Samenvatting handschrift
___________________________________________________________________________
Oud: Nieuw:
- Motoriek oefenen: Groot Klein - Grafo-cognitief concept
(begin 21 e eeuw)
- Schrijfmotoriek - Lettervormgevingsregels:
handschriftanalyse en evaluatie:
Kwaliteit
- Start aanvankelijk schrijven: - Na de kerstvakantie
Na de zomervakantie
___________________________________________________________________________
Schrijven = Basisvaardigheid
Schrijven = aansturing vanuit de hersenen
Oud 3 fases:
Voorbereidend – aanvankelijk – voortgezet schrijven
Voorbereidend schrijven (ontwikkelen schrijfvoorwaarden) – aanvankelijk (aanleren van
cijfers, letters, verbindingen en lees- en rekentekens) – voortgezet schrijven
(handschriftontwikkeling).
Nieuw 3 fases:
1. Ontwikkeling schrijfvoorwaarden (1-2)
2. Driezone-niveau (3-4)
3. Ontwikkeling + onderhoud handschrift (5-8)
1. Fase van de ontwikkeling van de schrijfvoorwaarden: Kinderen ontwikkelen eerst
inzicht in letters die qua vormgeving bij hun tekenontwikkeling passen
Hoofdletters (kapitalen). Je kunt deze op verschillende manieren maken zonder dat
de vorm eronder lijdt. Ondertussen ontwikkelen de schrijfvoorwaarden. Oefeningen
richten zich op vaardigheid en waarneming, vanuit een goede greep en houding.
2. Fase van het driezone-niveau met trajecten: Verwerven van het verbonden schrift.
Kinderen leren in groep 3 kleine-letter-vormen (minuskels) en in groep 4 de
hoofdlettervormen (kapitalen). Minuskels hebben stokken en staarten en bestaan uit
drie zones. Oefeningen in vaardigheid, waarneming en zelfreflectie.
3. Fase van de ontwikkeling en onderhoud van het handschrift: Cognitieve begeleiding
van belang (leren wat de kenmerken van een goed handschrift zijn). Kennis
aanbrengen over verantwoorde lettervormgeving is van belang; ook welke invloed
het kind daarop kan uitoefenen.
, Leerlijnen schrijfonderwijs:
Kinderen goed op het schrijven voorbereiden dat gaat in verschillende fasen die in de
leerlijn kort worden aangegeven.
Ontwikkeling schrijfvoorwaarden (1-2)
Groep 1:
Beginnend lettergebruik & voorbereiden van het schrijven.
- Ergonomie oefenen (aanleren, stimuleren, begeleiden)
- Letterverkenning kapitalen
- Nauwkeurige waarneming
+ uitvoering stimuleren
Schrijfvoorwaarden: ergonomie oefenen (correcte houding en materiaalgreep. Op deze
leeftijd staan kinderen open voor het opnemen van nieuwe mogelijkheden en vaardigheden.
Zij willen datgene kunnen wat volwassenen ook kunnen: motivatie!
Nauwkeurig grafisch materiaal gebruiken: buigen en strekken van drie schrijf-/tekenvingers.
Groep 2:
Letterverkenning van kapitalen en minuskels
- Lettervormen oefenen:
Letters leggen op een grondlijn
- Waarnemen:
Vormverschillen en -overeenkomsten
Kinderen zeggen grote en kleine letters. Transfer maken tussen beide
lettersoorten.
Met de kinderen kijken naar de verschillen tussen hoofd- en kleine letters: OPEN vragen
stellen! Wat zie je dan? Wijs het aan. Waar zie je hetzelfde? Waar is het anders?
Letterverkenning van kapitalen en minuskels
- Uitvoeren:
Aanleren, stimuleren, begeleiden
van ergonomie (blz. 35 en verder)
Oefenen inkleuren / arceren
Driezone-niveau & verwerven van verbonden schrift (3-4)
Groep 3:
Eerst: Verder ontwikkelen van schrijfvoorwaarden,
Daarna: Leren schrijven van cijfers en minuskels.
___________________________________________________________________________
Oud: Nieuw:
- Motoriek oefenen: Groot Klein - Grafo-cognitief concept
(begin 21 e eeuw)
- Schrijfmotoriek - Lettervormgevingsregels:
handschriftanalyse en evaluatie:
Kwaliteit
- Start aanvankelijk schrijven: - Na de kerstvakantie
Na de zomervakantie
___________________________________________________________________________
Schrijven = Basisvaardigheid
Schrijven = aansturing vanuit de hersenen
Oud 3 fases:
Voorbereidend – aanvankelijk – voortgezet schrijven
Voorbereidend schrijven (ontwikkelen schrijfvoorwaarden) – aanvankelijk (aanleren van
cijfers, letters, verbindingen en lees- en rekentekens) – voortgezet schrijven
(handschriftontwikkeling).
Nieuw 3 fases:
1. Ontwikkeling schrijfvoorwaarden (1-2)
2. Driezone-niveau (3-4)
3. Ontwikkeling + onderhoud handschrift (5-8)
1. Fase van de ontwikkeling van de schrijfvoorwaarden: Kinderen ontwikkelen eerst
inzicht in letters die qua vormgeving bij hun tekenontwikkeling passen
Hoofdletters (kapitalen). Je kunt deze op verschillende manieren maken zonder dat
de vorm eronder lijdt. Ondertussen ontwikkelen de schrijfvoorwaarden. Oefeningen
richten zich op vaardigheid en waarneming, vanuit een goede greep en houding.
2. Fase van het driezone-niveau met trajecten: Verwerven van het verbonden schrift.
Kinderen leren in groep 3 kleine-letter-vormen (minuskels) en in groep 4 de
hoofdlettervormen (kapitalen). Minuskels hebben stokken en staarten en bestaan uit
drie zones. Oefeningen in vaardigheid, waarneming en zelfreflectie.
3. Fase van de ontwikkeling en onderhoud van het handschrift: Cognitieve begeleiding
van belang (leren wat de kenmerken van een goed handschrift zijn). Kennis
aanbrengen over verantwoorde lettervormgeving is van belang; ook welke invloed
het kind daarop kan uitoefenen.
, Leerlijnen schrijfonderwijs:
Kinderen goed op het schrijven voorbereiden dat gaat in verschillende fasen die in de
leerlijn kort worden aangegeven.
Ontwikkeling schrijfvoorwaarden (1-2)
Groep 1:
Beginnend lettergebruik & voorbereiden van het schrijven.
- Ergonomie oefenen (aanleren, stimuleren, begeleiden)
- Letterverkenning kapitalen
- Nauwkeurige waarneming
+ uitvoering stimuleren
Schrijfvoorwaarden: ergonomie oefenen (correcte houding en materiaalgreep. Op deze
leeftijd staan kinderen open voor het opnemen van nieuwe mogelijkheden en vaardigheden.
Zij willen datgene kunnen wat volwassenen ook kunnen: motivatie!
Nauwkeurig grafisch materiaal gebruiken: buigen en strekken van drie schrijf-/tekenvingers.
Groep 2:
Letterverkenning van kapitalen en minuskels
- Lettervormen oefenen:
Letters leggen op een grondlijn
- Waarnemen:
Vormverschillen en -overeenkomsten
Kinderen zeggen grote en kleine letters. Transfer maken tussen beide
lettersoorten.
Met de kinderen kijken naar de verschillen tussen hoofd- en kleine letters: OPEN vragen
stellen! Wat zie je dan? Wijs het aan. Waar zie je hetzelfde? Waar is het anders?
Letterverkenning van kapitalen en minuskels
- Uitvoeren:
Aanleren, stimuleren, begeleiden
van ergonomie (blz. 35 en verder)
Oefenen inkleuren / arceren
Driezone-niveau & verwerven van verbonden schrift (3-4)
Groep 3:
Eerst: Verder ontwikkelen van schrijfvoorwaarden,
Daarna: Leren schrijven van cijfers en minuskels.
