Aantekeningen professionele opvoeders
College 1 – verschillende rollen en kwaliteit leerkracht
Wat is een goede leerkracht?
- Geduld
- Begrijpelijk
- Goede relatie
- Oog voor kind
- Sensitief
- Responsief
- Orde houden
- Aanpassen niveau kind
- Humor
Verschillen
- Tijdsverschillen hierin m.b.t. ‘nu’ en ‘vroeger’
- Cultuurverschillen spelen ook een rol
- Verschillen tussen subculturen: binnen het land spelen er verschillen
o Voorbeeld Montosorri: de taak van de leerkracht is kinderen helpen zelf
te werken. Hij moet hun belangstelling opwekken, hen aanmoedigen etc.
Kwaliteit op 2 niveaus
Als we het hebben over leerkracht/leerling relaties, kwaliteiten van leerkrachten,
kan er gekeken worden op 2 verschillende niveaus:
A) Klasklimaat/leerkrachtstijl
B) Dyadische relaties
Klasklimaat/leerkrachtstijl
- Gedrag leerkracht ten opzichte van hele groep leerlingen
- Ben je over het algemeen ondersteunend? Is je instructie duidelijk? Kun je orde
houden?
Instructiekwaliteit (vormen van instructie)
1. Herhaling
Voorbeeld: opdreunen van regels (tafels opzeggen etc.)
2. Reciteren
Al iets meer input van leerlingen
Leerlingen dingen een beetje uitleggen, als je vragen stelt activeer je
leerlingen wel een beetje, maar doet dit op een hele sturende manier
Geen uitleg geven waarom iets fout is bijvoorbeeld
3. Instructie
Uitleg is uitgebreider (ook bij fout antwoord)
Vanuit de leerkracht
4. Discussie
Kindgericht
Door met elkaar te discussiëren, probeer je tot een antwoord te komen
Je vraagt actieve input van je leerlingen
Je wilt tot een definitief antwoord komen
1
,5. Dialoog
Uitwisseling
Idee dat je meer op abstract niveau en concepten e.d. na denkt
Je weet niet of je tot een definitief antwoord komt, kan ook een open
antwoord zijn
Klasorganisatie (Schunk et al.)
- Is meer dan alleen gedragsmanagement en orde houden
- Ook hoe je de klas organiseert: zitten de leerlingen in groepen of in rijen?
Groepjes is ook een vorm van didactiek
- Onderscheid tussen reactief gedragsmanagement en proactief
Reactief gedragsmanagement
Reactief = reageren op wat leerlingen doen als iemand de les verstoort
reageer je daarop op een bepaalde manier (kan ook negeren zijn)
Reactief moet zijn:
o Helder duidelijk tegen wie je praat en welk gedrag je wel/niet wilt
zien (zo kan je de naam noemen van de leerling en over welk gedrag
het precies gaat)
o Krachtig menen wat je zegt
o Ruwheid (= negatief), straf geven, op een nare manier corrigeren
Proactief gedragsmanagement
Proactief = bedoelt om problemen te voorkomen
Ordeverstoringen en onduidelijkheden worden zoveel mogelijk voorkomen
Proactief moet zijn:
o Withitness bedoeling is dat je je bewust bent van alles wat er in de
klas gebeurt
o Overlapping differentiëren, in groepjes werken, instructie geven
aan groepje 1 en groepje 2 werkt zelfstandig. Op een zo soepel
mogelijke manier doen (briefje doorgeven)
o Movement management verandering van de ene naar de volgende
activiteit (van leesles naar rekenles)
o Group focus iedereen heeft wat te doen bijv. tijdens spreekbeurt
van een leerling, moet de rest vragen opschrijven
o Minimizing satiation verzadiging. Als activiteiten te vaak hetzelfde
zijn, raken leerlingen verveelt
Interventie gedragsmanagement
‘Taakspel’
- Doel: stimuleren gewenst gedrag
- Interventie is breed toepasbaar: voor BO en VO (ook BSO, SO)
- Gespeeld in teams, aan de regels houden, elkaar stimuleren, beloningen, eigen
verantwoordelijkheid
o Complimenten geven, ongewenst gedrag negeren
- Leerlingen leren om zich aan de regels te houden
- Beloningen zijn groepsgericht
o Als iemand zich niet aan de regels houdt, dat de groep die persoon gaat
corrigeren
- Behaviouristisch
o Gewenst gedrag stimuleren door te belonen
2
, o Ongewenst gedrag negeren
Interpersoonlijke theory/Roos van Leary
- Gedrag leerkracht indelen in 2 dimensies
- Verticale as = controle dimensie ‘boven/onder’
o Mate van invloed en dominantie in de interactie
o Ben je volgzaam of leidend?
o Ben je direct/streng? Of wacht je meer af/is er veel vrijheid?
- Horizontale as = tegen/samen
o Affectieve kwaliteit
o Emotionele kwaliteit van het gedrag van de leerkracht
o Ben je vriendelijk, ondersteunend, behulpzaam? Of juist vijandig,
negatief, weinig warmte?
- Op basis van verschillende combinaties van deze dimensies, kan je deze cirkel
maken
- In de roos kan je kijken ook wat er tegen over staat
Vragenlijst Interpersoonlijk Leraarsgedrag (VIL)
- Klas/leerlingen vullen dat in, dit middel je en zo krijg je een beeld van de
interpersoonlijke stijl van de leerkracht
- ‘Hij is ontevreden’, dan zit je vrij laag op samen/tegen
3
, - Op basis van deze vragenlijst indelen in de Roos van Leary
- Goede leerkracht is leidend, helpend en vriendelijk
Teaching throug interactions framework/CLASS
- CLASS = Classroom assessment scoring system
- Teaching through interactions framework is de naam van de onderliggende
theorie
- Volgens deze theorie is een goede leerkracht iemand die m.b.t. kwaliteit zorgt
voor goede interacties tussen leerkrachten en leerlingen
o Heel anders dan een docent die kijkt m.b.t. kwaliteit naar goede cijfers
- Kwaliteit = multidimensionaal (meerdere aspecten/domeinen zitten er in)
o Emotionele ondersteuning affectieve kant; Hoeveel warmte is er?
Positieve sfeer?
o Klassenorganisatie hoe organiseer je je klas? Kun je goed orde houden?
Zijn de lessen goed vorm gegeven?
o Instructiekwaliteit de didactische kant; hoe zorg je dat leerlingen op
hogere niveaus gaan leren
- Dimensies zijn relevant in BO en VO (en kinderopvang) breed inzetbaar
Gemiddelde kwaliteit in PK-5 classrooms in VS
- PK = Pre kindergarten (vanaf 3 jaar tot groep 7)
- Emotionele ondersteuning is best oke
- Classroom organization is ook best oke
- Instructional support is lag. Dat was ook al zo in de
kinderopvang hier zit dus het probleem en hier zou je
aan kunnen werken
Klasklimaat en prestaties in VO (Allen et al.,)
- Begin en eind van het schooljaar
- Alle drie de domeinen hangen significant
samen met de prestaties van leerlingen
4
College 1 – verschillende rollen en kwaliteit leerkracht
Wat is een goede leerkracht?
- Geduld
- Begrijpelijk
- Goede relatie
- Oog voor kind
- Sensitief
- Responsief
- Orde houden
- Aanpassen niveau kind
- Humor
Verschillen
- Tijdsverschillen hierin m.b.t. ‘nu’ en ‘vroeger’
- Cultuurverschillen spelen ook een rol
- Verschillen tussen subculturen: binnen het land spelen er verschillen
o Voorbeeld Montosorri: de taak van de leerkracht is kinderen helpen zelf
te werken. Hij moet hun belangstelling opwekken, hen aanmoedigen etc.
Kwaliteit op 2 niveaus
Als we het hebben over leerkracht/leerling relaties, kwaliteiten van leerkrachten,
kan er gekeken worden op 2 verschillende niveaus:
A) Klasklimaat/leerkrachtstijl
B) Dyadische relaties
Klasklimaat/leerkrachtstijl
- Gedrag leerkracht ten opzichte van hele groep leerlingen
- Ben je over het algemeen ondersteunend? Is je instructie duidelijk? Kun je orde
houden?
Instructiekwaliteit (vormen van instructie)
1. Herhaling
Voorbeeld: opdreunen van regels (tafels opzeggen etc.)
2. Reciteren
Al iets meer input van leerlingen
Leerlingen dingen een beetje uitleggen, als je vragen stelt activeer je
leerlingen wel een beetje, maar doet dit op een hele sturende manier
Geen uitleg geven waarom iets fout is bijvoorbeeld
3. Instructie
Uitleg is uitgebreider (ook bij fout antwoord)
Vanuit de leerkracht
4. Discussie
Kindgericht
Door met elkaar te discussiëren, probeer je tot een antwoord te komen
Je vraagt actieve input van je leerlingen
Je wilt tot een definitief antwoord komen
1
,5. Dialoog
Uitwisseling
Idee dat je meer op abstract niveau en concepten e.d. na denkt
Je weet niet of je tot een definitief antwoord komt, kan ook een open
antwoord zijn
Klasorganisatie (Schunk et al.)
- Is meer dan alleen gedragsmanagement en orde houden
- Ook hoe je de klas organiseert: zitten de leerlingen in groepen of in rijen?
Groepjes is ook een vorm van didactiek
- Onderscheid tussen reactief gedragsmanagement en proactief
Reactief gedragsmanagement
Reactief = reageren op wat leerlingen doen als iemand de les verstoort
reageer je daarop op een bepaalde manier (kan ook negeren zijn)
Reactief moet zijn:
o Helder duidelijk tegen wie je praat en welk gedrag je wel/niet wilt
zien (zo kan je de naam noemen van de leerling en over welk gedrag
het precies gaat)
o Krachtig menen wat je zegt
o Ruwheid (= negatief), straf geven, op een nare manier corrigeren
Proactief gedragsmanagement
Proactief = bedoelt om problemen te voorkomen
Ordeverstoringen en onduidelijkheden worden zoveel mogelijk voorkomen
Proactief moet zijn:
o Withitness bedoeling is dat je je bewust bent van alles wat er in de
klas gebeurt
o Overlapping differentiëren, in groepjes werken, instructie geven
aan groepje 1 en groepje 2 werkt zelfstandig. Op een zo soepel
mogelijke manier doen (briefje doorgeven)
o Movement management verandering van de ene naar de volgende
activiteit (van leesles naar rekenles)
o Group focus iedereen heeft wat te doen bijv. tijdens spreekbeurt
van een leerling, moet de rest vragen opschrijven
o Minimizing satiation verzadiging. Als activiteiten te vaak hetzelfde
zijn, raken leerlingen verveelt
Interventie gedragsmanagement
‘Taakspel’
- Doel: stimuleren gewenst gedrag
- Interventie is breed toepasbaar: voor BO en VO (ook BSO, SO)
- Gespeeld in teams, aan de regels houden, elkaar stimuleren, beloningen, eigen
verantwoordelijkheid
o Complimenten geven, ongewenst gedrag negeren
- Leerlingen leren om zich aan de regels te houden
- Beloningen zijn groepsgericht
o Als iemand zich niet aan de regels houdt, dat de groep die persoon gaat
corrigeren
- Behaviouristisch
o Gewenst gedrag stimuleren door te belonen
2
, o Ongewenst gedrag negeren
Interpersoonlijke theory/Roos van Leary
- Gedrag leerkracht indelen in 2 dimensies
- Verticale as = controle dimensie ‘boven/onder’
o Mate van invloed en dominantie in de interactie
o Ben je volgzaam of leidend?
o Ben je direct/streng? Of wacht je meer af/is er veel vrijheid?
- Horizontale as = tegen/samen
o Affectieve kwaliteit
o Emotionele kwaliteit van het gedrag van de leerkracht
o Ben je vriendelijk, ondersteunend, behulpzaam? Of juist vijandig,
negatief, weinig warmte?
- Op basis van verschillende combinaties van deze dimensies, kan je deze cirkel
maken
- In de roos kan je kijken ook wat er tegen over staat
Vragenlijst Interpersoonlijk Leraarsgedrag (VIL)
- Klas/leerlingen vullen dat in, dit middel je en zo krijg je een beeld van de
interpersoonlijke stijl van de leerkracht
- ‘Hij is ontevreden’, dan zit je vrij laag op samen/tegen
3
, - Op basis van deze vragenlijst indelen in de Roos van Leary
- Goede leerkracht is leidend, helpend en vriendelijk
Teaching throug interactions framework/CLASS
- CLASS = Classroom assessment scoring system
- Teaching through interactions framework is de naam van de onderliggende
theorie
- Volgens deze theorie is een goede leerkracht iemand die m.b.t. kwaliteit zorgt
voor goede interacties tussen leerkrachten en leerlingen
o Heel anders dan een docent die kijkt m.b.t. kwaliteit naar goede cijfers
- Kwaliteit = multidimensionaal (meerdere aspecten/domeinen zitten er in)
o Emotionele ondersteuning affectieve kant; Hoeveel warmte is er?
Positieve sfeer?
o Klassenorganisatie hoe organiseer je je klas? Kun je goed orde houden?
Zijn de lessen goed vorm gegeven?
o Instructiekwaliteit de didactische kant; hoe zorg je dat leerlingen op
hogere niveaus gaan leren
- Dimensies zijn relevant in BO en VO (en kinderopvang) breed inzetbaar
Gemiddelde kwaliteit in PK-5 classrooms in VS
- PK = Pre kindergarten (vanaf 3 jaar tot groep 7)
- Emotionele ondersteuning is best oke
- Classroom organization is ook best oke
- Instructional support is lag. Dat was ook al zo in de
kinderopvang hier zit dus het probleem en hier zou je
aan kunnen werken
Klasklimaat en prestaties in VO (Allen et al.,)
- Begin en eind van het schooljaar
- Alle drie de domeinen hangen significant
samen met de prestaties van leerlingen
4
