Ak samenvatting H3
3.1: De aarde warmt op: bedrijven en mensen brengen extra broeikasgassen in de dampkring. De
kans op tipping points is niet groot. Gevolgen zijn nu al merkbaar. Door het versterkt broeikaseffect
is het op aarde warmer. Sinds de industriële revolutie zijn er machines die energie halen uit het
verbranden van schadelijke brandstoffen. De gevolgen daarvan zijn mondiaal. Door opwarming stijgt
de zeespiegel (de permafrost zal ontdooien). Het weer wordt extremer (hittegolven, zware buien
met piekafvoeren, overstromingen, bedreiging volksgezondheid, schade aan biodiversiteit). De
landbouwopbrengst in gebieden waar het droger wordt daalt. En de bevaarbaarheid van veel rivieren
neemt af. Gevolgen: het aantal klimaatmigranten zal wereldwijd toenemen.
3.2: Fossiele brandstoffen zijn uitputbare energiebronnen en zorgen voor uitstoot van
broeikasgassen. Winning van niet-conventionele olie en gas zoals schaliegas (door fracken) en
teerzand is moeilijker en vervuilender dan van conventionele olie en gas. Bij winning van
kernenergie ontstaat gevaarlijk radioactiviteit. Jaren nam het energieverbruik/pp en de CO2-
voedafdruk/pp (CO2-uitstoot/pp) toe door de groeiende bevolking en welvaart. De Verenigde Naties
(VN) vond dat er energietransitie op gang moest komen. In het Klimaat-akkoord beloven de
aangesloten landen over te schakelen op duurzame energie.
3.3: Opwarming aarde vertragen: bevolkingsgroei afremmen, energiebesparing, afvang en opslag van
broeikasgassen (aardopwarmingsvermogen), energietransitie: over op duurzame energie/groene of
hernieuwbare energie: zonne-energie, windenergie, waterkracht, geo-thermische energie
(aardwarmte), biomassa. Nadelen: nemen veel ruimte in en ze zijn niet altijd even krachtig en
betrouwbaar. Het klimaatakkoord zet in op energietransitie. Ont-wikkelde landen moeten hun
uitstoot verminderen en ontwikkelingslanden worden hiertoe aangemoedigd. De internationale
scheepvaart en luchtvaart zijn nog niet in het Klimaat-akkoord opgenomen. Volgens critici is de
opwarming beperken tot 1,5 C vrijwel onhaalbaar.
3.4: Europa warmt sinds de IR sneller op dan andere delen van de wereld. Binnen Europa bestaan
regionale verschillen in de gevolgen. Het Middellandse Zeegebied, bergebieden, de dichtbevolkte
rivier- en kustvlakten en het poolgebied zijn de meest kwetsbaar voor de gevolgen van
klimaatverandering. Komst van nieuwe insecten en ziekten brengen risico’s mee. Handelsstromen
zullen in energie en voedsel anders gaan lopen wat tot politieke span-ning kan leiden. Aanpak EU:
minder uitstoot CO2, inzetten op duurzame energiebronnen, nieuwe energie infrastructuur, kennis
op gebied van klimaatadaptie/energietransitie delen.
3.5: NL heeft hoge CO2-uitstoot per inwoner door: glastuingebouw, intensieve veehouderij,
chemische industrie en kolencentrales. Plannen naar functionaliteit: Kracht en licht:
elektriciteitsproductie CO2-arm maken, het netwerk aanpassen, met smart gids wordt 2
richtingsverkeer mogelijk. Hoge temperatuurwarmte: de export-georiënteerde energie-intensieve
industrie moet CO2-arm produceren, door opvang en -slag van CO2 in oude aardgasvelden. Lage
temperatuurwarmte: (ruimteverwarming en tapwater). De gebouwde omgeving wordt ingezet op
energiebesparing en het inpassen van CO2-arme opgewekte elektriciteit en warmte. Vervoer:
transport en mobiliteit moeten CO2-arm worden. In 2050 moet onze hele elektriciteitsproductie
duurzaam geproduceerd worden. In de plannen is geen ruimte voor kernenergie. De inrichting van
ons energielandschap veranderd. Zon en wind zijn niet altijd beschikbaar. Waterstof zou de sleutel
tot energietransitie kunnen zijn, het is nog geen energiebron, maar een energiedrager. Op nationaal
schaalniveau moeten we afwegen welke gebieden het meest geschikt zijn voor welke duurzame
energiebronnen of welke vorm van energie-transitie. Het is belangrijk omwonenden te betrekken bij
de plannen om een ruimtelijk conflict te voorkomen.
3.1: De aarde warmt op: bedrijven en mensen brengen extra broeikasgassen in de dampkring. De
kans op tipping points is niet groot. Gevolgen zijn nu al merkbaar. Door het versterkt broeikaseffect
is het op aarde warmer. Sinds de industriële revolutie zijn er machines die energie halen uit het
verbranden van schadelijke brandstoffen. De gevolgen daarvan zijn mondiaal. Door opwarming stijgt
de zeespiegel (de permafrost zal ontdooien). Het weer wordt extremer (hittegolven, zware buien
met piekafvoeren, overstromingen, bedreiging volksgezondheid, schade aan biodiversiteit). De
landbouwopbrengst in gebieden waar het droger wordt daalt. En de bevaarbaarheid van veel rivieren
neemt af. Gevolgen: het aantal klimaatmigranten zal wereldwijd toenemen.
3.2: Fossiele brandstoffen zijn uitputbare energiebronnen en zorgen voor uitstoot van
broeikasgassen. Winning van niet-conventionele olie en gas zoals schaliegas (door fracken) en
teerzand is moeilijker en vervuilender dan van conventionele olie en gas. Bij winning van
kernenergie ontstaat gevaarlijk radioactiviteit. Jaren nam het energieverbruik/pp en de CO2-
voedafdruk/pp (CO2-uitstoot/pp) toe door de groeiende bevolking en welvaart. De Verenigde Naties
(VN) vond dat er energietransitie op gang moest komen. In het Klimaat-akkoord beloven de
aangesloten landen over te schakelen op duurzame energie.
3.3: Opwarming aarde vertragen: bevolkingsgroei afremmen, energiebesparing, afvang en opslag van
broeikasgassen (aardopwarmingsvermogen), energietransitie: over op duurzame energie/groene of
hernieuwbare energie: zonne-energie, windenergie, waterkracht, geo-thermische energie
(aardwarmte), biomassa. Nadelen: nemen veel ruimte in en ze zijn niet altijd even krachtig en
betrouwbaar. Het klimaatakkoord zet in op energietransitie. Ont-wikkelde landen moeten hun
uitstoot verminderen en ontwikkelingslanden worden hiertoe aangemoedigd. De internationale
scheepvaart en luchtvaart zijn nog niet in het Klimaat-akkoord opgenomen. Volgens critici is de
opwarming beperken tot 1,5 C vrijwel onhaalbaar.
3.4: Europa warmt sinds de IR sneller op dan andere delen van de wereld. Binnen Europa bestaan
regionale verschillen in de gevolgen. Het Middellandse Zeegebied, bergebieden, de dichtbevolkte
rivier- en kustvlakten en het poolgebied zijn de meest kwetsbaar voor de gevolgen van
klimaatverandering. Komst van nieuwe insecten en ziekten brengen risico’s mee. Handelsstromen
zullen in energie en voedsel anders gaan lopen wat tot politieke span-ning kan leiden. Aanpak EU:
minder uitstoot CO2, inzetten op duurzame energiebronnen, nieuwe energie infrastructuur, kennis
op gebied van klimaatadaptie/energietransitie delen.
3.5: NL heeft hoge CO2-uitstoot per inwoner door: glastuingebouw, intensieve veehouderij,
chemische industrie en kolencentrales. Plannen naar functionaliteit: Kracht en licht:
elektriciteitsproductie CO2-arm maken, het netwerk aanpassen, met smart gids wordt 2
richtingsverkeer mogelijk. Hoge temperatuurwarmte: de export-georiënteerde energie-intensieve
industrie moet CO2-arm produceren, door opvang en -slag van CO2 in oude aardgasvelden. Lage
temperatuurwarmte: (ruimteverwarming en tapwater). De gebouwde omgeving wordt ingezet op
energiebesparing en het inpassen van CO2-arme opgewekte elektriciteit en warmte. Vervoer:
transport en mobiliteit moeten CO2-arm worden. In 2050 moet onze hele elektriciteitsproductie
duurzaam geproduceerd worden. In de plannen is geen ruimte voor kernenergie. De inrichting van
ons energielandschap veranderd. Zon en wind zijn niet altijd beschikbaar. Waterstof zou de sleutel
tot energietransitie kunnen zijn, het is nog geen energiebron, maar een energiedrager. Op nationaal
schaalniveau moeten we afwegen welke gebieden het meest geschikt zijn voor welke duurzame
energiebronnen of welke vorm van energie-transitie. Het is belangrijk omwonenden te betrekken bij
de plannen om een ruimtelijk conflict te voorkomen.
