Samenvatting Verpleegkunde LA8 obv leerdoelen

Samenvatting verpleegkunde LA8
Hoorcolleges psychologie:
Perceptie en interpretatie van symptomen en reacties daarop Week 2
Perceptie: hoe je zaken waarneemt. (de ene ziet het als een probleem, de ander niet) Hierbij hou je
rekening met wat je verwacht en wat je al hebt ervaren. Hierbij speelt de context mee. Hierbij kan
gewenning optreden.
Ziekteperceptie (wanneer stap je naar de dokter?)
 Klachtperceptie; de klacht herkennen, je merkt iets vreemds.
 Symptoomperceptie; de klacht herkennen als onderdeel van ziekte. (vanuit ervaring of
kennis)
 Ziekte representatie en attributie; denkbeelden rondom de ziekte. Je weet nu dat je iemand
moet waarschuwen.
Of te wel: waarnemen van symptomen -> symptomen als ziekte interpreteren -> actie plannen en
ondernemen.
 Waarnemen van symptomen: intensiteit, frequentie en duur.
o Attentionele toestand (bijvoorbeeld weinig afleiding hebben en veel voelen)
o Sociale invloeden (bijvoorbeeld een bepaalde ziekte in omgeving, signalen sneller
herkennen)
o Invloed op verschillen binnen symptoom perceptie:
 Sekse, vrouwen doen dit eerder.
 Levensfase, hoe meer kennis en ervaring hoe eerder je dit doet.
 Waakzaamheid
 Persoonlijkheid en emoties, bijvoorbeeld angstig zijn.
 Persoonlijkheid en cognities en coping stijl
 Levensloop, wat heb je al meegemaakt.
o Symptoomperceptie model: (hoe verwerk je de informatie van je lichaam)
1. Somatische informatie; normale verandering, verandering in emotie,
verschijnselen van aandoening
2. Aandacht en opmerkingen; waar ligt je aandacht (met iets anders bezig zijn)
3. Betekenis verlening en attributie (niet pluis gevoel, maar ook verkeerde link
leggen, klachten in stand houden, tunnelvisie)
4. Symptoom en klachten (onder en over rapportage)
o Coping stijlen:
 Emotiegerichte coping:
 Vermijden, uiten, depressief, sociale steun zoeken
 Probleemgerichte coping:
 Actief aanpakken, palliatieve reactie (afleiding zoeken),
geruststellende reactie, sociale steun zoeken.
Interpreteren met behulp van ziekteperceptie dimensies: identiteit (wat heb ik), oorzaak, tijdsduur,
gevolgen en geneesbaarheid of beheersbaarheid. -> ziekte representatie. Zelf ga je met je kennis en
ervaring hier al over nadenken -> is dit ernstig?
Verschillen: sekse (vrouw), levensfase, persoonlijkheid, ervaring.

Planning en actie ondernemen; hoe regeer je:
 De symptomen negeren
 Advies van anderen vragen
 Medische hulp inroepen

,  Beoordelingsuitstel: tijd die verstrijkt tot symptomen als teken van ziekte worden gezien.
 Ziekteuitstel: tijd die verstrijkt tussen erkennen dat iemand ziek is en besluit medische hulp
in te schakelen.
 Handelingsuitstel: tijd die verstrijkt tussen de beslissing medische hulp te zoeken en de hulp
daadwerkelijk zoeken.
Redenen:
 Type locatie en prevalentie van symptomen
 Financieel redenen
 Cultuur
 Leeftijd (ouder ga je eerder)
 Sekse
 Opvattingen over behandeling
 Invloeden van anderen
 Angst en ontkenning
 Herkenning (alleen de omgeving heeft er last van of de omgeving en de persoon zelf)

Het consult en daarna Week 3
Doel: opbouwen relatie (het hebben van een klik is belangrijk), uitwisselen informatie en het nemen
van relevante beslissingen.

Proces:
 Arts legt relatie met patiënt
 Arts probeert reden consult te achterhalen
 Arts onderzoekt de patiënt (gesprek, lichamelijk)
 Arts bespreekt aandoening met patiënt
 Arts bespreekt verdere behandeling of vervolg onderzoek

Belangrijke dimensies voor effectiviteit, de zorgverlener:
 Kan de informatie goed brengen
 Legt een goede relatie
 Weet wat de patiënt wil weten
 Stelt de aard van het probleem vast
 Heeft inzicht op het inzicht dat de patiënt heeft
 Betrekt de patiënt bij zijn besluitvorming
 Toont belangstelling (luisteren, doorvragen, samenvatten)

Verschillende uitgangspunten voor een consult:
 Zorgverlener centraal (arts vertelt, patiënt luistert en doet)
 Patiënt staat centraal (arts staat meer open voor meedenken van de patiënt)
 Gezamenlijke besluitvorming (shared decisionmaking; patiënt en arts hebben een gelijk aandeel
in het gesprek)
o Ideeën van de patiënt onderzoeken over de aard en mogelijke behandelingen
o Vaststellen hoeveel informatie de patiënt wil
o Nagaan of de patiënt inzicht heeft in ideeën, angsten en verwachtingen van
behandelingen
o Informeren over besluitvormingsvoorkeur
o Beslissingen nemen, bespreken of uitstellen
o Vervolgafspraak maken
Heeft veel voordelen: meer therapietrouw, meer vertrouwen etc. Toch kan niet elke patiënt
met de verantwoordelijkheid omgaan (experimenteren) of durven het niet aan.

, Factoren die van invloed zijn op het verloop:
 Factoren betreffende zorgverleners (tijd, klik tussen arts en patiënt, welk probleem het is, doel
van de hulpverlener, angsten en zorgen van de patiënt).
 Type zorgverlener
 Sekse zorgverlener (er wordt meer verteld aan vrouwelijke artsen)
 Hoe de informatie wordt gegeven (positiviteit werkt)
 Bijdrage van de patiënten

Belang van goed communiceren:
Positiviteit, sombere patiënten willen een luisterend oor, kijk naar de emotionele toestand van de
patiënt.

Manieren om tot een diagnose komen:
 Hypothese toetsen (door onderzoek), doorgaan tot de juiste hypothese is ondervonden.
 Patroonherkenning, kijken naar symptomen.
 Herzien van mening of vertekening (dit (her)kent de arts goed, gaat hier vanuit)
o Beschikbaarheid, representativiteit, potentiële winst verschillende diagnosen
o Is niet altijd even zuiver

Richtlijnen slechtnieuws gesprek:
1. Onder vier ogen met voldoende tijd en zonder onderbrekingen
2. Stel vast wat de patiënt van de diagnose weet
3. Pas informatie aan op wensen van de patiënt
4. Deel informatie
5. Reageer op gevoelens van de patiënt (erken en begrip)
6. Plan de nazorg

Na het consult:
 Medische besluitvorming
 Opvolgen van medisch advies door de patiënt
 Verbeteren therapietrouwheid
o Tevredenheid over behandelproces maximaliseren
o Inzicht in de aandoening en behandeling maximaliseren
o Geef materialen mee zodat de patiënt alles onthoudt

Kwaliteit van leven Week 4
“Functioneren van een persoon op fysiek, psychisch en sociaal gebied en de subjectieve evaluatie
daarvan.”
De persoonlijke ervaring van het individu, of het leven aansluit op wat de persoon ervan verwacht.

Domeinen:
 Fysiek/lichamelijk (pijn, dingen niet kunnen doen)
 Psychisch (angsten)
 Sociaal (contacten)
 Dynamisch

Factoren van invloed:
Demografische factor (leeftijd)
Kinderen:
Ernst van de ziekte
Sociale emotionele ontwikkeling