SAMENVATTING STRAFPROCESRECHT
2021-2022
Inhoudsopgave
INLEIDING................................................................................................................................................................................ 5
1
, DEFINITIE EN SITUERING VAN HET STRAFPROCESRECHT................................................................................................................5
ACCUSATOIRE EN INQUISITOIRE RECHTSPLEGING..........................................................................................................................5
VOORNAAMSTE BRONNEN VAN HET STRAFPROCESRECHT............................................................................................................5
HOOFDSTUK 1: DE VORDERINGEN DIE UIT EEN MISDRIJF ONTSTAAN.......................................................................................6
DE STRAFVORDERING......................................................................................................................................................................6
DE BURGERLIJKE VORDERING OF EIS...............................................................................................................................................6
HET OPENBAAR MINISTERIE........................................................................................................................................................6
DE BURGERLIJKE PARTIJ...............................................................................................................................................................7
WIJZE VAN UITVOERING..............................................................................................................................................................7
HINDERPALEN BIJ DE UITOEFENING VAN DE STRAFVORDERING....................................................................................................7
Schorsing van de strafvordering..................................................................................................................................................7
Verval van de strafvordering.......................................................................................................................................................8
DE BURGERLIJKE VORDERING..........................................................................................................................................................9
HOOFDSTUK 3: OPSPORINGEN EN ONDERZOEK VAN STRAFBARE FEITEN................................................................................10
OPSPORINGSAMBTENAREN...........................................................................................................................................................10
OPSPORINGSONDERZOEK..............................................................................................................................................................10
HET GERECHTELIJK ONDERZOEK....................................................................................................................................................11
ONDERZOEKSDADEN EN BEVOEGDHEDEN....................................................................................................................................12
Proces-verbaal...........................................................................................................................................................................12
Het verhoor................................................................................................................................................................................12
TUSSENKOMST VAN DE PARTIJEN IN HET ONDERZOEK................................................................................................................13
Inzage van het dossier...............................................................................................................................................................13
Opheffing van een onderzoekshandeling..................................................................................................................................13
Verzoek tot bijkomende onderzoekshandeling........................................................................................................................13
GASTCOLLEGE ONDERZOEKSRECHTER.................................................................................................................................... 15
INBESLAGNAME.............................................................................................................................................................................15
TELEFOONGEBRUIK EN ELEKTRONISCHE COMMUNICATIE...........................................................................................................15
Identificatie van de gebruiker....................................................................................................................................................15
Opsporen elektronische communicatie en lokaliseren van de oorsprong of bestemming......................................................15
Onderscheppen, kennisnemen, doorzoeken en opnemen van niet voor het publieke toegankelijke communicatie of
gegevens van een informaticasysteem.....................................................................................................................................15
DIRECT AFLUISTEREN.....................................................................................................................................................................16
DWANGMIDDELEN TEGEN PERSONEN..........................................................................................................................................16
BIJZONDERE OPSPORINGSMETHODEN (BOM)..............................................................................................................................16
Observatie..................................................................................................................................................................................16
AANHOUDING................................................................................................................................................................................16
ARRESTATIE....................................................................................................................................................................................17
VOORLOPIGE HECHTENIS...............................................................................................................................................................17
HOOFDSTUK 4: AFSLUITING VAN HET OPSPORINGSONDERZOEK............................................................................................ 19
HERHALING OPSPORINGSONDERZOEK..........................................................................................................................................19
AFSLUITING VAN HET OPSPORINGSONDERZOEK..........................................................................................................................19
Seponering.................................................................................................................................................................................19
Verval van strafvordering door betaling van een geldsom (minnelijke schikking)...................................................................19
Bemiddeling in strafzaken.........................................................................................................................................................20
Vervolgen (rechtstreekse dagvaarding)....................................................................................................................................20
Guilty plea (voorafgaande erkenning van de schuld)................................................................................................................21
2
,HOOFDSTUK 5: TOEZICHT OP EN AFSLUITING VAN HET GERECHTELIJK ONDERZOEK................................................................23
HERHALING....................................................................................................................................................................................23
TOEZICHT OP EN AFSLUITING VAN HET GERECHTELIJK ONDERZOEK............................................................................................23
De Raadkamer als onderzoeksgerecht......................................................................................................................................23
De kamer van inbeschuldigingstelling als onderzoeksgerecht..................................................................................................24
HOOFDSTUK 6: RECHTSPLEGING VOOR DE VONNISGERECHTEN.............................................................................................. 25
ALGEMENE PRINCIPES EN FUNDAMENTELE WAARBORGEN.........................................................................................................25
Eerlijk proces.............................................................................................................................................................................25
Onafhankelijkheid en onpartijdigheid van de rechter..............................................................................................................25
Openbaarheid............................................................................................................................................................................26
Mondeling karakter...................................................................................................................................................................26
Tegenspraak...............................................................................................................................................................................26
Redelijke termijn........................................................................................................................................................................26
HOOFDSTUK 7: DE VONNISGERECHTEN.................................................................................................................................. 27
DE GEWONE STRAFRECHTBANKEN................................................................................................................................................27
De politierechtbank...................................................................................................................................................................27
De correctionele rechtbank.......................................................................................................................................................27
Het hof van Beroep....................................................................................................................................................................27
Hof van Assisen (vonnisgerecht)...............................................................................................................................................27
VERLOOP VAN DE RECHTSPLEGING VOOR DE GEWONE STRAFGERECHTEN................................................................................28
De aanhangigmaking.................................................................................................................................................................28
De verschijning van de partijen.................................................................................................................................................28
Conclusie in strafzaken..............................................................................................................................................................28
Onderzoek ter terechtzitting.....................................................................................................................................................28
Behandeling ter terechtzitting...................................................................................................................................................29
Proces-verbaal van terechtzitting..............................................................................................................................................29
RECHTSPLEGING VOOR DE VONNISGERECHTEN...................................................................................................................... 30
BEWIJS IN STRAFPROCESRECHT.....................................................................................................................................................30
De bewijslast..............................................................................................................................................................................30
De bewijsvoering.......................................................................................................................................................................30
DE UITSPRAAK................................................................................................................................................................................30
RECHTSMIDDELEN..........................................................................................................................................................................31
Verzet.........................................................................................................................................................................................32
Hoger beroep.............................................................................................................................................................................32
Cassatieberoep..........................................................................................................................................................................32
GASTCOLLEGE DEBATEREN..................................................................................................................................................... 33
3
, 4
2021-2022
Inhoudsopgave
INLEIDING................................................................................................................................................................................ 5
1
, DEFINITIE EN SITUERING VAN HET STRAFPROCESRECHT................................................................................................................5
ACCUSATOIRE EN INQUISITOIRE RECHTSPLEGING..........................................................................................................................5
VOORNAAMSTE BRONNEN VAN HET STRAFPROCESRECHT............................................................................................................5
HOOFDSTUK 1: DE VORDERINGEN DIE UIT EEN MISDRIJF ONTSTAAN.......................................................................................6
DE STRAFVORDERING......................................................................................................................................................................6
DE BURGERLIJKE VORDERING OF EIS...............................................................................................................................................6
HET OPENBAAR MINISTERIE........................................................................................................................................................6
DE BURGERLIJKE PARTIJ...............................................................................................................................................................7
WIJZE VAN UITVOERING..............................................................................................................................................................7
HINDERPALEN BIJ DE UITOEFENING VAN DE STRAFVORDERING....................................................................................................7
Schorsing van de strafvordering..................................................................................................................................................7
Verval van de strafvordering.......................................................................................................................................................8
DE BURGERLIJKE VORDERING..........................................................................................................................................................9
HOOFDSTUK 3: OPSPORINGEN EN ONDERZOEK VAN STRAFBARE FEITEN................................................................................10
OPSPORINGSAMBTENAREN...........................................................................................................................................................10
OPSPORINGSONDERZOEK..............................................................................................................................................................10
HET GERECHTELIJK ONDERZOEK....................................................................................................................................................11
ONDERZOEKSDADEN EN BEVOEGDHEDEN....................................................................................................................................12
Proces-verbaal...........................................................................................................................................................................12
Het verhoor................................................................................................................................................................................12
TUSSENKOMST VAN DE PARTIJEN IN HET ONDERZOEK................................................................................................................13
Inzage van het dossier...............................................................................................................................................................13
Opheffing van een onderzoekshandeling..................................................................................................................................13
Verzoek tot bijkomende onderzoekshandeling........................................................................................................................13
GASTCOLLEGE ONDERZOEKSRECHTER.................................................................................................................................... 15
INBESLAGNAME.............................................................................................................................................................................15
TELEFOONGEBRUIK EN ELEKTRONISCHE COMMUNICATIE...........................................................................................................15
Identificatie van de gebruiker....................................................................................................................................................15
Opsporen elektronische communicatie en lokaliseren van de oorsprong of bestemming......................................................15
Onderscheppen, kennisnemen, doorzoeken en opnemen van niet voor het publieke toegankelijke communicatie of
gegevens van een informaticasysteem.....................................................................................................................................15
DIRECT AFLUISTEREN.....................................................................................................................................................................16
DWANGMIDDELEN TEGEN PERSONEN..........................................................................................................................................16
BIJZONDERE OPSPORINGSMETHODEN (BOM)..............................................................................................................................16
Observatie..................................................................................................................................................................................16
AANHOUDING................................................................................................................................................................................16
ARRESTATIE....................................................................................................................................................................................17
VOORLOPIGE HECHTENIS...............................................................................................................................................................17
HOOFDSTUK 4: AFSLUITING VAN HET OPSPORINGSONDERZOEK............................................................................................ 19
HERHALING OPSPORINGSONDERZOEK..........................................................................................................................................19
AFSLUITING VAN HET OPSPORINGSONDERZOEK..........................................................................................................................19
Seponering.................................................................................................................................................................................19
Verval van strafvordering door betaling van een geldsom (minnelijke schikking)...................................................................19
Bemiddeling in strafzaken.........................................................................................................................................................20
Vervolgen (rechtstreekse dagvaarding)....................................................................................................................................20
Guilty plea (voorafgaande erkenning van de schuld)................................................................................................................21
2
,HOOFDSTUK 5: TOEZICHT OP EN AFSLUITING VAN HET GERECHTELIJK ONDERZOEK................................................................23
HERHALING....................................................................................................................................................................................23
TOEZICHT OP EN AFSLUITING VAN HET GERECHTELIJK ONDERZOEK............................................................................................23
De Raadkamer als onderzoeksgerecht......................................................................................................................................23
De kamer van inbeschuldigingstelling als onderzoeksgerecht..................................................................................................24
HOOFDSTUK 6: RECHTSPLEGING VOOR DE VONNISGERECHTEN.............................................................................................. 25
ALGEMENE PRINCIPES EN FUNDAMENTELE WAARBORGEN.........................................................................................................25
Eerlijk proces.............................................................................................................................................................................25
Onafhankelijkheid en onpartijdigheid van de rechter..............................................................................................................25
Openbaarheid............................................................................................................................................................................26
Mondeling karakter...................................................................................................................................................................26
Tegenspraak...............................................................................................................................................................................26
Redelijke termijn........................................................................................................................................................................26
HOOFDSTUK 7: DE VONNISGERECHTEN.................................................................................................................................. 27
DE GEWONE STRAFRECHTBANKEN................................................................................................................................................27
De politierechtbank...................................................................................................................................................................27
De correctionele rechtbank.......................................................................................................................................................27
Het hof van Beroep....................................................................................................................................................................27
Hof van Assisen (vonnisgerecht)...............................................................................................................................................27
VERLOOP VAN DE RECHTSPLEGING VOOR DE GEWONE STRAFGERECHTEN................................................................................28
De aanhangigmaking.................................................................................................................................................................28
De verschijning van de partijen.................................................................................................................................................28
Conclusie in strafzaken..............................................................................................................................................................28
Onderzoek ter terechtzitting.....................................................................................................................................................28
Behandeling ter terechtzitting...................................................................................................................................................29
Proces-verbaal van terechtzitting..............................................................................................................................................29
RECHTSPLEGING VOOR DE VONNISGERECHTEN...................................................................................................................... 30
BEWIJS IN STRAFPROCESRECHT.....................................................................................................................................................30
De bewijslast..............................................................................................................................................................................30
De bewijsvoering.......................................................................................................................................................................30
DE UITSPRAAK................................................................................................................................................................................30
RECHTSMIDDELEN..........................................................................................................................................................................31
Verzet.........................................................................................................................................................................................32
Hoger beroep.............................................................................................................................................................................32
Cassatieberoep..........................................................................................................................................................................32
GASTCOLLEGE DEBATEREN..................................................................................................................................................... 33
3
, 4