Hoofdstuk 10: openbaar bestuur en
beleidsvorming
2. openbaar bestuur , publieke sector , sturen en bestuurskunde
2.1 Sferen in de samenleving
We hebben 4 sferen die een samenleving maken :
1. De privésfeer: de ruimte waarin mensen met andere mensen relaties aangaan, een
gezin stichten, deel zijn van een familie en sociale netwerken
⇒ liefde en vrijwilligheid kenmerken deze sfeer.
2. De sfeer van de staat: alle verkozen overheden en hun instellingen van alle
territoriale niveaus.
⇒ staat kan dwingend optreden en straffen
> dwang is kenmerkend voor de staat
⇒ tov de staat hebben burgers voice : ze drukken via verkiezingen hun
voorkeuren uit voor het beleid vd staat,.. en verheffen hun stem via protest
3. de sfeer van de markt: verhoudingen functioneren via vraag en aanbod en op ruil.
⇒ consumenten kunnen een markt verlaten (exit) dit kan niet tov ovh
4. het maatschappelijke middenveld: organisaties opgericht door burgers waarin zij
zich organiseren , van vrije tijd tot op het sociale of economische vlak.
bv verenigingen , mutualiteiten , vakbonden
⇒ politiek is het verhoudingen tussen deze sferen bepalen
relaties en wisselwerking:
overheid staat centraal maar is niet
dominant
relatie met de staat en :
gemeenschappen:
- bepalen van rechten en vrijheden
- dienstverlening( subsidies,..)
- bescherming tegen ‘opdringerige’
staat
Markt:
- bepaalt omgeving waarin bedrijven
functioneren
- uitbesteding
, Middenveld:
- subsidies
- politiserende rol
=alle interventies en praktijken die bijdragen aan het publieke meningsverschil over
hoe we de samenleving inrichten.
- publieke diensten door non profit
uitleg:
- Middenveld staat in het midden omdat ze kritisch kijken naar het functioneren van
de staat maar ook naar de markten. Het zorgt voor een vitale democratie door bij te
dragen tot het publiek debat. Hiernaast verenigt het ook mensen en oefent het dus
ook invloed uit op de privésfeer. Het middenveld kan ook gebruikt worden door de
staat om publieke taken te vervullen. (blijft privé-initiatief) Het kan ook vermarkten ,
delen van het middenveld evolueren naar commerciële organisaties zoals
mutualiteiten die ook reizen organiseren.
- staat reguleert de markten. Ze ondersteunt het middenveld of bouwt die steun af .
De staat kan het middenveld regels opleggen bv mbt belastingen. Hiernaast werken
de 2 ook samen. Op de privésfeer heeft de staat ook een invloed: formuleren van
rechten van kinderen, vrouwen , organisatie van werk en pensioenen,...
andere vormen van sturing :
- zelfsturing: wat laten we burgers onderling regelen en wat is daarbij de rol van de
overheid?
- Overheidssturing: welke kerntaken door welke overheid (bv: centraal of lokaal); grote
of sterke overheid?
- Marktsturing: wat laten we door de markt regelen en wat is daarbij de rol van de
overheid (bv. regulering)?
- Sturing in netwerking: vormen van samenwerking tussen overheid en andere sferen
- bij ons: heel veel samenwerking tussen overheid en middenveld (neo-
corporatisme)
beleidsvorming
2. openbaar bestuur , publieke sector , sturen en bestuurskunde
2.1 Sferen in de samenleving
We hebben 4 sferen die een samenleving maken :
1. De privésfeer: de ruimte waarin mensen met andere mensen relaties aangaan, een
gezin stichten, deel zijn van een familie en sociale netwerken
⇒ liefde en vrijwilligheid kenmerken deze sfeer.
2. De sfeer van de staat: alle verkozen overheden en hun instellingen van alle
territoriale niveaus.
⇒ staat kan dwingend optreden en straffen
> dwang is kenmerkend voor de staat
⇒ tov de staat hebben burgers voice : ze drukken via verkiezingen hun
voorkeuren uit voor het beleid vd staat,.. en verheffen hun stem via protest
3. de sfeer van de markt: verhoudingen functioneren via vraag en aanbod en op ruil.
⇒ consumenten kunnen een markt verlaten (exit) dit kan niet tov ovh
4. het maatschappelijke middenveld: organisaties opgericht door burgers waarin zij
zich organiseren , van vrije tijd tot op het sociale of economische vlak.
bv verenigingen , mutualiteiten , vakbonden
⇒ politiek is het verhoudingen tussen deze sferen bepalen
relaties en wisselwerking:
overheid staat centraal maar is niet
dominant
relatie met de staat en :
gemeenschappen:
- bepalen van rechten en vrijheden
- dienstverlening( subsidies,..)
- bescherming tegen ‘opdringerige’
staat
Markt:
- bepaalt omgeving waarin bedrijven
functioneren
- uitbesteding
, Middenveld:
- subsidies
- politiserende rol
=alle interventies en praktijken die bijdragen aan het publieke meningsverschil over
hoe we de samenleving inrichten.
- publieke diensten door non profit
uitleg:
- Middenveld staat in het midden omdat ze kritisch kijken naar het functioneren van
de staat maar ook naar de markten. Het zorgt voor een vitale democratie door bij te
dragen tot het publiek debat. Hiernaast verenigt het ook mensen en oefent het dus
ook invloed uit op de privésfeer. Het middenveld kan ook gebruikt worden door de
staat om publieke taken te vervullen. (blijft privé-initiatief) Het kan ook vermarkten ,
delen van het middenveld evolueren naar commerciële organisaties zoals
mutualiteiten die ook reizen organiseren.
- staat reguleert de markten. Ze ondersteunt het middenveld of bouwt die steun af .
De staat kan het middenveld regels opleggen bv mbt belastingen. Hiernaast werken
de 2 ook samen. Op de privésfeer heeft de staat ook een invloed: formuleren van
rechten van kinderen, vrouwen , organisatie van werk en pensioenen,...
andere vormen van sturing :
- zelfsturing: wat laten we burgers onderling regelen en wat is daarbij de rol van de
overheid?
- Overheidssturing: welke kerntaken door welke overheid (bv: centraal of lokaal); grote
of sterke overheid?
- Marktsturing: wat laten we door de markt regelen en wat is daarbij de rol van de
overheid (bv. regulering)?
- Sturing in netwerking: vormen van samenwerking tussen overheid en andere sferen
- bij ons: heel veel samenwerking tussen overheid en middenveld (neo-
corporatisme)
