METHODE VAN PAHN
THEORIE
Johannes Pahn
• KNO-arts/foniater
• Rostock (Oost-Duitsland)
• Methodiek!!!
3 belangrijke uitgangspunten
Voorwaarden voor logopedist of zangpedagoog
• Vertrouwd zijn met de theorie
• De oefeningen zelf praktisch beheren
• Weten wanneer bepaalde oefeningen vereist zijn
• Psychologische aspecten stemgebruik
Hoofdkenmerken:
1. Het nasaleerprincipe
• Eigenschappen:
o Nadruk op nasale klinkers
o Tussen normaal resoneren en zeer nasaal praten
o Spanning in zachte verhemelte
o Uitschakelen strottenhoofdhefkrachten
o Verslappingsreflex zachte verhemelte: stem zuiverder
• Voordelen:
o Grotere resonantieruimte
o Versoepelde articulatie
o ➔ economisch stemgebruik
2. Stemtechnische en oefentherapeutische moeilijkheidsgraden
• Spreekstem:
o 5 oefenstadia te onderscheiden:
▪ Genasaleerde fonatie zonder resonansvorming en arcticulatie
▪ Genasaleerde fonatie met de voorstadia van articulatie
▪ Genasaleerde fonatie met articulatie
▪ Fonatie met articulatie, zonder nasalering
1
, ▪ Resonans- en expressievorming
o Auditief analyseren
• Emotionaliteit:
o Goede werking afhankelijk van emotionaliteit
• Instrumentaliteit:
o Toch goede prestatie in organisch ongunstige omstandigheden wnr goede techniek
gehanteerd wordt
3. Programmering reguleringsengram
• Reguleringsengram = patroon ingebakken in de hersenen (bv. foute stemgeving)
• Veranderen/afbouwen van een bestaand engram of opbouwen van een nieuw engram →
behandeling functionele stemstoornissen
• Stemontwikkeling en -vorming: nadruk op creëren van nieuw engram
• Afbouwen engram: chronische vermoeidheid (decompensatie) aanwezig?
o
4. Hoortraining
•
5. De relatie met leeftijd en beroep
•
2
, 6. Evenwicht tussen psychische en fysische spanning
•
Spansysteem van het strottenhoofd
• Stemstoornissen
o 3 mogelijke oorzaken
▪ Rechtstreekse schade aan het strottenhoofd
▪ Perifere belemmering in de omliggende spieren
▪ Psychogene disregulering
• Oefeningen met stemgeving zijn direct of indirect gericht op het beïnvloeden van het
spansysteem!
Het mechanisme van de stem
• Drie spanfuncties:
o Grove spanfunctie
o Fijne spanfunctie
o Registerfunctie
•
• De grove spanfunctie:
o Hogere tonen
o Stembanden in lengte uitgerekt door m. cricothyroideus
o Beschadiging: reductie stemomvang en -volume
o Ondersteunt door m. sternothyroideus en m. sternohyoideus
o Trekken cartilago thyroideus en os hyoideum omlaag
3
THEORIE
Johannes Pahn
• KNO-arts/foniater
• Rostock (Oost-Duitsland)
• Methodiek!!!
3 belangrijke uitgangspunten
Voorwaarden voor logopedist of zangpedagoog
• Vertrouwd zijn met de theorie
• De oefeningen zelf praktisch beheren
• Weten wanneer bepaalde oefeningen vereist zijn
• Psychologische aspecten stemgebruik
Hoofdkenmerken:
1. Het nasaleerprincipe
• Eigenschappen:
o Nadruk op nasale klinkers
o Tussen normaal resoneren en zeer nasaal praten
o Spanning in zachte verhemelte
o Uitschakelen strottenhoofdhefkrachten
o Verslappingsreflex zachte verhemelte: stem zuiverder
• Voordelen:
o Grotere resonantieruimte
o Versoepelde articulatie
o ➔ economisch stemgebruik
2. Stemtechnische en oefentherapeutische moeilijkheidsgraden
• Spreekstem:
o 5 oefenstadia te onderscheiden:
▪ Genasaleerde fonatie zonder resonansvorming en arcticulatie
▪ Genasaleerde fonatie met de voorstadia van articulatie
▪ Genasaleerde fonatie met articulatie
▪ Fonatie met articulatie, zonder nasalering
1
, ▪ Resonans- en expressievorming
o Auditief analyseren
• Emotionaliteit:
o Goede werking afhankelijk van emotionaliteit
• Instrumentaliteit:
o Toch goede prestatie in organisch ongunstige omstandigheden wnr goede techniek
gehanteerd wordt
3. Programmering reguleringsengram
• Reguleringsengram = patroon ingebakken in de hersenen (bv. foute stemgeving)
• Veranderen/afbouwen van een bestaand engram of opbouwen van een nieuw engram →
behandeling functionele stemstoornissen
• Stemontwikkeling en -vorming: nadruk op creëren van nieuw engram
• Afbouwen engram: chronische vermoeidheid (decompensatie) aanwezig?
o
4. Hoortraining
•
5. De relatie met leeftijd en beroep
•
2
, 6. Evenwicht tussen psychische en fysische spanning
•
Spansysteem van het strottenhoofd
• Stemstoornissen
o 3 mogelijke oorzaken
▪ Rechtstreekse schade aan het strottenhoofd
▪ Perifere belemmering in de omliggende spieren
▪ Psychogene disregulering
• Oefeningen met stemgeving zijn direct of indirect gericht op het beïnvloeden van het
spansysteem!
Het mechanisme van de stem
• Drie spanfuncties:
o Grove spanfunctie
o Fijne spanfunctie
o Registerfunctie
•
• De grove spanfunctie:
o Hogere tonen
o Stembanden in lengte uitgerekt door m. cricothyroideus
o Beschadiging: reductie stemomvang en -volume
o Ondersteunt door m. sternothyroideus en m. sternohyoideus
o Trekken cartilago thyroideus en os hyoideum omlaag
3
