Samenvatting criminologie

criminologie




68

, 10 Inleiding

10.1 Wat is criminologie?

Definitie

= de wetenschappelijke discipline die enerzijds het gedrag van delinquente personen als
onderzoeksgebied heef en anderzijds gericht is op de maatschappelijke reactie op dit
crimineel gedrag.

 Het is de wetenschap van de criminaliteit


Criminologie is een interdisciplinaire wetenschap

= Crimineel gedrag is het resultaat van interacties tussen verschillende factoren, zowel
binnen als buiten het individu. Een combinaties is dan ook nodig om een antwoord te
bieden op het vraagstuk van de criminologie

 interdisciplinaire wetenschap
 staat niet op zichzelf : men moet andere wetenschappelijke disciplines
betrekken zoals de psychologie, sociologie, neurologie, geneeskunde,
economie,…


Onderdelen van de definitie

 Wetenschappelijk: onderzoek, etc.
 Gedrag van delinquente personen: gedrag van iemand die feiten pleegt/als crimineel
bestempeld wordt
 Maatschappelijke reactie: wat doet de maatschappij om het crimineel gedrag te
bestraffen/voorkomen?


Crimineel gedrag

 resultaat van interacties tussen ≠ factoren
 combinatie van disciplines is dan ook nodig om een antwoord te bieden op het
vraagstuk van de criminologie
Vb : wiskunde om tijdstip van overlijden te bepalen, statistiek,…


Onderzoeksterreinen : wat onderzoekt men in criminologie ?

 Het tot stand komen van regels en normen
 Hoe komen ze tot stand? Hoe evalueren ze? Hoe kan dit leiden tot
criminaliteit? Of tot de vermindering ervan? Hoe is dit plaatselijk?
 Criminaliseren = iets benoemen als crimineel dat dit in se niet is

o Voorbeeld van een norm die evolueert: computerwetgeving,
abortuswetgeving, stemrecht van de vrouw 69

, o Vb: uitwerpselen van je hond niet opruimen (kan wel bestraft
worden met een GASboete), bepaalde kledij dragen, een andere
huidskleur hebben, veel tattoos hebben…

 Overtreden van de normen : de studie van het afwijkend gedrag op zichzelf

 De oorzaken van dit wangedrag
 Hoe komt het dat iemand bepaald afwijkend gedrag stelt?

 De maatschappelijke en strafrechtelijke reacties hierop
 Niet alleen de reactie die door strafrecht gegeven worden op strafbaar
gedrag. Maatschappelijke reactie, oordelen en vooroordelen met de
effecten van die reactie worden bekeken.
 Hoe reageren mensen daarop en welk gevolg heeft dit op de eventuele
criminele feiten of deviant gedrag?

 De effecten van de reacties
 Leiden ze ertoe dat het gedrag verminderd?


10.2 Criminaliteitsdefinities

Criminaliteitsdefinities

 Verschillen naargelang tijd, plaats en heersende normen en waarden
 Criminologie verandert van plaats en tijd



10.2.1 De normatieve criminaliteitsdefinitie

Definitie van criminaliteit volgens de normatieve criminaliteitsdefinitie

= een eigenschap van de persoon die het gedrag stelt, het zit in de persoon.

 Het is een eigenschap van een persoon die het gedrag stelt.
 De criminaliteit is eigen aan de persoon, is zijn eigen fout

 Het is een inbreuk om normen. Deze normen zijn verschillend in aard en omvang. Ze
zitten vervat in de verschillende misdaaddefinities, deze zijn veranderlijk in tijd en
ruimte
 Juridische, morele en/of sociale normen die omvat zitten in de juridische,
morele of sociale misdaaddefinitie




70

, 10.2.1.1 juridische/strafrechtelijke misdaaddefinitie

wat?

= Criminaliteit omvat gedragingen die een inbreuk vormen op de rechtsregels die in de
wetboeken omschreven staan

 alles wat tegen het strafrecht is, is verkeerd
 als strafrecht regels en normen gaat voorschrijven dan is iedereen die zich
tegen deze regels stelt, deviant en crimineel


Eng-strafrechtelijke misdaaddefinitie

 Sprake van criminaliteit als : de dader het strafrecht overtrad en werd
Er is pas sprake van
gesanctioneerd door de strafrechter
criminaliteit wanneer
de dader ervoor  Enkel diegene die veroordeeld zijn en een straf zijn opgelegd zijn crimineel
veroordeeld is door
het strafrecht
Breed-strafrechtelijke misdaaddefinitie

 Sanctie door de strafrechter : niet noodzakelijk om het als criminaliteit te benoemen
Een sanctie door de  Daarnaast ook kijken naar burgerrechtelijk en administratief vlak waar
strafrechter niet mensen de normen niet respecteren en tegen de regels ingaan zijn crimineel
steeds noodzakelijk.
Er is eveneens
sprake van  Burgerlijke sancties, administratieve sancties, etc. kunnen ook als crimineel
criminaliteit als er beschouwd worden. + Er moet sprake zijn van sociale schade.
een sanctie in de
wetgeving voorzien Vb : fraude
is adhv een
burgerrechterlijke of
administratieve  Sutherland kwam met witteboordencriminaliteit
procedure =  mensen die sociale schade aanrichten moeten ook als criminelen gezien
juridische sanctie en worden, ook al zijn ze van hogere sociale status
niet om een
strafrechterlijke
Vb : arbeiders te weinig betalen, geen vakantiegeld geven, te veel
sanctie. Hier moet
uren,…
er ook sprake zijn
van een sociale
schadelijkheid
10.2.1.2 Morele misdaaddefinitie

Wat?

Criminaliteit is alle gedrag die ingaat tegen de morele normen

 Alles wat moreel aanvaard wordt en je hiertegen ingaat is dat ook een strafbaar feit
 Moraliteit is een universeel fenomeen die moet gelden bij iedereen en overal en
daartegen ingaan is een crimineel feit

Vb : als je liegt en dus niet eerlijk bent is dat een crimineel feit


71