Samenvatting ontwikkelingsstoornissen

KEUZEVAK
ONTWIKKELINGS-
STOORNISSEN
Emma Willems

,Inhoudsopgave




1

, Hoofdstuk 1_Wat zijn
ontwikkelingsstoornissen?
1 Wat zijn ontwikkelingsstoornissen?
1.1 Terminologie en afbakening
Neurobiologische ontwikkelingsstoornissen (DSM-5) (in hersenen)

Definitie ontwikkelingsstoornissen
= een neurobiologische stoornis die in de (vroege) ontwikkelingsperiode tot uiting komt, die gekenmerkt
wordt door ontwikkelingsachterstanden op een of meerdere functiedomeinen en die levenslang
beperkingen veroorzaakt in het persoonlijk, sociale, schoolse of beroepsmatig functioneren.”

Verschillende ontwikkelingsstoornissen (DSM-5)
 Verstandelijke beperkingen
o Verstandelijke ontwikkelingsstoornis
o Globale ontwikkelingsachterstand
 Communicatiestoornissen
o Taalstoornis
o Spraakklankstoornis
o Ontwikkelingsstotteren
o Sociale (pragmatische) communicatiestoornis
 Autismespectrumstoornis (ASS)
 Aandachtsdeficiëntie -/hyperactiviteitsstoornis (ADHD)
 (Specifieke) leerstoornissen
o Dyslexie
o Dysorthografie
o Dyscalculie
o NLD (= Non-verbal learning disabilities) (niet opgenomen DSM-5)
 Motorische stoornissen
o Coördinatieontwikkelingsstoornis (DCD)
o Ticstoornissen
o Stereotiepe – bewegingsstoornis

Subtype => Fenotype/ beeld
 Variatie binnen een ontwikkelingsstoornis hebben meestal dezelfde oorzaak
 Meer dimensionele benadering i.p.v. sterk categoriaal
 Dynamische concept i.p.v. statisch concept (kan veranderen doorheen de tijd)

Criteria stoornis
 Significant meer problemen dan gemiddeld




 Op verschillende dimensies (diverse symptomen)
 De problemen zijn hardnekkig/persistent
 De problemen zijn pervasief (diverse contexten)

2

,  Niet leeftijdsadequaat
 Significante belemmeringen in dagdagelijks leven

Classificatie
 DSM IV  DSM - 5 (iets meer dimensioneel)
o autismeSPECTRUMstoornis
o Graad van ernst bij ADHD

1.2 Kenmerken
 Primaire = kernsymptomen = diagnostische kenmerken
 Secundaire = gevolg van primaire kenmerken

1.2.1 Secundaire kenmerken
Psycho-sociaal vlak
 Faalervaringen
 Grote frustraties, schaamtegevoelens en demotivatie
 Laag zelfbeeld
 Inadequate attributiestijl => groter risico op ‘fixed mindset’ (ze kunnen er niets aan doen, er
verandert toch niets)
 Faalangstig ten aanzien van schoolse taken, sociale situaties of situaties waarin men moet bewegen
 Internaliserende problemen (angsten, depressieve gevoelens)
 Externaliserende problemen (agressie, gedragsproblemen)
 Leerproblemen
 Afwijzing door leeftijdgenoten
 Negatieve interacties ook met volwassenen (bv. ouders, leerkacht)
o Participatieproblemen (bv. klas, school, thuis, vrije tijd)

Belangrijk
 Proberen psycho-sociaal welbevinden van kinderen gaan vergroten
 Werken met het kind en omgeving

Belang omgeving
 Creëren van stimulerende omgeving
 Kinderen zelf keuzes laten maken of betrekken bij beslissingen
 Belang van succeservaringen
 Steun, begrip en erkenning uit omgeving
 (Psycho)educatie aan kind en omgeving

1.3 Bio-psychosociale visie (functioneren met ontwikkelingsstoornis)
=> ICF-model
ICF-model
 ICF = Internationale Classificatie van het menselijke Functioneren (WHO, 2001)
 Bio-psychosociale visie
 Handige bril om te kijken naar functioneren en beïnvloedende factoren (binnen kind zelf en
context)
 Trans-actioneel model
 Gebruikt binnen CAR (Centra ambulante revalidatie)




3