GGZ – Methodisch werken – Sociale Diversiteit
Inleiding Geestelijke Gezondheidszorg
Boek: Psychiatrie een inleiding.
Hoofdstuk 1, Introductie
Psychopathologie is een deelgebied van de psychiatrie en de klinische psychologie dat zich
bezig houdt met diverse vormen van afwijkende emoties, gedachten en gedrag, de oorzaken
daarvan en de behandelmogelijkheden.
Een psychische stoornis wordt ook wel omschreven als ‘het geheel van afwijkende emoties,
gedachten of gedragspatronen dat wordt gekenmerkt door o.a. een storing in het
functioneren en (persoonlijk) lijden’. Elke stoornis heeft specifieke eigenschappen of
kenmerken (symptomen). Deze symptomen moeten aan bepaalde voorwaarden voldoen
voordat ze als afwijkend of passend bij een stoornis horen, dit wordt ‘diagnostisch criterium’
genoemd.
Het definiëren van afwijkend gedrag
Er zijn criteria opgesteld om te beoordelen of bepaalde emoties, gedachten en gedragingen
afwijkend/abnormaal zijn. Sommigen wegen zwaarder dan anderen.
- Uitzonderlijk
Wanneer iemand iets heeft wat anderen niet hebben.
- Sociaal afwijkend
Wanneer iets in een bepaalde cultuur als afwijkend wordt gezien.
- Foute perceptie of interpretatie van de realiteit
Wanneer iemand stemmen hoort of dingen ziet die er niet zijn.
- Aanzienlijk emotioneel lijden van de persoon
Wanneer iemand heel bang is voor iets dat er niet is.
Wanneer iemand niet emotioneel wordt om iets waar iedereen emotioneel van is.
- Ongepast/contraproductief gedrag
Gedrag dat een onprettig gevoel oproept.
Gedrag dat ons beperkt in het vervullen van bepaalde rollen.
Gedrag dat ons ervan weerhoudt om ons aan de omgeving aan te passen.
- Gevaar
Gedrag dat gevaar oplevert voor de betrokkene zelf of voor anderen.
Historische visies op afwijkend gedrag
1. Hippocrates (460-366 v. Chr.)
Ziekten van lichaam en geest ware het gevolg van natuurlijke oorzaken. Gezondheid
werd bepaald door het evenwicht in de Humores (lichaamssap; gal, slijm en bloed)
o Flegmatiek: Overschot aan slijm (traag persoon)
o Melancholie: Overschot aan zwart gal (depressie)
o Sanguinische dispositie: Overvloed aan bloed (Vrolijk, zelfverzekerd, optimist)
o Manie: Uitzonderlijke opwinding en bezetenheid (nu schizofrenie)
2. Exorcisme en heksenvervolgingen (Middeleeuwen)
Geloof in bovennatuurlijke oorzaken nam toe. Afwijkend gedrag was een teken van
bezetenheid door de duivel of boze geesten.
o Trepantie: Procedure waarbij men een gat in de schedel maakt om mogelijke
demonen et bevrijden.
Inleiding Geestelijke Gezondheidszorg
Boek: Psychiatrie een inleiding.
Hoofdstuk 1, Introductie
Psychopathologie is een deelgebied van de psychiatrie en de klinische psychologie dat zich
bezig houdt met diverse vormen van afwijkende emoties, gedachten en gedrag, de oorzaken
daarvan en de behandelmogelijkheden.
Een psychische stoornis wordt ook wel omschreven als ‘het geheel van afwijkende emoties,
gedachten of gedragspatronen dat wordt gekenmerkt door o.a. een storing in het
functioneren en (persoonlijk) lijden’. Elke stoornis heeft specifieke eigenschappen of
kenmerken (symptomen). Deze symptomen moeten aan bepaalde voorwaarden voldoen
voordat ze als afwijkend of passend bij een stoornis horen, dit wordt ‘diagnostisch criterium’
genoemd.
Het definiëren van afwijkend gedrag
Er zijn criteria opgesteld om te beoordelen of bepaalde emoties, gedachten en gedragingen
afwijkend/abnormaal zijn. Sommigen wegen zwaarder dan anderen.
- Uitzonderlijk
Wanneer iemand iets heeft wat anderen niet hebben.
- Sociaal afwijkend
Wanneer iets in een bepaalde cultuur als afwijkend wordt gezien.
- Foute perceptie of interpretatie van de realiteit
Wanneer iemand stemmen hoort of dingen ziet die er niet zijn.
- Aanzienlijk emotioneel lijden van de persoon
Wanneer iemand heel bang is voor iets dat er niet is.
Wanneer iemand niet emotioneel wordt om iets waar iedereen emotioneel van is.
- Ongepast/contraproductief gedrag
Gedrag dat een onprettig gevoel oproept.
Gedrag dat ons beperkt in het vervullen van bepaalde rollen.
Gedrag dat ons ervan weerhoudt om ons aan de omgeving aan te passen.
- Gevaar
Gedrag dat gevaar oplevert voor de betrokkene zelf of voor anderen.
Historische visies op afwijkend gedrag
1. Hippocrates (460-366 v. Chr.)
Ziekten van lichaam en geest ware het gevolg van natuurlijke oorzaken. Gezondheid
werd bepaald door het evenwicht in de Humores (lichaamssap; gal, slijm en bloed)
o Flegmatiek: Overschot aan slijm (traag persoon)
o Melancholie: Overschot aan zwart gal (depressie)
o Sanguinische dispositie: Overvloed aan bloed (Vrolijk, zelfverzekerd, optimist)
o Manie: Uitzonderlijke opwinding en bezetenheid (nu schizofrenie)
2. Exorcisme en heksenvervolgingen (Middeleeuwen)
Geloof in bovennatuurlijke oorzaken nam toe. Afwijkend gedrag was een teken van
bezetenheid door de duivel of boze geesten.
o Trepantie: Procedure waarbij men een gat in de schedel maakt om mogelijke
demonen et bevrijden.
