HOOFDSTUK 2: FAMILY CENTERED WERKEN
2.1. INLEIDING
Family-centered model als uitgangspunt in ouderbegeleiding
ð Vraaggericht werken, participatie & empowerment = vanzelfsprekend
Vroeger: professionaly-centered model
2.2. OUDERS EN DESKUNDIGEN AAN 1 TAFEL: EEN UITDAGING
Samenwerking met de ouders à2 ¹ vormen v kennis:
1. Kennis van de ouders
2. Kennis van de deskundige = kijkt van buitenaf
Gezinsbegeleider vertrekt vanuit waarneming van de ouders & hanteert het family-centered model
ð Als gezinsbegeleider moet je n- verwachten dat ouders zien wat jij als begeleider ziet
ð Gevaar: gezinsbegeleider opgeslorpt w- door wat er door zijn ogen te zien is -> wat iets anders
kan zijn dan dat de ouders zien
2.3. PROFESSIONALY – CENTERED MODEL
Aka expert model
= de gezinsbegeleider schakelt zich in als instrument van het gezin, met geïndividualiseerde interventies,
flexibiliteit en responsiviteit. Ouders krijgen de kans om hun mening te geven en er w- naar geluisterd.
Hulpverlener neemt de leiding: stelt vragen, neemt beslissingen, onderneemt actie en geeft opdracht
ð Superioriteit: ouders beginnen te twijfelen aan deskundigheid
ð Groot gevaar op ‘ja-knikkers’
2.4. FAMILY – CENTERED MODEL
= de gezinsbegeleider schakelt zich in als instrument van het gezin, met geïndividualiseerde interventies,
flexibiliteit en responsiviteit. Ouders krijgen de kans om hun mening te geven en er w- naar geluisterd.
ð Open vizier: geen veroordelende houding aannemen
ð Circulaire causaliteit: oorzaak heeft een bepaald gevolg, gevolg heeft een bepaalde oorzaak
ð Equifinaliteit: meerdere oorzaken spelen een rol
Aandachtspunten binnen family-centered benadering (Dany Baert):
® Gezinsbegeleider laat zich n- leiden door een “blame-the-parents” ideologie maar pronbeert zich
te verdiepen in de wijze waarop de ouders het mogelijke doen om hun kinderen de best
mogelijke opvoeding te geven
® Gezinsbegeleider beseft dat ouders meestal machteloosheid ervaren
® Gezinsbegeleider beseft wat het is als de ouder geen resultaat meer bekomt en dat je eigen
handelen geen verschil meer maakt
® Gezinsbegeleider schenkt aandacht aan de essentieel ¹ invalshoeken die samenhangen met het
verschil in positie tss ouders en leefwereld en deskundigen in hun werkcontext
® Gezinsbegeleider werkt in brede focus en houdt er rekening mee dat kinderen door veel
beïnvloedt w- en denkt n- in lineair-causaal
14
GEZINS- EN CONTEXTBEGELEIDING | 2DE BACHELOR ORTHOPEDAGOGIE
, Invoering family-centered model = paradigmaverschuiving
ð N- makkelijk i/d praktijk te realiseren ~ Omschakeling in:
o Cognities
o Attitudes
o Gedrag
Verschil prof & fam centered = scherpst ervaren wnr opvoeders samenwerken rond 1 kind
à geven opdrachten aan de mama ~ proberen de ouders te laten veranderen
2.5. HET PARALLELPROCES IN DE BEGELEIDING VAN OUDERS
Dany Baert pleit voor parallelproces i/d begeleiding:
ð Elke gezinsbegeleider zou 2 gezichten moeten hebben:
o Gezicht gericht op het welzijn en de positie van ouders als ouders (= !!!)
o Gezicht gericht op inhoudelijke problemen die hij ziet uit deskundigheid
= moet kunnen wisselen tss de gezichten
Gezinsbegeleiding kan maar succesvol zijn als er een werkrelatie is:
® Tss gezinsbegeleider & ouders
® Kan zich ontwikkelen als de ouders zich gehoord voelen & hv sensibel is vr hun ervaring
® Ouders zijn ‘psychologisch in nood’ à ouders hierin ondersteunen
® Ouders moeten erkend & herkend w-
Wanneer ouders zich erkend & herkend voelen = overschakelen naar het 2de gezicht
ð Door erkenning: kunnen ze terug wat meer afstand nemen en kunnen ze op een andere manier
naar het geheel/ problemen kijken en voelen ze zich vaardiger daarmee om te gaan
2.6. HULPVERLENINGSPRINCIPES VAN HET FAMILY CENTERED MODEL
4 hulpverleningsprincipes staan centraal (Van Hooste):
1. De hulp richt zich op de behoeften en vragen van het hele gezin
2. De hulp sluit aan bij de sterke kanten van het gezin & maakt het gezin sterker
3. De hulp is gericht op het uitbouwen en het verstevigen van het netwerk
4. Een goede relatie tss gezin & hulpverlener is !!!
2.6.1. DE HULP RICHT ZICH OP DE BEHOEFTEN EN VRAGEN VAN HET HELE GEZIN
Vraaggerichte hv: kind + gezin = centrale rol i/d planning vd ondersteuning
- Opmaak - Uitvoering - Evaluatie
® Stap 1: vragen & behoeften in kaart brengen ~ alles op rijtje zetten = aangeven wat het 1st moet
aangepakt w-
® Stap 2: ouders informeren over alle mogelijke instanties die ondersteuning kunnen bieden = !!!
o Ouders kennen n- alle mogelijkheden v hulpverlening
o Als gezinsbegeleider alert dat vragen v moeders kunnen afwijken vd vragen v vaders
Mogelijke vragen v gezinnen/ gesprekstopics:
- Emotionele welzijn vd ouders - Hulpverleningswereld
- Opvoeden v kinderen met beperking - Relaties, zowel binnen als buiten het gezin
- Gedrag vh kind - Beperking & ontwikkeling vh kind
15
GEZINS- EN CONTEXTBEGELEIDING | 2DE BACHELOR ORTHOPEDAGOGIE
2.1. INLEIDING
Family-centered model als uitgangspunt in ouderbegeleiding
ð Vraaggericht werken, participatie & empowerment = vanzelfsprekend
Vroeger: professionaly-centered model
2.2. OUDERS EN DESKUNDIGEN AAN 1 TAFEL: EEN UITDAGING
Samenwerking met de ouders à2 ¹ vormen v kennis:
1. Kennis van de ouders
2. Kennis van de deskundige = kijkt van buitenaf
Gezinsbegeleider vertrekt vanuit waarneming van de ouders & hanteert het family-centered model
ð Als gezinsbegeleider moet je n- verwachten dat ouders zien wat jij als begeleider ziet
ð Gevaar: gezinsbegeleider opgeslorpt w- door wat er door zijn ogen te zien is -> wat iets anders
kan zijn dan dat de ouders zien
2.3. PROFESSIONALY – CENTERED MODEL
Aka expert model
= de gezinsbegeleider schakelt zich in als instrument van het gezin, met geïndividualiseerde interventies,
flexibiliteit en responsiviteit. Ouders krijgen de kans om hun mening te geven en er w- naar geluisterd.
Hulpverlener neemt de leiding: stelt vragen, neemt beslissingen, onderneemt actie en geeft opdracht
ð Superioriteit: ouders beginnen te twijfelen aan deskundigheid
ð Groot gevaar op ‘ja-knikkers’
2.4. FAMILY – CENTERED MODEL
= de gezinsbegeleider schakelt zich in als instrument van het gezin, met geïndividualiseerde interventies,
flexibiliteit en responsiviteit. Ouders krijgen de kans om hun mening te geven en er w- naar geluisterd.
ð Open vizier: geen veroordelende houding aannemen
ð Circulaire causaliteit: oorzaak heeft een bepaald gevolg, gevolg heeft een bepaalde oorzaak
ð Equifinaliteit: meerdere oorzaken spelen een rol
Aandachtspunten binnen family-centered benadering (Dany Baert):
® Gezinsbegeleider laat zich n- leiden door een “blame-the-parents” ideologie maar pronbeert zich
te verdiepen in de wijze waarop de ouders het mogelijke doen om hun kinderen de best
mogelijke opvoeding te geven
® Gezinsbegeleider beseft dat ouders meestal machteloosheid ervaren
® Gezinsbegeleider beseft wat het is als de ouder geen resultaat meer bekomt en dat je eigen
handelen geen verschil meer maakt
® Gezinsbegeleider schenkt aandacht aan de essentieel ¹ invalshoeken die samenhangen met het
verschil in positie tss ouders en leefwereld en deskundigen in hun werkcontext
® Gezinsbegeleider werkt in brede focus en houdt er rekening mee dat kinderen door veel
beïnvloedt w- en denkt n- in lineair-causaal
14
GEZINS- EN CONTEXTBEGELEIDING | 2DE BACHELOR ORTHOPEDAGOGIE
, Invoering family-centered model = paradigmaverschuiving
ð N- makkelijk i/d praktijk te realiseren ~ Omschakeling in:
o Cognities
o Attitudes
o Gedrag
Verschil prof & fam centered = scherpst ervaren wnr opvoeders samenwerken rond 1 kind
à geven opdrachten aan de mama ~ proberen de ouders te laten veranderen
2.5. HET PARALLELPROCES IN DE BEGELEIDING VAN OUDERS
Dany Baert pleit voor parallelproces i/d begeleiding:
ð Elke gezinsbegeleider zou 2 gezichten moeten hebben:
o Gezicht gericht op het welzijn en de positie van ouders als ouders (= !!!)
o Gezicht gericht op inhoudelijke problemen die hij ziet uit deskundigheid
= moet kunnen wisselen tss de gezichten
Gezinsbegeleiding kan maar succesvol zijn als er een werkrelatie is:
® Tss gezinsbegeleider & ouders
® Kan zich ontwikkelen als de ouders zich gehoord voelen & hv sensibel is vr hun ervaring
® Ouders zijn ‘psychologisch in nood’ à ouders hierin ondersteunen
® Ouders moeten erkend & herkend w-
Wanneer ouders zich erkend & herkend voelen = overschakelen naar het 2de gezicht
ð Door erkenning: kunnen ze terug wat meer afstand nemen en kunnen ze op een andere manier
naar het geheel/ problemen kijken en voelen ze zich vaardiger daarmee om te gaan
2.6. HULPVERLENINGSPRINCIPES VAN HET FAMILY CENTERED MODEL
4 hulpverleningsprincipes staan centraal (Van Hooste):
1. De hulp richt zich op de behoeften en vragen van het hele gezin
2. De hulp sluit aan bij de sterke kanten van het gezin & maakt het gezin sterker
3. De hulp is gericht op het uitbouwen en het verstevigen van het netwerk
4. Een goede relatie tss gezin & hulpverlener is !!!
2.6.1. DE HULP RICHT ZICH OP DE BEHOEFTEN EN VRAGEN VAN HET HELE GEZIN
Vraaggerichte hv: kind + gezin = centrale rol i/d planning vd ondersteuning
- Opmaak - Uitvoering - Evaluatie
® Stap 1: vragen & behoeften in kaart brengen ~ alles op rijtje zetten = aangeven wat het 1st moet
aangepakt w-
® Stap 2: ouders informeren over alle mogelijke instanties die ondersteuning kunnen bieden = !!!
o Ouders kennen n- alle mogelijkheden v hulpverlening
o Als gezinsbegeleider alert dat vragen v moeders kunnen afwijken vd vragen v vaders
Mogelijke vragen v gezinnen/ gesprekstopics:
- Emotionele welzijn vd ouders - Hulpverleningswereld
- Opvoeden v kinderen met beperking - Relaties, zowel binnen als buiten het gezin
- Gedrag vh kind - Beperking & ontwikkeling vh kind
15
GEZINS- EN CONTEXTBEGELEIDING | 2DE BACHELOR ORTHOPEDAGOGIE
