KGV Deeltoets 4
Van Staveren (2013) – Patiëntgericht Communiceren in de GGZ
Hoofdstuk 10: Omgaan met Weerstand
Omgaan met weerstand
Weerstand is een wederkerig proces, weerstand bij de een roept weerstand op bij de
ander. Weerstand is niet per definitie negatief, maar ook volkomen terecht en functioneel.
Het is een indirecte wijze van aangeven wat iemand wel of niet wil (te snel/verkeerde
richting/therapeut ziet iets belangrijks over het hoofd). Tegemoetkomen aan
onderliggende behoeftes neemt veel weerstand weg
- Doelen:
o De weerstand verminderen om de communicatie en samenwerking te
verbeteren.
o Inzicht krijgen in de weerstand van de CL.
o De CL inzicht geven in zijn weerstand.
- Vaardigheden:
o Weerstand onderscheiden van afweer: beide copingmechanismen
(verdedigen tegen bedreigende gevoelens). Afweer is intrapsychisch en
onbewust fenomeen. Weerstand is interpersoonlijk en bewust.
o Non-verbaal invoegen bij weerstand: open en uitnodigende
lichaamshouding aannemen, voldoende oogcontact, gelijke hoogte, niet
met je armen over elkaar. Eigen irritatie en onmacht beheersen (desnoods
met een compliment).
o Verbaal invoegen bij weerstand:
Parafraseren:
Weerstand: hoelang doet u dit werk al?
Papagaaien: hoelang ik dit werk doe?
Parafrase: U wilt weten hoelang ik dit werk al doe.
Lijkt flauw maar is effectief; geeft bedenktijd en voorkomt
defensief antwoord.
Positief heretiketteren: goed dat u het zegt/verstandig/blijf dat u die
vraag stelt
Weerstand omzeilen: Wedervraag, bijvoorbeeld zeggen er later op
terug te komen. Let op: niet de waarom vraag stellen. De kunst is
om echt nieuwsgierig te zijn waarom iemand de vraag stelt (bijv.
Hoelang doet u dit werk al?).
o Patiëntgericht omgaan met weerstand:
Reflectief luisteren naar de onderliggende behoeften:
Geruststelling: Duidelijkheid bieden
Erkenning: Reflectie toepassen; maar uitkijken dat je niet te
dichtbij komt (bijv. het is logisch dat je je zo voelt door dit en
dit. Door ‘voor je’ laat je het gevoel bij de client en kom je
niet te dichtbij)
Controle: Controle delen - gelijkwaardige verhouding
benadrukken.
Veiligheid en steun.
Duidelijkheid bieden: voorbarige geruststelling kan een bron van
miscommunicatie worden, de goedbedoelde opmerkingen kunnen
ervaren worden als bagatellisering, onverschilligheid of zelfs als
afwijzing. Het risico bestaat geloofwaardigheid te verliezen.
Eerst erkenning geven. Pas nadat de klachten en problemen
verhelderd zijn, ben je in staat de CL effectief (gericht op zijn
hulpvraag) duidelijkheid te geven.
Erkenning geven: veilige en effectieve manier om met weerstand
om te gaan. Het is niet hetzelfde als gelijk geven. Met het geven
Van Staveren (2013) – Patiëntgericht Communiceren in de GGZ
Hoofdstuk 10: Omgaan met Weerstand
Omgaan met weerstand
Weerstand is een wederkerig proces, weerstand bij de een roept weerstand op bij de
ander. Weerstand is niet per definitie negatief, maar ook volkomen terecht en functioneel.
Het is een indirecte wijze van aangeven wat iemand wel of niet wil (te snel/verkeerde
richting/therapeut ziet iets belangrijks over het hoofd). Tegemoetkomen aan
onderliggende behoeftes neemt veel weerstand weg
- Doelen:
o De weerstand verminderen om de communicatie en samenwerking te
verbeteren.
o Inzicht krijgen in de weerstand van de CL.
o De CL inzicht geven in zijn weerstand.
- Vaardigheden:
o Weerstand onderscheiden van afweer: beide copingmechanismen
(verdedigen tegen bedreigende gevoelens). Afweer is intrapsychisch en
onbewust fenomeen. Weerstand is interpersoonlijk en bewust.
o Non-verbaal invoegen bij weerstand: open en uitnodigende
lichaamshouding aannemen, voldoende oogcontact, gelijke hoogte, niet
met je armen over elkaar. Eigen irritatie en onmacht beheersen (desnoods
met een compliment).
o Verbaal invoegen bij weerstand:
Parafraseren:
Weerstand: hoelang doet u dit werk al?
Papagaaien: hoelang ik dit werk doe?
Parafrase: U wilt weten hoelang ik dit werk al doe.
Lijkt flauw maar is effectief; geeft bedenktijd en voorkomt
defensief antwoord.
Positief heretiketteren: goed dat u het zegt/verstandig/blijf dat u die
vraag stelt
Weerstand omzeilen: Wedervraag, bijvoorbeeld zeggen er later op
terug te komen. Let op: niet de waarom vraag stellen. De kunst is
om echt nieuwsgierig te zijn waarom iemand de vraag stelt (bijv.
Hoelang doet u dit werk al?).
o Patiëntgericht omgaan met weerstand:
Reflectief luisteren naar de onderliggende behoeften:
Geruststelling: Duidelijkheid bieden
Erkenning: Reflectie toepassen; maar uitkijken dat je niet te
dichtbij komt (bijv. het is logisch dat je je zo voelt door dit en
dit. Door ‘voor je’ laat je het gevoel bij de client en kom je
niet te dichtbij)
Controle: Controle delen - gelijkwaardige verhouding
benadrukken.
Veiligheid en steun.
Duidelijkheid bieden: voorbarige geruststelling kan een bron van
miscommunicatie worden, de goedbedoelde opmerkingen kunnen
ervaren worden als bagatellisering, onverschilligheid of zelfs als
afwijzing. Het risico bestaat geloofwaardigheid te verliezen.
Eerst erkenning geven. Pas nadat de klachten en problemen
verhelderd zijn, ben je in staat de CL effectief (gericht op zijn
hulpvraag) duidelijkheid te geven.
Erkenning geven: veilige en effectieve manier om met weerstand
om te gaan. Het is niet hetzelfde als gelijk geven. Met het geven
