Samenvatting materieel strafrecht 2022/2024 - 9.2 behaald

Samenvatting materieel strafrecht

Materieel strafrecht  bepaalt de inhoudelijke grenzen van strafrechtelijke
aansprakelijkheid. Welk gedrag is strafbaar? Wanneer kan je als dader worden
aangemerkt? In welke gevallen een poging en voorbereiden strafbaar is.

Voorwaarden strafbaar feit:
1. Menselijke gedraging
a. Doen
b. Nalaten (niet handelen wanneer wel had moeten handelen)
2. Wettelijke delictsomschrijving
a. Legaliteitsbeginsel
3. Wederrechtelijk
a. Gedrag dat in strijd is met het recht (ook ongeschreven)
4. Aan de schuld van de verdachte te verwijten zijn.

Elementen van het strafbare feit = wederrechtelijk en schuld.
Als wederrechtelijk en schuld als bestanddeel zijn opgenomen in de wet moet er
hier altijd aan voldaan worden. Als het niet in de wetsomschrijving staat moet
hier toch altijd aan voldaan zijn. Ontbreekt een van de elementen, doordat er een
strafuitsluitingsgrond is, dan verliest het feit zijn strafbaarheid.

Formeel omschreven delict  De gedraging op zichzelf strafbaar.
Materieel omschreven delict  Bewerkstellingen van een bepaald gevolg
strafbaar gesteld

Menselijke gedraging
Zowel een gedraging als het nalaten.
Formeel omschreven delict  De gedraging op zichzelf strafbaar.
Materieel omschreven delict  Bewerkstellingen van een bepaald gevolg
strafbaar gesteld

Wettelijke delictsomschrijving
Het moet in de wet staan om strafbaar te zijn (legaliteitsbeginsel)
Bestaat uit: bestanddelen, kwalificatie en de straf

Avas  Afwezigheid van alle schuld

Wettelijke delictsomschrijving >>> bevatten bestanddelen
 Geschreven voorwaarden >>> bestanddelen in de wet
 Ongeschreven voorwaarden >>> Staan niet in de wet
o Elementen. Is wederrechtelijkheid en verwijtbaarheid. Als het
elementen zijn is einduitspraak bij vraag 3 art. 350 Sv.

Verschillende typen overtredingen
- Misdrijven
o Opzet of schuld zijn als bestanddeel vereist
- Overtredingen
o Geen subjectieve bestanddelen voor

- Commune delicten
o Worden strafbaar gesteld in het wetboek van strafrecht
- Delicten uit bijzondere wetgeving
o Staan in bijzondere wetgeving

,- Krenkingsdelicten
o Daadwerkelijk krenking van een rechtsgoed strafbaar gesteld. Bv
mishandeling
- Gevaarzettingsdelicten
o Het veroorzaken van een gevaar voor een in een bepaalde
delictsomschrijving beschermd rechtsgoed strafbaar gesteld.

- Formele delicten
o Bepaalde handeling is voldoende
- Materiele delicten
o Het gevolg staat centraal en de gedraging die er toe heeft geleid.

- Kwaliteitsdelicten
o Richten zich echter tot personen met een bepaalde hoedanigheid.
(Faillissement verkeert)
- Algemene delicten
o Kunnen door eenieder worden gepleegd

- Commissiedelicten
o Worden door handelen begaan
- Omissiedelicten
o Constitutief element bestaat uit het niet verrichten van een handeling.
(niet voldoen ambtelijk bevel, wegblijven als getuige

Legaliteitsbeginsel >>> burger beschermen tegen een machtige overheid
- Lex scripta >>> verbod van gewoonte recht
- Verbod van terugwerkende kracht
- Verbod van analogie
- Lex certa >>> (bepaaldheidsgebod)
o Duidelijk wetgeving, mag niet vaag zijn

Legalitetisbeginsel
Vereist dat alle wetgeving duidelijk, verifieerbaar en non-retro-spectief is.
Nullum crimen, nulla poena sine lege >>> geen delict, geen straf zonder
voorafgaande strafbepaling

- Verbod op onduidelijke wetgeving
- Verbod op analoge interpretatie
- Verbod van terugwerkende kracht
- Toepassing van voor de verdachte gunstige bepaling bij verandering in
wetgeving
- Ne bis in idem

Ne bis in idem
Verbiedt een tweede vervolging voor een feit waarover reeds onherroepelijk door
een rechter is beslist.
Wanneer hetzelfde feit, als de rechter zich al heeft uitgelaten over de feiten die
aan de orde zijn.

Onherroepelijkheid
De rechter dient een finaal oordeel over de feiten hebben te geven. De
nietigverklaring van de dagvaarding of niet-ontvankelijkverklaring van het OM
telt niet. Wel veroordeling, vrijspraak of ontslag van alle rechtsgevolgen.

, Herziening ten nadele
Onherroepelijke uitspraken van ernstige misdrijven die ten nadele van de
gewezen verdachte kunnen worden herzien.

Strafuitsluitingsgronden
Als er een reden aanwezig is om te oordelen dat een gedraging niet strafbaar is
omdat de wederrechtelijkheid dan wel de schuld ontbreekt.
- Rechtvaardigingsgronden
o Wanneer wederrechtelijkheid ontbreekt
o Een geslaagd beroep leidt tot ontslag van alle rechtsgevolgen
- Schulduitsluitingsgronden
o Wanneer de gedraging niet de verwijten is aan de verdachte

Wederrechtelijk  In strijd met het objectieve recht

Rechtvaardigingsgronden
- Overmacht noodtoestand (Art. 40 Sr)
o Acute noodsituatie gekozen moeten worden tussen de wet of het
vervullen van de maatschappelijke plicht. (Ruit intikken om iemand te
redden uit brandende woning)
- Noodweer (art. 41 lid 1 Sr)
o Noodzakelijke verdedeging
- Wettelijk voorschrift (Art. 42 Sr)
- Bevoegd gegeven ambtelijk bevel (art. 43 lid 1 Sr)

Buitenwettelijke rechtvaardigingsgronden
Ontbreken van materiele wederrechtelijkheid. Indien het van belang is dat de
geschonden strafbepaling beoogt te beschermen.

Schulduitsluitingsgronden
Wanneer de gedraging niet iemand verweten kan worden.
- Psychische overmacht (art. 40 Sr)
- Noodweerexces (art. 41 lid 2 Sr)
- Ontoerekeningsvatbaarheid (Art. 39 Sr)
- Onbevoegd gegeven ambtelijk bevel (art. 43 lid 2 Sr)

Het gevolg van strafuitsluitingsgronden = OVAR (Ontslag van alle rechtsgevolgen

Hoofdvragen art. 350 Sr
1. Kan het ten laste gelegde feit bewezen worden (De bestanddelen)
a. Nee: Vrijspraak Art. 352 lid 2 Sv
b. Ja: vraag 2
2. Kan het ten laste legde feit worden gekwalificeerd?
a. Nee: OVAR art 352 lid 2 Sv
b. Ja: vraag 3
3. Is de verdachte strafbaar (elementen>>> wederrechtelijk en schuld)
a. Nee: OVAR art. 352 lid 2 Sv
b. Ja vraag 4
4. Word een straf/maatregel opgelegd?
a. Nee, rechtelijke pardon art. 9a Sr.
b. Ja: straf of maatregel