Samenvatting H18 Alberts

H18 de celdelingscyclus
Duur van celcyclus verschilt per celtype
M-fase:
 Mitose= celkern verdeelt
 Cytokinese= cel deelt in 2
Interfase:
 G1-fase= groei en controle gunstige conditie voor reproductie
 S-fase= synthese el repliceert DNA
 G2-fase= ‘G1’

Celcyclus controlesysteem: zorgt data processen in de cyclus in de goede volgorde plaatsvinden
Checkpoints:
 van G1 naar S-fase omgeving gunstig? Nee G0-fase
 van G2 naar mitose DNA schade/ volledig gerepliceerd?
 in M-fase chromosomen goed gebonden aan mitotische spindle?
Voortgang door celcyclus hangt af van Cdks= cycline dependent kinases
Cdk enzymatisch actief fosforyleert eiwitten die stappen in celcyclus starten
M-cycline: G2 naar M-fase binding aan Cdk M-Cdk
Ook G1-cycline, S-cycline, G1/S-cycline
Cdk altijd aanwezig pas actief bij aanwezigheid van cycline dat bindt
APC (anafase-promoting complex)= zet ubiquitine aan cycline abrupte afbraak van M- en S-
cycline eiwitten met ubiquitine gaan naar proteasomen waar ze worden afgebroken Cdk inactief
Om M-Cdk te activeren:
 Binding aan cycline
 Fosforylering op 2 plekken door inhibitor kinase Wee1 M-Cdk blijft inactief totdat eiwit
fosfatase Cdc25 de fosfaten verwijdert
Activiteit van Cdk kan geblokkeerd worden door Cdk inhibitor: p27
P27 bindt aan actief cycline-Cdk complex Cdk kan geen targeteiwitten fosforyleren die nodig zijn
voor G1 naar S-fase
Zoogdiercellen delen alleen als ze gestimuleerd worden door mitogenen door andere cellen
geproduceerd
Mitogenen remmen Rb (retinoblastoma) om celproliferatie te stimuleren
Rb houdt transcriptieregulatoren inactief deze eiwitten zijn nodig voor transcriptie van genen die
coderen voor eiwitten die nodig zijn bij celproliferatie
Mitogenen binden aan celoppervlakte receptoren actieve G1-Cdk en G1/S-Cdk complexen
fosforyleren (daarbij inactiveren) Rb transcriptie van genen die nodig zijn bij celproliferatie
P53= transcriptieregulator die transcriptie van p21 reguleert= Cdk inhibitor eiwit bindt aan G1/S-
Cdk en S-Cdk cel kan niet naar S-fase kan DNA repareren
DNA te veel beschadigd p53 zet cel aan tot apoptose

Zonder DNA schade p53 wordt afgebroken in proteasomen
Met DNA schade activatie van eiwit kinases die p53 fosforyleren activeren en stabiliseren

Tijdens G1-fase Cdc6 bindt aan ORC (origin recognition complex) helicase bindt en Cdc6 laat los=
pre-RC (prereplicative complex)
Bij start van S-fase S-Cdk activeert helicase en promoot binding van andere eiwitten betrokken bij
replicatievork (polymerase en andere eiwitten) DNA synthese
S-Cdk blokkeert re-replicatie door Cdc6 te fosforyleren afbraak van Cdc6

Cdc25 verwijdert inhibitor fosfaten cel kan mitose in
Bij DNA schade Cdc 25 is geremd inhibitor fosfaten blijven aanwezig M-Cdk blijft inactief