College aantekeningen Inleiding Recht 4

Deel II: Organieke ondersteuning van het recht
Titel 1: Belgische staatsstructuur

Hoofdstuk 1: Belgische federale instellingen
Afdeling 1: Kenmerken van de Belgische Staat
145. Belgische staat
 Federale, democratische rechtsstaat
 Parlementair regime
 Instellingen zijn representatief
 Staatshoofd = constitutionele monarch

146. Staat: naar aanleiding van aantal verdragen
 Staat: territorium, bevolking en gezag
 Soevereine kracht gaat uit van natie zelf
o De staat enkel verantwoording afleggen aan natie zelf
o Soevereiniteit = recht van bestuursorgaan om hoogste gezag uit te oefenen zonder
dat die verantwoording verschuldigd is aan een ander orgaan
 Alle machten gaan uit van de natie

147. Federale Staat
 Soevereine beslissingsrecht verdeeld over twee niveau’s
 Naar aanleiding staatshervormingen – deelstaatniveau tot stand gekomen
 In verschillende organismen uitgewerkt

148. Democrati e
 Verwijst naar manier waarop de vertegenwoordiging van natie plaatsvindt
 Verkiezing organen kan
o Rechtstreeks
o Onrechtstreeks (BE)

149. Rechtsstaat
 Gezagsdragers dienen zich te schikken naar de wetten

150. Parlementair regime
 !! verwijst naar het concept dat de controle op de regering plaatsvindt vanuit het parlement
o Regering verantwoording afleggen aan parlement
o Regering bestaat niet zonder parlement

151. Representati eve instellingen
 Representativiteit vloeit voort uit verkozen vertegenwoordigers die de natie
vertegenwoordigen
 Representatieve instellingen vertegenwoordigen de natie

Afdeling 2: Grondwetgever
152. Grondwet is basisakte
 De macht die de grondwet gaat bepalen, herzien en aanpassen
 GW fundamentele akte  aanpassingen moeilijk te wijzigen
o GW kan soms niet aangepast worden/bepaalde onderdelen
 In oorlogstijd
 Verbod: koning minderjarig – regent

,  Dan zal men de bepalingen mbt de positie vd koning niet kunnen
aanpassen
 Regent = iemand die tijdelijk het koninklijk gezag uitoefent
 Kan nooit in zijn geheel aangepast worden!
 Altijd specifieke artikelen, moet verlopen via procedure

153. Grondwetsherziening
Art 195 GW
1) verklaring tot herziening
o Gaat uit van uitvoerende macht & kamer en senaat
o Om ervoor te zorgen dat verschillende machten die wetgevend optreden een
uniforme visie hebben op GW
o Alleen samenvallende artikels mogen gewijzigd worden
 constituante (vergadering van volksvertegenwoordigers bij nieuwe constitutie of
grondwet)
2) de verkiezingen voor de federale wetgevende kamers
o 40 dagen na ontbinding verkiezingen georganiseerd
o Herziening kan ook zonder nieuwe verkiezingen
 Herziening kan formeel buiten de grenzen gaan
 Inhoudelijk enkel die artikelen aanpassen maar hernummering mag –
coherent maken  zuiver formeel
3) de eigenlijke herziening
o Constituante
 Procedure verplicht bicameraal!
o Kamer en senaat moeten zelfde tekst goedkeuren
 Aanwezigheidsquorum
o 2/3 aanwezig
 2/3 meerderheid ja
o Geen meerderheid per taalgroep
o Minder strikt dan in bvb grendelwet (daar meerderheid per taalgroep)
 9 grote golven
o Uitbreiding stemrecht
o Nadien organisatie federale staat

Afdeling 3: Indelingen van het grondgebied
156. Provincie en gemeente
 Initieel unitaire staat met lokaal niveau
 10 provincies
 581 gemeenten
o Grens bepaald per decreet - ordonnantie
 Uitzonderingen: sommige communautair geladen
 Brussel-Hoofdstad valt onder geen enkele provincie
158. Taalgebieden
Art 4 GW
 Nederlandstalig
 Franstalig
 Duitstalig
 Tweetalig gebied van Brussel-Hoofdstad