Hoorcollege 4
Conflictenrecht inzake personen en familierechtelijke
aangelegenheden
De vraag naar toepasselijk recht is een hele ander naar rechterlijke
bevoegdheid. Wat je daarover weet is dat je dar eerst moet gaan kijken in
welk hokje je een bepaald probleem onderbrengt. Een onrechtmatige daad
is een heel andere categorie dan een contract. Dat noemt men
kwalificatievraagstukken. Dit geldt ook voor het personen- en familierecht,
je hebt daarbinnen heel veel verwijzingscategorieën. Bijvoorbeeld welk
recht is toepasselijk op curatele, alles in verband met huwelijk, alles in
verband met gezagsproblemen.
Welk recht is toepasselijk op de naam, hier is dat conflictenrecht in
personen- en familie recht wel anders dan op de bevoegdheid, omdat je
hier veel kan terugvallen op het nationaal recht en internationale
verdragen (geen Europese regelingen). Heel veel van deze problemen
worden geregeld in boek 10 BW, zo ook over de naam. Niet minder dan 9
bepalingen van boek 10 gaan over welk recht toepasselijk is op de naam
van personen. Dat zijn de artikelen 18 t/m 26.
Arrest Garcia Avello (2 oktober 2003) Het gaat om de heer Carlos Garcia
Avello en dat is een Spanjaard, hij heeft de Spaanse nationaliteit. Deze
meneer heeft het grote geluk dat hij getrouwd is met een Belgische
mevrouw, namelijk Isabelle Weber die de Belgische nationaliteit heeft.
Garcia wilde dat de achternaam van de kinderen de achternaam van zowel
hem als die van zijn vrouw krijgen (net als in Spanje). Echter dit werd in
België niet toegestaan, de kinderen kregen de achternaam van hun vader,
Garcia. Dit leidde tot een prejudiciële vraag aan het Hof van Justitie. Ook in
het privaatrecht en ook in het internationaal recht is er voorrang van EU-
recht. Het Hof van Justitie zegt dat de kinderen in Spanje Garcia Weber
zouden genoemd, maar in België Garcia Avello, maar binnen de EU is er
vrijheid van burgers. Het is heel belangrijk dat als de ouders willen dat de
kinderen een bepaalde achternaam krijgen, dat dat kan. België moet
openstaan omdat het gaat om het vrij verkeer van burgers binnen de EU.
Zelfs als het Belgische IPR dit niet toestaat. Het EU-recht gaat dus boven
het Belgische ipr. De kinderen van Carlos Garcia mogen dus de
achternaam Garcia Weber krijgen. De ouders moeten allebei een
verschillende nationaliteit hebben en de kinderen een dubbele
nationaliteit. Dit arrest staat voor het beginsel dat op het moment
dat je ergens een toepassing hebt van een regel van boek 10 die
je niet welgevallig is, dat je dan die regel van boek 10 kan
incarneren door een hogere EU-norm te vinden. Het EU-recht
grijpt dan in in de soevereiniteit van lidstaten.
Het huwelijk
Je moet een onderscheid maken tussen vier verwijzingscategorieën
1. Welk recht is van toepassing op de huwelijkssluiting?
2. Wat zijn de persoonlijke gevolgen die verbonden zijn aan het
huwelijk en welk recht moet je daar dan op toepassen?
, 3. Welk recht geldt voor het huwelijksvermogensrecht?
4. Welk recht moet worden toegepast op de echtscheiding?
Nederland is rechtsvergelijkend een buitenbeentje, dat betekent dat je het
fenomeen ziet in internationale huwelijksvermogensrechtelijke zaken de
inhalige mannen en vrouwen. Waarom krijg je jarenlange procedures tot
en met de hoge raad? Omdat het gaat om veel geld, omdat de vraag aan
de orde is, is nou Nederlands recht toepasselijk of buitenlandsrecht? Als
Nederlands recht toepasselijk is dan geldt een algehele gemeenschap, bij
buitenlands recht geldt beperkte gemeenschap en uitsluiting van enige
gemeenschap. (zie ook niet verplichte Zimbabwe-arrest)
Huwelijkssluiting in internationale context
- Diplomatieke of consulaire huwelijk wanneer je allebei de
Nederlandse nationaliteit hebt, kun je in het buitenland trouwen bij
het Nederlandse consulaat; je hoeft dan niet speciaal naar
Nederland teruggaan om te trouwen.
- Huwelijken voor de Nederlandse ambtenaren van de burgerlijke
stand in Nederland
- Of het romantische huwelijk in het buitenland (bijv. 2 Nederlanders
in Bali) als het mogelijk is volgens het nationale recht kan er in
het huwelijk worden getreden. Inzake de vormvereisten geldt art.
10:30 BW.
Art. 1:43 BW:
Lid 1: Zij die met elkaar een huwelijk willen aangaan, moeten daarvan
onder overlegging van de in artikel 44 van dit boek genoemde bescheiden,
aangifte doen bij de ambtenaar van de burgerlijke stand van de
woonplaats van een der partijen. Wanneer de aanstaande echtgenoten,
van wie ten minste een de Nederlandse nationaliteit bezit, buiten
Nederland woonplaats hebben en in een Nederlandse gemeente een
huwelijk met elkaar willen aangaan, geschiedt de aangifte bij de
ambtenaar van de burgerlijke stand te ’s-Gravenhage.
Lid 2: Bij de aangifte kunnen de aanstaande echtgenoten verklaren dat het
huwelijk xal worden voltrokken in een andere gemeente dan die waarin
een van hen op het tijdstip van de huwelijksaangifte woonplaats heeft, dan
wel indien de tweede zin van het eerste lid van toepassing is, in een
andere gemeente dan ’s-Gravenhage.
Vorm Huwelijk art. 10:30BW
‘Wat de vorm betreft kan een huwelijk in Nederland slechts worden
voltrokken ten overstaan van de ambtenaar van de burgerlijke stand met
inachtneming van het Nederlandse recht, behoudens de bevoegdheid van
buitenlandse diplomatieke en consulaire ambtenaren om, in
overeenstemming met de voorschriften van het recht van de door hen
vertegenwoordigde staat, aan de voltrekking van huwelijken mede te
werken indien geen der partijen uitsluitend of mede de Nederlandse
nationaliteit bezit.’
Conflictenrecht inzake personen en familierechtelijke
aangelegenheden
De vraag naar toepasselijk recht is een hele ander naar rechterlijke
bevoegdheid. Wat je daarover weet is dat je dar eerst moet gaan kijken in
welk hokje je een bepaald probleem onderbrengt. Een onrechtmatige daad
is een heel andere categorie dan een contract. Dat noemt men
kwalificatievraagstukken. Dit geldt ook voor het personen- en familierecht,
je hebt daarbinnen heel veel verwijzingscategorieën. Bijvoorbeeld welk
recht is toepasselijk op curatele, alles in verband met huwelijk, alles in
verband met gezagsproblemen.
Welk recht is toepasselijk op de naam, hier is dat conflictenrecht in
personen- en familie recht wel anders dan op de bevoegdheid, omdat je
hier veel kan terugvallen op het nationaal recht en internationale
verdragen (geen Europese regelingen). Heel veel van deze problemen
worden geregeld in boek 10 BW, zo ook over de naam. Niet minder dan 9
bepalingen van boek 10 gaan over welk recht toepasselijk is op de naam
van personen. Dat zijn de artikelen 18 t/m 26.
Arrest Garcia Avello (2 oktober 2003) Het gaat om de heer Carlos Garcia
Avello en dat is een Spanjaard, hij heeft de Spaanse nationaliteit. Deze
meneer heeft het grote geluk dat hij getrouwd is met een Belgische
mevrouw, namelijk Isabelle Weber die de Belgische nationaliteit heeft.
Garcia wilde dat de achternaam van de kinderen de achternaam van zowel
hem als die van zijn vrouw krijgen (net als in Spanje). Echter dit werd in
België niet toegestaan, de kinderen kregen de achternaam van hun vader,
Garcia. Dit leidde tot een prejudiciële vraag aan het Hof van Justitie. Ook in
het privaatrecht en ook in het internationaal recht is er voorrang van EU-
recht. Het Hof van Justitie zegt dat de kinderen in Spanje Garcia Weber
zouden genoemd, maar in België Garcia Avello, maar binnen de EU is er
vrijheid van burgers. Het is heel belangrijk dat als de ouders willen dat de
kinderen een bepaalde achternaam krijgen, dat dat kan. België moet
openstaan omdat het gaat om het vrij verkeer van burgers binnen de EU.
Zelfs als het Belgische IPR dit niet toestaat. Het EU-recht gaat dus boven
het Belgische ipr. De kinderen van Carlos Garcia mogen dus de
achternaam Garcia Weber krijgen. De ouders moeten allebei een
verschillende nationaliteit hebben en de kinderen een dubbele
nationaliteit. Dit arrest staat voor het beginsel dat op het moment
dat je ergens een toepassing hebt van een regel van boek 10 die
je niet welgevallig is, dat je dan die regel van boek 10 kan
incarneren door een hogere EU-norm te vinden. Het EU-recht
grijpt dan in in de soevereiniteit van lidstaten.
Het huwelijk
Je moet een onderscheid maken tussen vier verwijzingscategorieën
1. Welk recht is van toepassing op de huwelijkssluiting?
2. Wat zijn de persoonlijke gevolgen die verbonden zijn aan het
huwelijk en welk recht moet je daar dan op toepassen?
, 3. Welk recht geldt voor het huwelijksvermogensrecht?
4. Welk recht moet worden toegepast op de echtscheiding?
Nederland is rechtsvergelijkend een buitenbeentje, dat betekent dat je het
fenomeen ziet in internationale huwelijksvermogensrechtelijke zaken de
inhalige mannen en vrouwen. Waarom krijg je jarenlange procedures tot
en met de hoge raad? Omdat het gaat om veel geld, omdat de vraag aan
de orde is, is nou Nederlands recht toepasselijk of buitenlandsrecht? Als
Nederlands recht toepasselijk is dan geldt een algehele gemeenschap, bij
buitenlands recht geldt beperkte gemeenschap en uitsluiting van enige
gemeenschap. (zie ook niet verplichte Zimbabwe-arrest)
Huwelijkssluiting in internationale context
- Diplomatieke of consulaire huwelijk wanneer je allebei de
Nederlandse nationaliteit hebt, kun je in het buitenland trouwen bij
het Nederlandse consulaat; je hoeft dan niet speciaal naar
Nederland teruggaan om te trouwen.
- Huwelijken voor de Nederlandse ambtenaren van de burgerlijke
stand in Nederland
- Of het romantische huwelijk in het buitenland (bijv. 2 Nederlanders
in Bali) als het mogelijk is volgens het nationale recht kan er in
het huwelijk worden getreden. Inzake de vormvereisten geldt art.
10:30 BW.
Art. 1:43 BW:
Lid 1: Zij die met elkaar een huwelijk willen aangaan, moeten daarvan
onder overlegging van de in artikel 44 van dit boek genoemde bescheiden,
aangifte doen bij de ambtenaar van de burgerlijke stand van de
woonplaats van een der partijen. Wanneer de aanstaande echtgenoten,
van wie ten minste een de Nederlandse nationaliteit bezit, buiten
Nederland woonplaats hebben en in een Nederlandse gemeente een
huwelijk met elkaar willen aangaan, geschiedt de aangifte bij de
ambtenaar van de burgerlijke stand te ’s-Gravenhage.
Lid 2: Bij de aangifte kunnen de aanstaande echtgenoten verklaren dat het
huwelijk xal worden voltrokken in een andere gemeente dan die waarin
een van hen op het tijdstip van de huwelijksaangifte woonplaats heeft, dan
wel indien de tweede zin van het eerste lid van toepassing is, in een
andere gemeente dan ’s-Gravenhage.
Vorm Huwelijk art. 10:30BW
‘Wat de vorm betreft kan een huwelijk in Nederland slechts worden
voltrokken ten overstaan van de ambtenaar van de burgerlijke stand met
inachtneming van het Nederlandse recht, behoudens de bevoegdheid van
buitenlandse diplomatieke en consulaire ambtenaren om, in
overeenstemming met de voorschriften van het recht van de door hen
vertegenwoordigde staat, aan de voltrekking van huwelijken mede te
werken indien geen der partijen uitsluitend of mede de Nederlandse
nationaliteit bezit.’
