Methoden en Technieken van de Rechtswetenschap 2021-
2022
Paperopdracht: 3
Werkgroepdocent: Koning
Achternaam student: Romme
Voornaam student: Julie
Studentnummer: s3368300
Werkgroepnummer: TG/WG nummer 31
Aantal woorden: 997
Het “gevoel“ van de rechter
De Toeslagenaffaire heeft er goed ingehakt bij Nederlandse burgers en hun vertrouwen in de
rechtspraak. De belastingdienst heeft jarenlang tienduizenden mensen onterecht beschuldigd als
fraudeur, omdat iemand bijvoorbeeld per ongeluk geen bonnetje had ingeleverd bij de
Belastingdienst. Hierdoor kregen deze mensen geen toeslagen meer en moesten ze het geld wat ze
gekregen hadden terugbetalen. Het toeslagen-recht is een vorm van dwingend recht waardoor er
niet omheen gedraaid kan worden. De rechters konden dus niks anders doen dan het gewoon
simpelweg toepassen. Hierdoor werd er niet goed genoeg onderscheid gemaakt tussen mensen en
werd het dus niet individueel bekeken. Dit komt omdat rechters door dit dwingend recht geen eigen
interpretatie konden inbrengen.
De Toeslagenaffaire en de gevolgen daarvan leiden tot de vraag of de rechter gebruik kan maken van
zijn eigen interpretatie en hoe verschilt dit van het gebruik van interpretatie door de
rechtswetenschapper. Om tot een antwoord te komen zal ik eerst uitleggen wat de interpretatieleer
inhoudt, daarnaast laat ik zien wat de verhouding is tussen de wetgever en rechter en tot slot
bespreek ik wat de rol is van de rechtswetenschapper als het gaat om het reflecteren op
ontwikkelingen in wetgeving en jurisprudentie. Ik sluit mijn paper samenvattend af in de conclusie
met aan het eind het antwoord op de eerder gestelde vraag.
De interpretatieleer
De interpretatieleer houdt in om via je eigen interpretatie een betekenis te geven aan verschillende
dingen. Dit is iets persoonlijks er verschilt dan ook per persoon. Bij de Toeslagenaffaire kon de
rechter geen gebruik maken van zijn eigen interpretatie. Dit leidde tot dat er geen rekening werd
gehouden met individuele gevallen. Uit de vorige opdracht bleek dat Hart uit gaat van dat recht en
moraal gescheiden zijn. Dworkin daarentegen vindt dat moraal en recht juist verbonden zijn met
elkaar en dat moraal een belangrijk onderdeel is van de interpretatie. Ik ben het hier eens met
Dworking. Ik denk dat je eigen interpretatie deels gebaseerd is op welke normen en waarden jij als
individu belangrijk vindt. 1
Scheiding rechter en wetgever
1
Dworkin 1996.
2022
Paperopdracht: 3
Werkgroepdocent: Koning
Achternaam student: Romme
Voornaam student: Julie
Studentnummer: s3368300
Werkgroepnummer: TG/WG nummer 31
Aantal woorden: 997
Het “gevoel“ van de rechter
De Toeslagenaffaire heeft er goed ingehakt bij Nederlandse burgers en hun vertrouwen in de
rechtspraak. De belastingdienst heeft jarenlang tienduizenden mensen onterecht beschuldigd als
fraudeur, omdat iemand bijvoorbeeld per ongeluk geen bonnetje had ingeleverd bij de
Belastingdienst. Hierdoor kregen deze mensen geen toeslagen meer en moesten ze het geld wat ze
gekregen hadden terugbetalen. Het toeslagen-recht is een vorm van dwingend recht waardoor er
niet omheen gedraaid kan worden. De rechters konden dus niks anders doen dan het gewoon
simpelweg toepassen. Hierdoor werd er niet goed genoeg onderscheid gemaakt tussen mensen en
werd het dus niet individueel bekeken. Dit komt omdat rechters door dit dwingend recht geen eigen
interpretatie konden inbrengen.
De Toeslagenaffaire en de gevolgen daarvan leiden tot de vraag of de rechter gebruik kan maken van
zijn eigen interpretatie en hoe verschilt dit van het gebruik van interpretatie door de
rechtswetenschapper. Om tot een antwoord te komen zal ik eerst uitleggen wat de interpretatieleer
inhoudt, daarnaast laat ik zien wat de verhouding is tussen de wetgever en rechter en tot slot
bespreek ik wat de rol is van de rechtswetenschapper als het gaat om het reflecteren op
ontwikkelingen in wetgeving en jurisprudentie. Ik sluit mijn paper samenvattend af in de conclusie
met aan het eind het antwoord op de eerder gestelde vraag.
De interpretatieleer
De interpretatieleer houdt in om via je eigen interpretatie een betekenis te geven aan verschillende
dingen. Dit is iets persoonlijks er verschilt dan ook per persoon. Bij de Toeslagenaffaire kon de
rechter geen gebruik maken van zijn eigen interpretatie. Dit leidde tot dat er geen rekening werd
gehouden met individuele gevallen. Uit de vorige opdracht bleek dat Hart uit gaat van dat recht en
moraal gescheiden zijn. Dworkin daarentegen vindt dat moraal en recht juist verbonden zijn met
elkaar en dat moraal een belangrijk onderdeel is van de interpretatie. Ik ben het hier eens met
Dworking. Ik denk dat je eigen interpretatie deels gebaseerd is op welke normen en waarden jij als
individu belangrijk vindt. 1
Scheiding rechter en wetgever
1
Dworkin 1996.
