafrecht welke in het Wetboek van Strafrecht staat geschreven.
Andere benaming voor straf- en strafprocesrecht.
Wat is bijzonder strafrecht?
Strafrecht buiten het Wetboek van Strafrecht, is opgenomen in aparte wetten.
Opiumwet (1), Wet wapens en munitie (2), Wegenverkeerswet (3).
Wat is strafrecht?
Het strafrecht bestaat uit formele en materiële bepalingen (1). Deze bepalingen staan opgenomen in
het commune en bijzondere strafrecht (2).
Verdeling Nederlands Strafrecht:
Materieel en formeel strafrecht
Commuun en bijzonder strafrecht
Wat is het doel van het Nederlands strafrecht?
d.m.v. sancties handhaven van normen die uit strafrechtelijke bepalingen voortvloeien.
Wat is de definitie van een strafbaar feit?
Schendingrechtsvorm (1) + geschreven reactie in Sr - of in een andere strafbepaling (2).
Wat is een rechtsnorm?
Gedragsnormen die zijn opgeschreven in de wet. Overtreding van rechtsnorm is pas strafbaar
wanneer deze zijn opgeschreven in het Wetboek van Strafrecht.
2
,Strafrechttheorieën
Strafrecht betreft het opzettelijk leed toebrengen aan een ander door middel van straf.
1. De vergeldingstheorie
De overheid moet wraak nemen op de gene die onrecht pleegde.
Absolute strafrechtstheorie.
Houdt in dat de straf zijn grondslag vindt in het misdrijf.
2. De preventietheorie
Relatieve strafrechtstheorie (straf heeft een doel, i.p.v. vergelding)
Met straffen van personen voorkomen dat andere strafbare feiten zullen plegen. Deze theorie
wordt onderverdeeld in:
Generale preventie;
Deze theorie houdt in dat als men ziet wat er gebeurt met een misdadiger dit afschrikt. Ze leren van
het feit dat iemand anders wordt gestraft.
Speciale preventie;
Met het opleggen van de staf de misdadiger weerhouden om later weer in de fout te gaan.
Dit werkt op 3 wijzen;
1. Afschrikken dader
2. Verbetering in gedrag van de dader
3. Samenleving gaat er op vooruit (nu dader tijdelijk uit de samenleving is)
Wat is absolute strafrechtstheorie?
Straf vindt zijn grondslag in het misdrijf. Het onrecht moet worden hersteld → vergeldingstheorie.
Wat is relatieve strafrechtstheorie?
Beoogt een bepaald doel in plaats van enkel vergelding → preventietheorie.
Geweldmonopolie bij de overheid
De overheid heeft alleen het recht om van geweld of dwang gebruik te maken.
Wat is een van de belangrijkste functies van het strafrecht?
Is het voorkomen van ongecontroleerde wraak (eigenrichting).
De overheid heeft het geweldsmonopolie.
Wat wordt er onder de ultimum-remedium gedachte verstaan?
Latijn voor laatste poging.
Strafrecht moet pas worden toegepast als er geen redelijke alternatieven kunnen worden
toegepast.
3
, Wat is het legaliteitsbeginsel? (Art. 1 Sr)
1. Geen strafbaar feit zonder wet.
2. Geen straf zonder wet.
3. Geen terugwerkende kracht mogelijk.
4. Geen analogische redeneringen (mogen niet creatief omgaan met gedragingen).
5. Wetten moeten duidelijk genoeg zijn.
4
Wat is een wet in formele zin?
Wet die tot stand komt door de regering en Staten-Generaal samen.
Wat is een wet in materiele zin?
Een wet die tot stand is gekomen op een lager niveau.
1
,Hoofdstuk 1 Algemene inleiding: wat is strafrecht?
Wat is materieel strafrecht?
Regelt welk gedrag strafbaar is (1) en bepaalt welke straffen er kunnen worden opgelegd (2).
Wat is formeel strafrecht?
Voorschriften over hoe de strafrechtelijke procedure dient te verlopen. Wordt ook wel
strafprocesrecht genoemd.
Wat zijn de belangrijkste bronnen van het straf(proces)recht?
1. Het Wetboek van Strafrecht – Sr (materieel)
2. Het Wetboek van Strafvordering – Sv (formeel).
Wat is het commuun strafrecht?
Strafrecht welke in het Wetboek van Strafrecht staat geschreven.
Andere benaming voor straf- en strafprocesrecht.
Wat is bijzonder strafrecht?
Strafrecht buiten het Wetboek van Strafrecht, is opgenomen in aparte wetten.
Opiumwet (1), Wet wapens en munitie (2), Wegenverkeerswet (3).
Wat is strafrecht?
Het strafrecht bestaat uit formele en materiële bepalingen (1). Deze bepalingen staan opgenomen in
het commune en bijzondere strafrecht (2).
Verdeling Nederlands Strafrecht:
Materieel en formeel strafrecht
Commuun en bijzonder strafrecht
Wat is het doel van het Nederlands strafrecht?
d.m.v. sancties handhaven van normen die uit strafrechtelijke bepalingen voortvloeien.
Wat is de definitie van een strafbaar feit?
Schendingrechtsvorm (1) + geschreven reactie in Sr - of in een andere strafbepaling (2).
Wat is een rechtsnorm?
Gedragsnormen die zijn opgeschreven in de wet. Overtreding van rechtsnorm is pas strafbaar
wanneer deze zijn opgeschreven in het Wetboek van Strafrecht.
2
,Strafrechttheorieën
Strafrecht betreft het opzettelijk leed toebrengen aan een ander door middel van straf.
1. De vergeldingstheorie
De overheid moet wraak nemen op de gene die onrecht pleegde.
Absolute strafrechtstheorie.
Houdt in dat de straf zijn grondslag vindt in het misdrijf.
2. De preventietheorie
Relatieve strafrechtstheorie (straf heeft een doel, i.p.v. vergelding)
Met straffen van personen voorkomen dat andere strafbare feiten zullen plegen. Deze theorie
wordt onderverdeeld in:
Generale preventie;
Deze theorie houdt in dat als men ziet wat er gebeurt met een misdadiger dit afschrikt. Ze leren van
het feit dat iemand anders wordt gestraft.
Speciale preventie;
Met het opleggen van de staf de misdadiger weerhouden om later weer in de fout te gaan.
Dit werkt op 3 wijzen;
1. Afschrikken dader
2. Verbetering in gedrag van de dader
3. Samenleving gaat er op vooruit (nu dader tijdelijk uit de samenleving is)
Wat is absolute strafrechtstheorie?
Straf vindt zijn grondslag in het misdrijf. Het onrecht moet worden hersteld → vergeldingstheorie.
Wat is relatieve strafrechtstheorie?
Beoogt een bepaald doel in plaats van enkel vergelding → preventietheorie.
Geweldmonopolie bij de overheid
De overheid heeft alleen het recht om van geweld of dwang gebruik te maken.
Wat is een van de belangrijkste functies van het strafrecht?
Is het voorkomen van ongecontroleerde wraak (eigenrichting).
De overheid heeft het geweldsmonopolie.
Wat wordt er onder de ultimum-remedium gedachte verstaan?
Latijn voor laatste poging.
Strafrecht moet pas worden toegepast als er geen redelijke alternatieven kunnen worden
toegepast.
3
, Wat is het legaliteitsbeginsel? (Art. 1 Sr)
1. Geen strafbaar feit zonder wet.
2. Geen straf zonder wet.
3. Geen terugwerkende kracht mogelijk.
4. Geen analogische redeneringen (mogen niet creatief omgaan met gedragingen).
5. Wetten moeten duidelijk genoeg zijn.
4