Werkgroep 4 Grondslagen van recht
Opdracht 2
1. De toegang tot de rechter heeft zowel een formeel aspect als een materieel aspect.
Alhoewel iedereen toegang tot de rechter heeft – in de zin dat eenieder het recht
toekomt een geschil bij een rechter aanhangig te maken – zijn er veel drempels en
obstakels die de toegang tot de rechter in de weg kunnen staan. Wat zijn deze
obstakels en in hoeverre zijn deze obstakels te rechtvaardigen? Financiële kosten en
sociale kosten. Het voeren van een juridische procedure doet het geschil vaak
escaleren: de relatie met de tegenpartij zal meestal definitief worden verbroken. De
financiële kosten zijn de kosten die je moet betalen om een rechtszaak aan te
spannen. Mensen met minder kennis van het recht weten niet wat hun rechten zijn en
wanneer ze een rechtszaak kunnen aanspannen, zij zullen minder snel naar de rechter
stappen. Deze mensen kunnen gebruik maken van rechtsbijstand.
2. Er wordt wel gezegd dat het Nederlandse strafproces ‘gematigd inquisitoir’ van
karakter is in de fase van het vooronderzoek en ‘gematigd accusatoir’ in het
(eind)onderzoek ter terechtzitting.
a. Leg uit wat in het algemeen het verschil is tussen een accusatoire en inquisitoire
procedure. Bij een accusatoir proces zijn de partijen gelijkwaardig, initiatieven komen
van de partijen zelf en de rechter is lijdelijk. Dat betekent dat hij de partijen zelf het
initiatief geeft over hoe zij de procedure willen inrichten. Partijen moeten zelf met de
bewijsvoering komen. Bij een inquisitoir proces is de onderzochte minderwaardig, hij
heeft minder rechten. In de praktijk zijn procedures tussen burgers meestal
accusatoir, procedures tussen overheid en burger zijn meestal inquisitoir. Een
accusatoire procedure gaat om geschillenbeslechting. Het maakt de rechter niet uit of
er een dader vast wordt gesteld. Bij een inquisitoire procedure gaat het om
verdachtenbeslechting. De rechter wil de waarheid naar boven halen.
b. Leg vervolgens uit hoe men deze kwalificaties (accusatoir-inquisitoir) gebruikt om de
verschillende fasen in het strafproces aan te duiden. Besteed daarbij aandacht aan
de waarborgen die in de procedures zijn ingebouwd voor de verdachten. Het
strafprocesrecht begint inquisitoir, de verdachte heeft minder rechten dan de
onderzoeker. Hij heeft wel een paar rechten, die zijn ontleend aan de accusatoire
procedure. Naarmate het proces vordert neemt het accusatoire karakter toe. De
behandeling van de zaak in een openbare terechtzitting heeft een accusatoir
karakter. De verdachte is onschuldig tot het tegendeel wordt bewezen. De rechter
moet bewijzen dat de verdachte het heeft gedaan, de verdachte hoeft niet zijn
onschuld te bewijzen, dit heet onschuldspresumptie.
3. In de tekst “Een Eerlijk Proces” worden negen minimumvereisten voor een eerlijk
proces besproken. Welke vereisten zijn dat? Toegang tot de rechter, recht op
rechtsbijstand, openbaarheid van de rechtspraak, interne openbaarheid,
onafhankelijkheid van de rechter, onpartijdigheid van de rechter, equality of arms,
afdoening binnen redelijke termijn en motivering van de uitspraak.
a. Hoe verhoudt de toegang tot de rechter zich tot het recht op rechtsbijstand? Als
iemand geen geld/mogelijkheid heeft om naar de rechter te stappen om een geschil
op te lossen, of voor de rechter gedaagd wordt maar geen geld heeft voor een
Opdracht 2
1. De toegang tot de rechter heeft zowel een formeel aspect als een materieel aspect.
Alhoewel iedereen toegang tot de rechter heeft – in de zin dat eenieder het recht
toekomt een geschil bij een rechter aanhangig te maken – zijn er veel drempels en
obstakels die de toegang tot de rechter in de weg kunnen staan. Wat zijn deze
obstakels en in hoeverre zijn deze obstakels te rechtvaardigen? Financiële kosten en
sociale kosten. Het voeren van een juridische procedure doet het geschil vaak
escaleren: de relatie met de tegenpartij zal meestal definitief worden verbroken. De
financiële kosten zijn de kosten die je moet betalen om een rechtszaak aan te
spannen. Mensen met minder kennis van het recht weten niet wat hun rechten zijn en
wanneer ze een rechtszaak kunnen aanspannen, zij zullen minder snel naar de rechter
stappen. Deze mensen kunnen gebruik maken van rechtsbijstand.
2. Er wordt wel gezegd dat het Nederlandse strafproces ‘gematigd inquisitoir’ van
karakter is in de fase van het vooronderzoek en ‘gematigd accusatoir’ in het
(eind)onderzoek ter terechtzitting.
a. Leg uit wat in het algemeen het verschil is tussen een accusatoire en inquisitoire
procedure. Bij een accusatoir proces zijn de partijen gelijkwaardig, initiatieven komen
van de partijen zelf en de rechter is lijdelijk. Dat betekent dat hij de partijen zelf het
initiatief geeft over hoe zij de procedure willen inrichten. Partijen moeten zelf met de
bewijsvoering komen. Bij een inquisitoir proces is de onderzochte minderwaardig, hij
heeft minder rechten. In de praktijk zijn procedures tussen burgers meestal
accusatoir, procedures tussen overheid en burger zijn meestal inquisitoir. Een
accusatoire procedure gaat om geschillenbeslechting. Het maakt de rechter niet uit of
er een dader vast wordt gesteld. Bij een inquisitoire procedure gaat het om
verdachtenbeslechting. De rechter wil de waarheid naar boven halen.
b. Leg vervolgens uit hoe men deze kwalificaties (accusatoir-inquisitoir) gebruikt om de
verschillende fasen in het strafproces aan te duiden. Besteed daarbij aandacht aan
de waarborgen die in de procedures zijn ingebouwd voor de verdachten. Het
strafprocesrecht begint inquisitoir, de verdachte heeft minder rechten dan de
onderzoeker. Hij heeft wel een paar rechten, die zijn ontleend aan de accusatoire
procedure. Naarmate het proces vordert neemt het accusatoire karakter toe. De
behandeling van de zaak in een openbare terechtzitting heeft een accusatoir
karakter. De verdachte is onschuldig tot het tegendeel wordt bewezen. De rechter
moet bewijzen dat de verdachte het heeft gedaan, de verdachte hoeft niet zijn
onschuld te bewijzen, dit heet onschuldspresumptie.
3. In de tekst “Een Eerlijk Proces” worden negen minimumvereisten voor een eerlijk
proces besproken. Welke vereisten zijn dat? Toegang tot de rechter, recht op
rechtsbijstand, openbaarheid van de rechtspraak, interne openbaarheid,
onafhankelijkheid van de rechter, onpartijdigheid van de rechter, equality of arms,
afdoening binnen redelijke termijn en motivering van de uitspraak.
a. Hoe verhoudt de toegang tot de rechter zich tot het recht op rechtsbijstand? Als
iemand geen geld/mogelijkheid heeft om naar de rechter te stappen om een geschil
op te lossen, of voor de rechter gedaagd wordt maar geen geld heeft voor een
