SANITAIR EN HVAC 2022 – 2023
Techniek en uitrusting 1 – Saskia Gabriël
Hoorcollege 1 :
Hvac= heating ventilation en air conditioning
Sanitair = riolering en water afvoer
Hygienische ventilatie= altijd lucht naar binnen en naar buiten
Wat is comfort?
- Thermisch : niet te warm en niet te koud
- Ventilatie: luchtverplaatsing
- Sanitair: vb afvoer, water,…
Thermisch comfort
Persoon wordt beïnvloed door omgeving (invloeden van vloeren, muren,…)
- Verdamping: door uitademen
- Convectie: lucht verplaatsing
- Straling: lichaam straalt warmte af
- Beinvloeden door kleren, wandtemperatuur
Veel factoren die thermsich comfort bepalen
Ventilatie-comfort
CO – kan je van sterven als te lang inademt (door verwarming) – koolstofmonoxide
CO2 – koolstofdioxide (niet aan sterven)
Chemische stoffen van vb in materialen ook afvoeren door ventilatie
Comfort= behaaglijkheid mens in een omgeving, waarin alle gewenste activiteiten van
overleving tot luxe kunnen worden uitgevoerd
1.2 comforttemperatuur
= gemiddelde van de lucht en stralingstemperatuur van de opperrvlaktes un de ruimte
1
,Stralingstemperatuur : muren stralen warmte / koude af
Hoe stralingstemperatuur verhogen : muren warm komen te staan door te isoleren (muren
stralen zo geen koude meer af)
- Grenzen voor de behaaglijkheid
Aangenaam : tussen 19 en 23 graden
Luchttemperatuur en relatieve vochtigheid
ook belangrijk voor hoe comfortabel
→ ventilatie belangrijk
- Convectie/ straling
Straling : radiatoren
Convectie: onstaat door verwarming, mensen bewegen
Warmte gaat weg door ongeïsoleerde muren
Alle elementen maken het comfort
Comforttemperaturen die gebruiken in berekeningen – hoeveel warmte ruimte nodig heeft
om comfortabel in te zijn
Meestal 22° comforttemperatuur
1.3 comfortcriteria
- luchtsnelheid
- vloertemperatuur
- temperatuurgradient
2
,Indicatie over hoe temperatuur per verwarmingsysteem evolueert in de hoogte
- Ideale verwarming: aan voeten 22, benen 20, over hele lichaam zelfde temperatuur,
maakt niet uit als aan plafond iets kouder is
- Vloerverwarming benadert beste de ideale verwarming (naar boven en afkoelen aan
plafond – terug naar beneden slaan – en opnieuw verwarmen)
- Radiatoren : heel vaak koude voeten – geen warmte naar onder + meer warmte
boven, wel straling
- Convectoren : soort radiatoren maar minder warmte, werken op convecttie, geen
straling , verwarmen van lucht
- Plafondverwarming: warmte gaat niet naar beneden, enkel in industrie,
sporthallen,….
Temperatuursgradiënt
Kan temperatuur niet voorspellen
Radiator geeft warmte af en compenseert koude straling uit raam
Hoofdstuk 2: energieprestatie
EPB: Energie Prestatie en Binnenklimaat
Waarom EPB- regelgeving : hoge CO2 stijging is in atmosfeer –> opwarming aarde
Grootste uitstoot zijn gebouwen
3
, Nu moet tussen 12 en 20 cm dikke isolatie – voor regelgeving nog geen 5cm – gingen
regelgeving over maken (vanaf 2001 dikker isoleren)
K-peil : globaal isolatie peil (gemiddelde hoe goed woning geïsoleerd)
Regelgeving
EPBD = Energy Performance of Buildings Directive
Europese regelgeving : EPBD : om 2 jaar herzien
2002 : houdt in:
- Minimale eisen aan de energieprestatie voor nieuwbouw (bij nieuwbouw isoleren en
energiezuinig verwarmen (was toen een gasketel) - Meer isoleren – minder
verbruiken
- Minimale eisen aan de energieprestatie voor renovatie
- Energieprestatieertificaat bij bouw / verhuur / verkoop
Vlaanderen : EPB = EnergiePrestatie en Binnenklimaat
Vanaf 2006 implemantatie in Vlaanderen : alleen verplichting om bij nieuwbouw isoleren en
energiezuinig verwarmen
Vanaf 2006 EPC (= EnergiePrestatieCentificaat) bij verkoop en verhuur van nieuwbouw en
renovatie
Doelstellingen EPB:
- Verstrening isolatie normen om de 2 jaar
- Energieprestatie: theoretisch energieverbruik : berekeningen hoeveel verbruikt –
indicatie
- Eisen leggen voor binnenklimaat: ventilatie en overhitting
Wanneer EPB van toepassing?
Wanneer stedenbouwkundige vergunning of melding aan vraagt (omgevingsvergunning)
Niet bij
- gebouwen kleiner dan 50m2
- niet voor ongeklimatiseerende gebouwen/ruimtes (garage)
Dat is bij →
- nieuwbouw
- renovatie
- ingrijpend energetische renovatie = woning gaat isoleren aan vb voorkant, dak,…
meer 75 procent isoleren aan buitenkant en centrale verwarming veranderen
BEN = bijna energie neutrale woning (door isoleren en ventileren) maar ook denken hoe
energie opwekken – komt overeen met een E-60 (theoretische berekening) – A-label of A+
E-peil = energieprestatie
→ doel overheid 2050 alle woningen aan voldoen (bereiken door isoleren, ventileren en
energie zelf opwekken)
Niet-residentieel
4
Techniek en uitrusting 1 – Saskia Gabriël
Hoorcollege 1 :
Hvac= heating ventilation en air conditioning
Sanitair = riolering en water afvoer
Hygienische ventilatie= altijd lucht naar binnen en naar buiten
Wat is comfort?
- Thermisch : niet te warm en niet te koud
- Ventilatie: luchtverplaatsing
- Sanitair: vb afvoer, water,…
Thermisch comfort
Persoon wordt beïnvloed door omgeving (invloeden van vloeren, muren,…)
- Verdamping: door uitademen
- Convectie: lucht verplaatsing
- Straling: lichaam straalt warmte af
- Beinvloeden door kleren, wandtemperatuur
Veel factoren die thermsich comfort bepalen
Ventilatie-comfort
CO – kan je van sterven als te lang inademt (door verwarming) – koolstofmonoxide
CO2 – koolstofdioxide (niet aan sterven)
Chemische stoffen van vb in materialen ook afvoeren door ventilatie
Comfort= behaaglijkheid mens in een omgeving, waarin alle gewenste activiteiten van
overleving tot luxe kunnen worden uitgevoerd
1.2 comforttemperatuur
= gemiddelde van de lucht en stralingstemperatuur van de opperrvlaktes un de ruimte
1
,Stralingstemperatuur : muren stralen warmte / koude af
Hoe stralingstemperatuur verhogen : muren warm komen te staan door te isoleren (muren
stralen zo geen koude meer af)
- Grenzen voor de behaaglijkheid
Aangenaam : tussen 19 en 23 graden
Luchttemperatuur en relatieve vochtigheid
ook belangrijk voor hoe comfortabel
→ ventilatie belangrijk
- Convectie/ straling
Straling : radiatoren
Convectie: onstaat door verwarming, mensen bewegen
Warmte gaat weg door ongeïsoleerde muren
Alle elementen maken het comfort
Comforttemperaturen die gebruiken in berekeningen – hoeveel warmte ruimte nodig heeft
om comfortabel in te zijn
Meestal 22° comforttemperatuur
1.3 comfortcriteria
- luchtsnelheid
- vloertemperatuur
- temperatuurgradient
2
,Indicatie over hoe temperatuur per verwarmingsysteem evolueert in de hoogte
- Ideale verwarming: aan voeten 22, benen 20, over hele lichaam zelfde temperatuur,
maakt niet uit als aan plafond iets kouder is
- Vloerverwarming benadert beste de ideale verwarming (naar boven en afkoelen aan
plafond – terug naar beneden slaan – en opnieuw verwarmen)
- Radiatoren : heel vaak koude voeten – geen warmte naar onder + meer warmte
boven, wel straling
- Convectoren : soort radiatoren maar minder warmte, werken op convecttie, geen
straling , verwarmen van lucht
- Plafondverwarming: warmte gaat niet naar beneden, enkel in industrie,
sporthallen,….
Temperatuursgradiënt
Kan temperatuur niet voorspellen
Radiator geeft warmte af en compenseert koude straling uit raam
Hoofdstuk 2: energieprestatie
EPB: Energie Prestatie en Binnenklimaat
Waarom EPB- regelgeving : hoge CO2 stijging is in atmosfeer –> opwarming aarde
Grootste uitstoot zijn gebouwen
3
, Nu moet tussen 12 en 20 cm dikke isolatie – voor regelgeving nog geen 5cm – gingen
regelgeving over maken (vanaf 2001 dikker isoleren)
K-peil : globaal isolatie peil (gemiddelde hoe goed woning geïsoleerd)
Regelgeving
EPBD = Energy Performance of Buildings Directive
Europese regelgeving : EPBD : om 2 jaar herzien
2002 : houdt in:
- Minimale eisen aan de energieprestatie voor nieuwbouw (bij nieuwbouw isoleren en
energiezuinig verwarmen (was toen een gasketel) - Meer isoleren – minder
verbruiken
- Minimale eisen aan de energieprestatie voor renovatie
- Energieprestatieertificaat bij bouw / verhuur / verkoop
Vlaanderen : EPB = EnergiePrestatie en Binnenklimaat
Vanaf 2006 implemantatie in Vlaanderen : alleen verplichting om bij nieuwbouw isoleren en
energiezuinig verwarmen
Vanaf 2006 EPC (= EnergiePrestatieCentificaat) bij verkoop en verhuur van nieuwbouw en
renovatie
Doelstellingen EPB:
- Verstrening isolatie normen om de 2 jaar
- Energieprestatie: theoretisch energieverbruik : berekeningen hoeveel verbruikt –
indicatie
- Eisen leggen voor binnenklimaat: ventilatie en overhitting
Wanneer EPB van toepassing?
Wanneer stedenbouwkundige vergunning of melding aan vraagt (omgevingsvergunning)
Niet bij
- gebouwen kleiner dan 50m2
- niet voor ongeklimatiseerende gebouwen/ruimtes (garage)
Dat is bij →
- nieuwbouw
- renovatie
- ingrijpend energetische renovatie = woning gaat isoleren aan vb voorkant, dak,…
meer 75 procent isoleren aan buitenkant en centrale verwarming veranderen
BEN = bijna energie neutrale woning (door isoleren en ventileren) maar ook denken hoe
energie opwekken – komt overeen met een E-60 (theoretische berekening) – A-label of A+
E-peil = energieprestatie
→ doel overheid 2050 alle woningen aan voldoen (bereiken door isoleren, ventileren en
energie zelf opwekken)
Niet-residentieel
4
