Overzicht Burgerlijk recht 2
,Week 1 Vertegenwoordiging & Algemene voorwaarden
Hoofdstuk 2: Totstandkoming
Wil en verklaring
● Art. 3:33: rechtshandeling vereist wil + verklaring (wilsverklaring)
● Art. 3:35 en 3:36: Wilsvertrouwensleer (33+35). Als de wederpartij (35) of derde (36)
gerechtvaardigd mocht vertrouwen op de verklaring (schijnhandeling) van de
handelende persoon, wordt zij beschermd. Gebruiken als wil afwijkt van verklaring.
○ Art. 3:11: goede trouw. Let op: onderzoeksplicht
○ Haviltex-arrest is het criterium voor de uitleg van overeenkomsten
○ Oneigenlijke dwaling = als partijen een andere betekenis (doorslaggevend)
geven aan de inhoud van de verklaring van de ander (geen 6:228)
● Art. 3:34: bij een verklaring onder invloed van een geestelijke stoornis wordt geacht
dat de wil ontbreekt → rechtshandeling kan worden vernietigd. Art. 3:35 blijft van
toepassing. Let op: verschil met 3:32 lid 2 = handelingsonbekwaamheid → 3:35 nvt
○ Art. 3:55 lid 2: wederpartij gestoorde mag redelijke termijn vernietiging stellen
● Art. 3:37 lid 1: consensualisme = wilsverklaring kan in iedere vorm geschieden (ook
stilzwijgend)
○ Art. 3:39: rechtshandeling die niet in voorgeschreven vorm is verricht is nietig
■ Art. 6:233 sub a: een redelijk belang bij de voorgeschreven vorm moet
aangetoond kunnen worden
● Art. 3:37 lid 4: een onjuiste verklaring door vertegenwoordiging is ook een rechtsgeldige
verklaring, tenzij …
● Art. 3:37 lid 3: ontvangsttheorie = het moment van bereiken is beslissend voor het
tijdstip waarop de verklaring haar werking krijgt en waarop de rechtshandeling tot stand
kom, tenzij risicocorrectie (tweede zin)
○ Art. 6:224: bij risicocorrectie geldt het tijdstip waarop de aanvaarding/verklaring
zonder de storende omstandigheid zou zijn ontvangen
● Art. 3:37 lid 5: een verklaring kan worden ingetrokken door deze met een sneller
communicatiemiddel overgebrachte verklaring in te halen
Rechtshandeling onder tijdsbepaling of voorwaarde
● Art. 6:22: opschortende en ontbindende voorwaarden/tijdsbepalingen
● Art. 3:38: voorwaarde/tijdsbepaling niet toegestaan wanneer dit uit de wet of de aard van
de rechtshandeling voortvloeit
● Art. 3:85: overdracht onder tijdsbepaling uitgesloten
● Art. 3:38 lid 2: vervulling voorwaarde geen terugwerkende kracht (tijdsbepaling idem)
○ Art. 6:24: verplichting tot ongedaan maken van hetgeen wat is gepresteerd op
basis van rechtshandeling bij ontbindende voorwaarde
Overeenkomsten
● Art. 6:217: Overeenkomsten en ook AV komen tot stand door aanbod en aanvaarding
○ Art. 6:227: bepaalbaarheidsvereiste (niet slechts uitnodiging tot onderhandelen)
,Hoofdstuk 3: Vertegenwoordiging en volmacht
Volmacht en lastgeving
● Art. 3:60: volmacht = vertegenwoordigde (achterman) heeft toestemming gegeven aan
vertegenwoordiger (tussenpersoon) om in zijn naam rechtshandelingen te verrichten.
○ In naam van: onmiddellijke (directe) vertegenwoordiging (tp is niet zelf partij)
○ In eigen naam: middellijke (indirecte) vertegenwoordiging (tp is zelf partij, maar
handelt voor rekening van de achterman, tp houdt goed voor achterman)
■ Art. 7:424: schakelbepaling voor middellijke vertegenwoordiging
● Art. 3:78 en 3:79: schakelbepaling volmacht voor andere vormen vertegenwoordiging
● Art. 3:66: rechtshandelingen die de tussenpersoon verricht treffen de achterman.
Als er geen sprake is van een volmacht of als de volmacht ontoereikend is, kan de
achterman toch gebonden raken aan de ovk die de tussenpersoon heeft gesloten door
○ art. 3:61 lid 2 (vertrouwensbescherming) en art. 3:69 (bekrachtiging)
● Art. 7:414: lastgeving (direct/indirect). Art. 7:400: overeenkomst van opdracht
○ Art. 4:419: de tussenpersoon is bevoegd om namens de achterman vergoeding
voor de geleden schade te vorderen (indirect). Staat tegenover art. 6:74 (direct)
Op het tentamen moet je goed kijken of er een overeenkomst is gesloten tussen de partijen.
Indien er geen sprake is van een overeenkomst kan er sprake zijn van
vertegenwoordiging/volmacht, en anders is er misschien sprake van lastgeving.
Volmachtverlening
● Art. 3:63: een handelingsonbekwame kan als gevolmachtigde optreden.
○ Lid 2: als een handelingsonbekwame een volmacht verleent, is de
rechtshandeling die de gevolmachtigde verleent op gelijke wijze nietig, geldig of
vernietigbaar als wanneer zij door de onbekwame zelf zou zijn verricht.
● Art. 3:64: doorgeven van de volmacht is toegestaan als aan 1 van de subs is voldaan
● Art. 3:65: bij gezamenlijke volmacht is ieder bevoegd zelfstandig te handelen
● Art. 3:61 lid 1: volmachtverlening kan schriftelijk, uitdrukkelijk, stilzwijgend geschieden
● Art. 3:62: de omvang van de algemene en bijzondere volmacht
Positie van de wederpartij
● Art. 3:61 lid 2: bescherming van de wederpartij wanneer zij heeft aangenomen en onder
de gegeven omstandigheden ook redelijkerwijze mocht aannemen dat er een
(toereikende) volmacht was verleend door een pseudo-gevolmachtigde (3:35 jo. 3:11)
○ Risicobeginsel: vertrouwen van de wederpartij kan tot stand komen door een
gedraging of verklaring van de achterman, maar ook in een niet-doen (factoren
die in de risicosfeer van de achterman liggen). (ING/Bera)
Bekrachtiging
● Art. 3:69 lid 1: de achterman kan de in beginsel ongeldige rechtshandeling bekrachtigen.
Dit is een handeling van de pseudo-achterman waardoor de geldigheid buiten de
tussenpersoon om wordt geheeld.
, ○ Art. 3:69 jo. art. 3:37: stilzwijgende bekrachtiging mogelijk (Kuijpers/Wijnveen)
● Art. 3:69 lid 3: de wederpartij kan aangeven dat zij de rechtshandeling als ongeldig
beschouwt, tenzij zij niet te goeder trouw was.
● Art. 3:69 lid 4: geeft de wederpartij de mogelijkheid om een termijn te stellen aan de
bekrachtiging.
Overige bepalingen over de volmacht
● Art. 3:66 lid 2: toerekening van fouten aan tussenpersoon/achterman
● Art. 3:67: de tussenpersoon moet de naam van de achterman noemen binnen een
redelijke partij, anders wordt de tussenpersoon zelf partij bij de overeenkomst.
● Art. 3:70: degene die als tussenpersoon handelt, staat in beginsel in voor het bestaan en
de volmacht jegens de wederpartij voor het positief contractsbelang = wat D zou
hebben verdiend als de overeenkomst wel was gesloten, tenzij …
○ Hieruit vloeit een verplichting tot schadevergoeding voort: de wederpartij moet
worden gebracht in de situatie die er zou zijn geweest als de
pseudo-tussenpersoon wel bevoegd was om de rechtshandeling tot stand te
brengen
● Art. 6:170 lid 1 jo art. 7:661: aansprakelijkheid van de achterman voor het negatieve
contractsbelang (alleen kosten) in geval van opzet/bewuste roekeloosheid (lid 3)
● Art. 3:72: niet limitatieve opsomming over het einde van de volmacht
● Art. 3:76: geeft aan wanneer het einde van de volmacht aan de wederpartij kan worden
tegengeworpen (als zij het einde van volmacht kende of de oorzaak/lid 1)
Hoofdstuk 6: De algemene voorwaarden
Inleiding en begripsomschrijvingen
● Art. 6:245: schakelbepaling over toepassing afdeling (arbeidsovereenkomsten, cao)
● Art. 6:246: afdeling over algemene voorwaarden bevat dwingend recht
● Art. 6:231: begrippen algemene voorwaarden, gebruiker en wederpartij
○ Algemene voorwaarden kennen bestemmingscriterium: meermalig gebruik (>5)
○ Kernbedingen (=afspraken die objectief in grote mate bijdragen aan de
bepaalbaarheid van de ovk, zonder deze zou de ovk niet geldig zijn). Geen AV!
Totstandkoming
● Art. 6:234 lid 1: dwingt de gebruiker ertoe zijn algemene voorwaarden voor het sluiten
van een overeenkomst aan de wederpartij bekend te maken
● Art. 6:225 lid 3: battle of forms. First shot rule = als beide partijen naar hun eigen
voorwaarden verwijzen gelden de voorwaarden van degene die als eerst naar zijn
algemene voorwaarden heeft verwezen.
● Art. 6:232: wederpartij is ook gebonden aan de algemene voorwaarden zonder dat zij
goed doorgelezen worden. De gebruiker hoeft enkel de mogelijkheid te bieden aan de
wederpartij om kennis ervan te nemen.
,Week 1 Vertegenwoordiging & Algemene voorwaarden
Hoofdstuk 2: Totstandkoming
Wil en verklaring
● Art. 3:33: rechtshandeling vereist wil + verklaring (wilsverklaring)
● Art. 3:35 en 3:36: Wilsvertrouwensleer (33+35). Als de wederpartij (35) of derde (36)
gerechtvaardigd mocht vertrouwen op de verklaring (schijnhandeling) van de
handelende persoon, wordt zij beschermd. Gebruiken als wil afwijkt van verklaring.
○ Art. 3:11: goede trouw. Let op: onderzoeksplicht
○ Haviltex-arrest is het criterium voor de uitleg van overeenkomsten
○ Oneigenlijke dwaling = als partijen een andere betekenis (doorslaggevend)
geven aan de inhoud van de verklaring van de ander (geen 6:228)
● Art. 3:34: bij een verklaring onder invloed van een geestelijke stoornis wordt geacht
dat de wil ontbreekt → rechtshandeling kan worden vernietigd. Art. 3:35 blijft van
toepassing. Let op: verschil met 3:32 lid 2 = handelingsonbekwaamheid → 3:35 nvt
○ Art. 3:55 lid 2: wederpartij gestoorde mag redelijke termijn vernietiging stellen
● Art. 3:37 lid 1: consensualisme = wilsverklaring kan in iedere vorm geschieden (ook
stilzwijgend)
○ Art. 3:39: rechtshandeling die niet in voorgeschreven vorm is verricht is nietig
■ Art. 6:233 sub a: een redelijk belang bij de voorgeschreven vorm moet
aangetoond kunnen worden
● Art. 3:37 lid 4: een onjuiste verklaring door vertegenwoordiging is ook een rechtsgeldige
verklaring, tenzij …
● Art. 3:37 lid 3: ontvangsttheorie = het moment van bereiken is beslissend voor het
tijdstip waarop de verklaring haar werking krijgt en waarop de rechtshandeling tot stand
kom, tenzij risicocorrectie (tweede zin)
○ Art. 6:224: bij risicocorrectie geldt het tijdstip waarop de aanvaarding/verklaring
zonder de storende omstandigheid zou zijn ontvangen
● Art. 3:37 lid 5: een verklaring kan worden ingetrokken door deze met een sneller
communicatiemiddel overgebrachte verklaring in te halen
Rechtshandeling onder tijdsbepaling of voorwaarde
● Art. 6:22: opschortende en ontbindende voorwaarden/tijdsbepalingen
● Art. 3:38: voorwaarde/tijdsbepaling niet toegestaan wanneer dit uit de wet of de aard van
de rechtshandeling voortvloeit
● Art. 3:85: overdracht onder tijdsbepaling uitgesloten
● Art. 3:38 lid 2: vervulling voorwaarde geen terugwerkende kracht (tijdsbepaling idem)
○ Art. 6:24: verplichting tot ongedaan maken van hetgeen wat is gepresteerd op
basis van rechtshandeling bij ontbindende voorwaarde
Overeenkomsten
● Art. 6:217: Overeenkomsten en ook AV komen tot stand door aanbod en aanvaarding
○ Art. 6:227: bepaalbaarheidsvereiste (niet slechts uitnodiging tot onderhandelen)
,Hoofdstuk 3: Vertegenwoordiging en volmacht
Volmacht en lastgeving
● Art. 3:60: volmacht = vertegenwoordigde (achterman) heeft toestemming gegeven aan
vertegenwoordiger (tussenpersoon) om in zijn naam rechtshandelingen te verrichten.
○ In naam van: onmiddellijke (directe) vertegenwoordiging (tp is niet zelf partij)
○ In eigen naam: middellijke (indirecte) vertegenwoordiging (tp is zelf partij, maar
handelt voor rekening van de achterman, tp houdt goed voor achterman)
■ Art. 7:424: schakelbepaling voor middellijke vertegenwoordiging
● Art. 3:78 en 3:79: schakelbepaling volmacht voor andere vormen vertegenwoordiging
● Art. 3:66: rechtshandelingen die de tussenpersoon verricht treffen de achterman.
Als er geen sprake is van een volmacht of als de volmacht ontoereikend is, kan de
achterman toch gebonden raken aan de ovk die de tussenpersoon heeft gesloten door
○ art. 3:61 lid 2 (vertrouwensbescherming) en art. 3:69 (bekrachtiging)
● Art. 7:414: lastgeving (direct/indirect). Art. 7:400: overeenkomst van opdracht
○ Art. 4:419: de tussenpersoon is bevoegd om namens de achterman vergoeding
voor de geleden schade te vorderen (indirect). Staat tegenover art. 6:74 (direct)
Op het tentamen moet je goed kijken of er een overeenkomst is gesloten tussen de partijen.
Indien er geen sprake is van een overeenkomst kan er sprake zijn van
vertegenwoordiging/volmacht, en anders is er misschien sprake van lastgeving.
Volmachtverlening
● Art. 3:63: een handelingsonbekwame kan als gevolmachtigde optreden.
○ Lid 2: als een handelingsonbekwame een volmacht verleent, is de
rechtshandeling die de gevolmachtigde verleent op gelijke wijze nietig, geldig of
vernietigbaar als wanneer zij door de onbekwame zelf zou zijn verricht.
● Art. 3:64: doorgeven van de volmacht is toegestaan als aan 1 van de subs is voldaan
● Art. 3:65: bij gezamenlijke volmacht is ieder bevoegd zelfstandig te handelen
● Art. 3:61 lid 1: volmachtverlening kan schriftelijk, uitdrukkelijk, stilzwijgend geschieden
● Art. 3:62: de omvang van de algemene en bijzondere volmacht
Positie van de wederpartij
● Art. 3:61 lid 2: bescherming van de wederpartij wanneer zij heeft aangenomen en onder
de gegeven omstandigheden ook redelijkerwijze mocht aannemen dat er een
(toereikende) volmacht was verleend door een pseudo-gevolmachtigde (3:35 jo. 3:11)
○ Risicobeginsel: vertrouwen van de wederpartij kan tot stand komen door een
gedraging of verklaring van de achterman, maar ook in een niet-doen (factoren
die in de risicosfeer van de achterman liggen). (ING/Bera)
Bekrachtiging
● Art. 3:69 lid 1: de achterman kan de in beginsel ongeldige rechtshandeling bekrachtigen.
Dit is een handeling van de pseudo-achterman waardoor de geldigheid buiten de
tussenpersoon om wordt geheeld.
, ○ Art. 3:69 jo. art. 3:37: stilzwijgende bekrachtiging mogelijk (Kuijpers/Wijnveen)
● Art. 3:69 lid 3: de wederpartij kan aangeven dat zij de rechtshandeling als ongeldig
beschouwt, tenzij zij niet te goeder trouw was.
● Art. 3:69 lid 4: geeft de wederpartij de mogelijkheid om een termijn te stellen aan de
bekrachtiging.
Overige bepalingen over de volmacht
● Art. 3:66 lid 2: toerekening van fouten aan tussenpersoon/achterman
● Art. 3:67: de tussenpersoon moet de naam van de achterman noemen binnen een
redelijke partij, anders wordt de tussenpersoon zelf partij bij de overeenkomst.
● Art. 3:70: degene die als tussenpersoon handelt, staat in beginsel in voor het bestaan en
de volmacht jegens de wederpartij voor het positief contractsbelang = wat D zou
hebben verdiend als de overeenkomst wel was gesloten, tenzij …
○ Hieruit vloeit een verplichting tot schadevergoeding voort: de wederpartij moet
worden gebracht in de situatie die er zou zijn geweest als de
pseudo-tussenpersoon wel bevoegd was om de rechtshandeling tot stand te
brengen
● Art. 6:170 lid 1 jo art. 7:661: aansprakelijkheid van de achterman voor het negatieve
contractsbelang (alleen kosten) in geval van opzet/bewuste roekeloosheid (lid 3)
● Art. 3:72: niet limitatieve opsomming over het einde van de volmacht
● Art. 3:76: geeft aan wanneer het einde van de volmacht aan de wederpartij kan worden
tegengeworpen (als zij het einde van volmacht kende of de oorzaak/lid 1)
Hoofdstuk 6: De algemene voorwaarden
Inleiding en begripsomschrijvingen
● Art. 6:245: schakelbepaling over toepassing afdeling (arbeidsovereenkomsten, cao)
● Art. 6:246: afdeling over algemene voorwaarden bevat dwingend recht
● Art. 6:231: begrippen algemene voorwaarden, gebruiker en wederpartij
○ Algemene voorwaarden kennen bestemmingscriterium: meermalig gebruik (>5)
○ Kernbedingen (=afspraken die objectief in grote mate bijdragen aan de
bepaalbaarheid van de ovk, zonder deze zou de ovk niet geldig zijn). Geen AV!
Totstandkoming
● Art. 6:234 lid 1: dwingt de gebruiker ertoe zijn algemene voorwaarden voor het sluiten
van een overeenkomst aan de wederpartij bekend te maken
● Art. 6:225 lid 3: battle of forms. First shot rule = als beide partijen naar hun eigen
voorwaarden verwijzen gelden de voorwaarden van degene die als eerst naar zijn
algemene voorwaarden heeft verwezen.
● Art. 6:232: wederpartij is ook gebonden aan de algemene voorwaarden zonder dat zij
goed doorgelezen worden. De gebruiker hoeft enkel de mogelijkheid te bieden aan de
wederpartij om kennis ervan te nemen.
