ETHIEK
Inhoudstafel
1. Hoorcollege 1 (14/02/22) ................................................................................................................ 3
Hoofdstuk 1: Een begrippenkaart ....................................................................................................... 4
Hoofdstuk 2: Wat is ethiek? ................................................................................................................ 8
Hoofdstuk 3: De ethische vraag ........................................................................................................ 11
2. Werkcollege 1 (14/02/22) ............................................................................................................. 12
3. Hoorcollege 2 (21/02/22) .............................................................................................................. 13
4. Werkcollege 2 (21/02/22) ............................................................................................................. 21
5. Hoorcollege 3 (28/02/22) .............................................................................................................. 26
6. Werkcollege 3 (28/02/22) ............................................................................................................. 37
7. Hoorcollege 4 (07/03/22) .............................................................................................................. 39
8. Werkcollege 4 (07/03/22) ............................................................................................................. 51
9. Hoorcollege 5 (14/03/22) .............................................................................................................. 52
10. Werkcollege 5 (14/03/22) ......................................................................................................... 63
11. Hoorcollege 6 (21/03/22) .......................................................................................................... 64
12. Werkcollege 6 (21/03/22) ......................................................................................................... 71
1
,Week 1: praktische afspraken & inleiding (14/02/2022)
Praktische afspraken
Opo ‘ethiek en deontologie’ is een combinatie van 2 blokken: ethiek en deontologie
• Ethiek is de eerste 6 weken en is een algemene inleiding door Mieke Buelens
• Deontologie is het blok na de paasvakantie en gaat specifieker in op de
programmacharters/sociale media en specifieke toepassingen van de wereld van MEB door
Kristin Fauconnier
Alle info: 1 plek → canvas
Er werd een module “studiewijzer voor het vak ethiek” aangemaakt.
➔ Alle info en praktische afspraken over het verloop van de cursus kan je daar vinden.
o Doelstellingen
o Verwachtingen
o Planning
o Feedback en begeleiding
o Evaluatie
Cursus bestaat uit 2h/week
HOORCOLLEGE WERKCOLLEGE
- Algemeen ethisch en deontologisch kader - Verwerking van de leerstof (ideale
schetsen voorbereiding op examen)
- Aula uur voor de hele groep - Toepassingen: artikels, casussen uitwerken,
(zelf)reflectie, debatten
- Soms gekoppeld aan een opdracht → in te
leveren op het einde van het werkcollege
Evaluatie
60% examen: combinatie van open vragen en MPC
40% permanente evaluatie: opdrachten in les of ter voorbereiding + grotere reflectieopdrachten
Doelstellingen vertaald naar wekelijkse lesdoelen
✓ De doelen van de ECTS fiche worden vertaald naar kleinere lesdoelen per week.
✓ Deze doelen zijn een houvast. Indien je deze doelen kan, beheers je de cursus.
✓ Ideaal controlemiddel om na het studeren te kijken of je de cursus beheerst.
2
,1. Hoorcollege 1 (14/02/22)
De cursus legt de lat hoog
• Bildung
• Transformatief proces
• Herscheppen
o Integer mens / integer professional
o Bijdrage beter wereld
• Cursus is werkboek
o Praktisch implementeren
• Enkel waar je aandacht aan schenkt, groeit.
Doel cursus: op weg naar …. een integer professional
Hoofdstuk 1: het terrein en de kernbegrippen.
Hoofdstuk 2: een training van je moreel oordeel en je morele competentie
Hoofdstuk 3: manieren om je moreel karakter en persoonlijkheid te sterken. Instrumenten die
bedrijven en organisaties kunnen inzetten om de integriteit te stimuleren.
Hoofdstuk 4: zingeving als fundament van je integriteit.
Integriteit: kernwoord
- Integriteit in je dagelijks functioneren als mens
- Integriteit in je professionele rol
- Integriteit bij morele kwesties
- Integriteit t.o.v. verschillende levensbeschouwingen
3
, Hoofdstuk 1: Een begrippenkaart
Onderdelen
1. Denkgereedschappen
2. Wat is ethiek
3. De ethische vraag
4. De betekenis van professionele integriteit
Wat leer je in dit hoofdstuk?
▪ Je maakt kennis met de kernbegrippen en denkgereedschap.
▪ Je legt verbanden tussen ethiek, integriteit en professionaliteit.
▪ Je leert ethische vragen herkennen.
▪ Je leert het verband zien tussen ethiek en levensbeschouwing.
▪ Je leert waarom aandacht aan ethiek en integriteit zinvol is.
Denkgereedschappen
Loodgieter: gereedschapskist (tang, sleutel, …)
Ethicus: denkgereedschappen = begrippen, concepten, argumenten en analysemodellen
➔ Bij een ethicus is het denkgereedschap niet zo duidelijk als bij een loodgieter
Met behulp van die denkgereedschappen kunnen mensen effectiever:
- Integriteitsvraagstukken benoemen
- Integriteitsvraagstukken analyseren
- Het perspectief verbreden
- Gecompliceerde verbanden ontrafelen
- Zoeken naar een oplossing
- Met anderen over integriteitsvraagstukken communiceren
Ethiek begint met kijken!!
4
Inhoudstafel
1. Hoorcollege 1 (14/02/22) ................................................................................................................ 3
Hoofdstuk 1: Een begrippenkaart ....................................................................................................... 4
Hoofdstuk 2: Wat is ethiek? ................................................................................................................ 8
Hoofdstuk 3: De ethische vraag ........................................................................................................ 11
2. Werkcollege 1 (14/02/22) ............................................................................................................. 12
3. Hoorcollege 2 (21/02/22) .............................................................................................................. 13
4. Werkcollege 2 (21/02/22) ............................................................................................................. 21
5. Hoorcollege 3 (28/02/22) .............................................................................................................. 26
6. Werkcollege 3 (28/02/22) ............................................................................................................. 37
7. Hoorcollege 4 (07/03/22) .............................................................................................................. 39
8. Werkcollege 4 (07/03/22) ............................................................................................................. 51
9. Hoorcollege 5 (14/03/22) .............................................................................................................. 52
10. Werkcollege 5 (14/03/22) ......................................................................................................... 63
11. Hoorcollege 6 (21/03/22) .......................................................................................................... 64
12. Werkcollege 6 (21/03/22) ......................................................................................................... 71
1
,Week 1: praktische afspraken & inleiding (14/02/2022)
Praktische afspraken
Opo ‘ethiek en deontologie’ is een combinatie van 2 blokken: ethiek en deontologie
• Ethiek is de eerste 6 weken en is een algemene inleiding door Mieke Buelens
• Deontologie is het blok na de paasvakantie en gaat specifieker in op de
programmacharters/sociale media en specifieke toepassingen van de wereld van MEB door
Kristin Fauconnier
Alle info: 1 plek → canvas
Er werd een module “studiewijzer voor het vak ethiek” aangemaakt.
➔ Alle info en praktische afspraken over het verloop van de cursus kan je daar vinden.
o Doelstellingen
o Verwachtingen
o Planning
o Feedback en begeleiding
o Evaluatie
Cursus bestaat uit 2h/week
HOORCOLLEGE WERKCOLLEGE
- Algemeen ethisch en deontologisch kader - Verwerking van de leerstof (ideale
schetsen voorbereiding op examen)
- Aula uur voor de hele groep - Toepassingen: artikels, casussen uitwerken,
(zelf)reflectie, debatten
- Soms gekoppeld aan een opdracht → in te
leveren op het einde van het werkcollege
Evaluatie
60% examen: combinatie van open vragen en MPC
40% permanente evaluatie: opdrachten in les of ter voorbereiding + grotere reflectieopdrachten
Doelstellingen vertaald naar wekelijkse lesdoelen
✓ De doelen van de ECTS fiche worden vertaald naar kleinere lesdoelen per week.
✓ Deze doelen zijn een houvast. Indien je deze doelen kan, beheers je de cursus.
✓ Ideaal controlemiddel om na het studeren te kijken of je de cursus beheerst.
2
,1. Hoorcollege 1 (14/02/22)
De cursus legt de lat hoog
• Bildung
• Transformatief proces
• Herscheppen
o Integer mens / integer professional
o Bijdrage beter wereld
• Cursus is werkboek
o Praktisch implementeren
• Enkel waar je aandacht aan schenkt, groeit.
Doel cursus: op weg naar …. een integer professional
Hoofdstuk 1: het terrein en de kernbegrippen.
Hoofdstuk 2: een training van je moreel oordeel en je morele competentie
Hoofdstuk 3: manieren om je moreel karakter en persoonlijkheid te sterken. Instrumenten die
bedrijven en organisaties kunnen inzetten om de integriteit te stimuleren.
Hoofdstuk 4: zingeving als fundament van je integriteit.
Integriteit: kernwoord
- Integriteit in je dagelijks functioneren als mens
- Integriteit in je professionele rol
- Integriteit bij morele kwesties
- Integriteit t.o.v. verschillende levensbeschouwingen
3
, Hoofdstuk 1: Een begrippenkaart
Onderdelen
1. Denkgereedschappen
2. Wat is ethiek
3. De ethische vraag
4. De betekenis van professionele integriteit
Wat leer je in dit hoofdstuk?
▪ Je maakt kennis met de kernbegrippen en denkgereedschap.
▪ Je legt verbanden tussen ethiek, integriteit en professionaliteit.
▪ Je leert ethische vragen herkennen.
▪ Je leert het verband zien tussen ethiek en levensbeschouwing.
▪ Je leert waarom aandacht aan ethiek en integriteit zinvol is.
Denkgereedschappen
Loodgieter: gereedschapskist (tang, sleutel, …)
Ethicus: denkgereedschappen = begrippen, concepten, argumenten en analysemodellen
➔ Bij een ethicus is het denkgereedschap niet zo duidelijk als bij een loodgieter
Met behulp van die denkgereedschappen kunnen mensen effectiever:
- Integriteitsvraagstukken benoemen
- Integriteitsvraagstukken analyseren
- Het perspectief verbreden
- Gecompliceerde verbanden ontrafelen
- Zoeken naar een oplossing
- Met anderen over integriteitsvraagstukken communiceren
Ethiek begint met kijken!!
4
