1
H1: Inleiding
LES 1
Organische chemie: De studie van de verbindingen die koolstof bevatten.
Bindingen:
- Covalente binding: Atomen delen een electron en gaan zo in binding met elkaar
zodat ze aan de octetregel voldoen. (normale structuurformules)
- Ionaire binding: Één element/atoom neemt een elektron op, een ander
element/atoom geeft een elektron af en er ontstaat elektrostatische aantrekking.
Het is een binding tussen een positief en een negatief geladen atoom.
(zoals in zouten)
Enkelvoudige binding= σ-binding
Dubbele binding= één σ-binding + één π binding
Drievoudige binding= één σ -binding + twee π bindingen
Ladingen: Bij covalente bindingen kan een molecuul een lading hebben en polair of apolair
zijn. Meestal zijn symmetrische moleculen apolair en asymmetrische moleculen polair. Een
polaire covalente verbinding heeft een dipool.
Dipoolmoment: De grootte van een dipool.
Lewisstructuur:
1. Tel het aantal valentie e- (in de buitenste schil)
2. Tel het aantal e- wat nodig is voor octet
3. Bereken hoeveel e- in binding moeten (stap 2 - stap 1)
4. Bereken aantal bindingen (stap 3/ 2)
5. Stel de structuurformule op. Als van toepassing ook de resonantie.Het minst EN atoom is
centraal.
6. Plaats de vrije e- in de structuurformule. Eerst op de buitenste atomen, als laatste op het
centrale atoom.
Extra:
7. Bereken de formele lading. ‘hak’ de bindingen door de helft en kijk hoeveel e- elk atoom
dan om zich heen heeft. Bekijk deze lading t.o.v. de normale e- in de buitenste schil. Dit
verschil is de formele lading van dat atoom.
8. Bereken het oxidatiegetal. De e- in binding worden gegeven aan de atomen die de
hoogste EN hebben. Bekijk deze lading t.o.v. de normale e- in de buitenste schil van dat
atoom. Dit is het oxidatiegetal van dat atoom.
Geometrie:
Voor dit vak gebruiken wij alleen de vormen; Lineair, Trigonaal planair(vlak) en Tetraëdrisch.
, 2
H2: Inleiding tot organische verbindingen
Alkanen: Bestaan uit koolstof en waterstof.
- Brutoformule: CnH2n+2
- Belangrijk in biomoleculen zoals eiwitten en vetten.
Hybridisatie:
Een s orbitaal en een p orbitaal worden een sp orbitaal.
sp: Een lineair molecuul. 1x een driedubbele binding, of 2x dubbele bindingen.
sp2: Driehoekige structuur. 1 dubbele binding.
sp3: Tetraëder. 4 losse bindingen of vrije e- paren.
Nomenclatuur:
Isomeren: hebben dezelfde brutoformule maar een verschillende structuurformule.
Bij constitutionele isomeren verschilt de connectie van de atomen.
, 3
Regels voor naamgeving:
1. Hoofdketens en zijketens
De naam van een alkaan met een vertakte keten of zijketen (alkylsubstituent) wordt niet
afgeleid uit het totaal aantal koolstofatomen, maar uit de ketenlengte van de langste keten
(of hoofdketen) die in de structuur kan worden aangetroffen: dat is de “stamnaam”.
2. Nummering van de hoofdketen. Hoofdketen zo lang mogelijk, zijketen op een zo
laag mogelijk nummer in de hoofdketen.
De hoofdketen wordt genummerd vanaf het ene uiteinde naar het andere met Arabische
cijfers. Dit nummeren kan in principe in twee richtingen. De nummering wordt zo gekozen
dat de substituenten een zo laag mogelijk plaatsnummer krijgen. Om fouten te vermijden
worden de plaatsnummers van alle substituenten voor beide nummeringen naar
toenemende grootte gerangschikt en met elkaar vergeleken. De reeks waarin bij het eerst
optredende verschil het kleinste getal staat wordt gekozen.
, 4
3. Naamgeving van de zijketens. -yl ipv -aan. Vertakte zijketens naamgeving tussen
haakjes.
De zijketens worden op hun beurt genoemd volgens het aantal koolstofatomen waaruit hun
langste keten bestaat, maar met het achtervoegsel "-yl" in plaats van "-aan".
Indien de zijketen vertakt is (samengestelde zijketen), wordt ze afzonderlijk genummerd
vanaf het koolstofatoom dat op de hoofdketen gebonden is.
De volledige naam van de zijketen wordt tussen haakjes geplaatst, Omwille van de eenvoud
krijgen sommige zijketens of substituenten een toegelaten gebruiksnaam.
H1: Inleiding
LES 1
Organische chemie: De studie van de verbindingen die koolstof bevatten.
Bindingen:
- Covalente binding: Atomen delen een electron en gaan zo in binding met elkaar
zodat ze aan de octetregel voldoen. (normale structuurformules)
- Ionaire binding: Één element/atoom neemt een elektron op, een ander
element/atoom geeft een elektron af en er ontstaat elektrostatische aantrekking.
Het is een binding tussen een positief en een negatief geladen atoom.
(zoals in zouten)
Enkelvoudige binding= σ-binding
Dubbele binding= één σ-binding + één π binding
Drievoudige binding= één σ -binding + twee π bindingen
Ladingen: Bij covalente bindingen kan een molecuul een lading hebben en polair of apolair
zijn. Meestal zijn symmetrische moleculen apolair en asymmetrische moleculen polair. Een
polaire covalente verbinding heeft een dipool.
Dipoolmoment: De grootte van een dipool.
Lewisstructuur:
1. Tel het aantal valentie e- (in de buitenste schil)
2. Tel het aantal e- wat nodig is voor octet
3. Bereken hoeveel e- in binding moeten (stap 2 - stap 1)
4. Bereken aantal bindingen (stap 3/ 2)
5. Stel de structuurformule op. Als van toepassing ook de resonantie.Het minst EN atoom is
centraal.
6. Plaats de vrije e- in de structuurformule. Eerst op de buitenste atomen, als laatste op het
centrale atoom.
Extra:
7. Bereken de formele lading. ‘hak’ de bindingen door de helft en kijk hoeveel e- elk atoom
dan om zich heen heeft. Bekijk deze lading t.o.v. de normale e- in de buitenste schil. Dit
verschil is de formele lading van dat atoom.
8. Bereken het oxidatiegetal. De e- in binding worden gegeven aan de atomen die de
hoogste EN hebben. Bekijk deze lading t.o.v. de normale e- in de buitenste schil van dat
atoom. Dit is het oxidatiegetal van dat atoom.
Geometrie:
Voor dit vak gebruiken wij alleen de vormen; Lineair, Trigonaal planair(vlak) en Tetraëdrisch.
, 2
H2: Inleiding tot organische verbindingen
Alkanen: Bestaan uit koolstof en waterstof.
- Brutoformule: CnH2n+2
- Belangrijk in biomoleculen zoals eiwitten en vetten.
Hybridisatie:
Een s orbitaal en een p orbitaal worden een sp orbitaal.
sp: Een lineair molecuul. 1x een driedubbele binding, of 2x dubbele bindingen.
sp2: Driehoekige structuur. 1 dubbele binding.
sp3: Tetraëder. 4 losse bindingen of vrije e- paren.
Nomenclatuur:
Isomeren: hebben dezelfde brutoformule maar een verschillende structuurformule.
Bij constitutionele isomeren verschilt de connectie van de atomen.
, 3
Regels voor naamgeving:
1. Hoofdketens en zijketens
De naam van een alkaan met een vertakte keten of zijketen (alkylsubstituent) wordt niet
afgeleid uit het totaal aantal koolstofatomen, maar uit de ketenlengte van de langste keten
(of hoofdketen) die in de structuur kan worden aangetroffen: dat is de “stamnaam”.
2. Nummering van de hoofdketen. Hoofdketen zo lang mogelijk, zijketen op een zo
laag mogelijk nummer in de hoofdketen.
De hoofdketen wordt genummerd vanaf het ene uiteinde naar het andere met Arabische
cijfers. Dit nummeren kan in principe in twee richtingen. De nummering wordt zo gekozen
dat de substituenten een zo laag mogelijk plaatsnummer krijgen. Om fouten te vermijden
worden de plaatsnummers van alle substituenten voor beide nummeringen naar
toenemende grootte gerangschikt en met elkaar vergeleken. De reeks waarin bij het eerst
optredende verschil het kleinste getal staat wordt gekozen.
, 4
3. Naamgeving van de zijketens. -yl ipv -aan. Vertakte zijketens naamgeving tussen
haakjes.
De zijketens worden op hun beurt genoemd volgens het aantal koolstofatomen waaruit hun
langste keten bestaat, maar met het achtervoegsel "-yl" in plaats van "-aan".
Indien de zijketen vertakt is (samengestelde zijketen), wordt ze afzonderlijk genummerd
vanaf het koolstofatoom dat op de hoofdketen gebonden is.
De volledige naam van de zijketen wordt tussen haakjes geplaatst, Omwille van de eenvoud
krijgen sommige zijketens of substituenten een toegelaten gebruiksnaam.
