Samenvatting bloedvaten

Anatomie en fysiologie: Bloedvaten en bloedsomloop
Inleiding
Bloedvaten vormen buizen doorheen het lichaam. Ze hebben een samenwerking met het hart en het
bloed. We hebben 3 soorten bloedvaten:
 Arteriën of slagaders: vervoeren bloed van het hart weg.
 Venen of aders: vervoeren bloed naar het hart terug.
 Capillairen of haarvaten: uitwisselingsvaten tussen arteriën en venen.
o Uitwisseling met interstitiële milieu.
o Enige vaten die uitwisseling toelaten.
Arteriën en venen liggen vaak naast elkaar en zijn omgeven door een bindweefsel koker.
Structuur van de bloedvatwand
3 lagen
 Tunica intima of tunica interna: binnenste laag van een bloedvat. Het heeft endotheelcellen
op onderliggend bindweefsel en bevat vooral elastische vezels.
 Tunica media: middelste laag van het bloedvat, bevat glad spierweefsel in een combinatie
van elastische en collagene vezels.
o Glad spierweefsel: kan samentrekken, geeft vernauwing = kleine diameter =
vasoconstrictie.
o Glad spierweefsel: kan ontspannen, geeft verbreding = grote diameter =
vasodilatatie.
 Tunica externa: buitenste laag van het bloedvat. Het vormt een koker van bindweefsel rond
het bloedvat.
o Geeft versteviging aan het bloedvat, betere stabilisatie.
Soorten bloedvaten – Arteriën
3 soorten arteriën
 Elastische arteriën: aorta en a. pulmonalis
o = Grote bloedvaten met een inwendige diameter van 2,5cm. Deze arteriën bevatten
minder gladde spiervezels, maar wel meer elastische vezels omdat ze moeten
weerstaan aan hoge drukken
 Systole: uitrekking van bloedvat – diastole: bloedvat keert terug naar
startpositie.
 In beide gevallen wordt de drukstijging &- daling gecapteerd: voorkomt
beschadiging van het bloedvat.
 Musculaire arteriën: vervoeren bloed naar skeletspieren en inwendige organen, ze hebben
een diameter van 0,4cm.
o Meer gladde spiervezels: omdat de contractie en relaxatiemogelijkheden groot zijn.
o Minder elastische vezels: minder noodzakelijk, want de druk is hier gedaald in
vergelijking met elastische arteriën.
 Arteriolen: interne diameter van 0,03mm.
o Tunica media van arteriolen bestaan uit 2 lagen gladde spiercellen.
o Voorlopers van het capillair vaatnetwerk.
Soorten bloedvaten – Capillairen




1

, = dunste bloedvaten die we hebben, deze lopen doorheen de weefsels. Capillairen hebben
uitwisselingsvaten waarbij uitwisseling tussen bloed en gassen, voedingstoffen, hormonen enz.
mogelijk zijn.
 Interne diameter: 0,008mm: bestaat uit 1 laag van endotheelcellen op een basaal membraan.
Capillair vaatnetwerk
 Start: arteriole splitst zich in capillairen en gaat over in venule.
 De toegang tot elk capillair wordt geopend door een sfincter (sluitspier, kringspier).
o Regelt heel lokaal het doorstromen van bloed door te vernauwen of open zetten
(vasomotie).
o Ze staan in serie geschakeld
o Gevolg: cyclische activiteit die aangestuurd wordt door gemeten lokale
veranderingen: opgeloste gassen, concentratie van chemische stoffen (=
autoregulatie).
 Variaties op thema: bloedvaten bieden soms een alternatieve route voor bloedstroming
o Anastomose: verbinding tussen 2 bloedvaten.
o Arteriële anastomose: verschillende arteriën voegen zich samen tot 1 grote arterie,
bloed gaat dan naar 1 capillair vaatnetwerk.
o Arterio-veneuze anastomose: verbinding tussen arterie en venule  bloed omzeilt
capillair vaatnetwerk.
Soorten bloedvaten – Venen
Venen draineren bloed van organen naar het hart toe. Ze hebben dunnere wanden omdat ze geen
hoge drukken moeten opvangen. Venen worden ingedeeld in 3 soorten:
 Venulen: kleinste venen, deze sluiten aan op het capillair vaatnetwerk. Ze hebben een
interne diameter van 0,02mm, tunica interna ontbreekt bij kleinere venulen.
 Middelgrote venen: hebben interne diameter van 2-9mm en bevatten glad spierweefsel met
elastische en collagene vezels.
o Middelgrote venen bevatten kleppen in ledematen : ze ondersteunen het
éénrichtingsverkeer in de richting van het har.
 Grote venen: hierbij is de tunica media omgeven door een dikkere tunica externa.
o Voorbeelden: vena cava superior en vena cava inferior.
Samenhang tussen druk en weerstand
Primair functie cardiovasculair stelsel: handhaven van een goede doorbloeding, door alle weefsels,
onder wisselende omstandigheden.
 In normale omstandigheden is HMV gelijk aan volume bloed dat wordt voortgestuwd in
gehele circulatie.
o Als HMV stijgt: hogere doorbloeding van capillairen.
o Als HMV daalt: lagere doorbloeding van capillairen.
 Door het meer openen of meer sluiten van bloedvaten kan het lichaam bepalen, o.b.v.
sensorische info, welke de beste bloedstroming is op het gegeven moment.
 Belangrijke factoren
o Druk en weerstand hebben een tegenovergesteld effect
o Druk en doorbloeding zijn recht evenredig
 Hogere druk = hogere doorbloeding
 Lagere druk = mindere doorbloeding
o Weerstand en doorbloeding zijn omgekeerd evenredig


2