Chirurgie samenvatting
BOVENSTE EXTREMITEIT
Sternoclaviculaire luxaties
Mechanisme: meestal veroorzaakt door direct inwerkend geweld op de schouder
(anterieure luxatie) of op de clavicula zelf (posterieure luxatie)
Anamnese: gelokaliseerde pijn, met name tijdens schouderbewegingen
Lichamelijk onderzoek: anterieure cq posterieure positie van de clavicula ten opzichte van
het sternum palpabel
Aanvullend onderzoek: conventionele opnamen hebben niet veel toevoegende waarde,
CT is wel informatief
Therapie: in principe conservatief door middel van repositie en beperkte mobilisatie
middels een mitella gedurende 6 weken. Repositie van de anterieure luxatie is vaak
gemakkelijk, maar niet blijvend stabiel. Keuze: accepteren luxatiestand (cosmetisch
minder mooi, mechanisch geen bezwaren) of operatieve fixatie. Repositie van de
posterieure luxatie is meestal wel stabiel. Bij een posterieure luxatie dient men wel
beducht te zijn voor letsel van de oesophagus en de grote vaten.
Fracturen van de clavicula
Mechanisme: direct trauma van de schouder of val op uitgestrekte hand, met name bij
wielrenners
Lichamelijk onderzoek: abnormale beweeglijkheid van de twee botstukken ten opzichte
van elkaar palpabel, eventueel gepaard gaand met crepitaties
Aanvullend onderzoek: de diagnose kan klinisch gesteld worden
Therapie: mitella tot gemiddeld 3 weken na het ongeval. In uitzonderlijke gevallen
ontstaat pseudartrose, die alsnog bij persisterende pijn, functieverlies en/of tekenen van
plexus brachialis compressie operatief hersteld kan worden. Ook voor de laterale
claviculafractuur is er geen indicatie meer voor chirurgische therapie, hoewel het
cosmetische resultaat tegen kan vallen door de relatieve hoogstand van het mediale deel
van de clavicula.
Acromioclaviculaire luxaties
Indeling volgens Tossy:
Tossy I: uitsluitend distorsie van het
gewricht
Tossy II: subluxatie van het
acromioclaviculair gewricht met
kapselverscheuring
Tossy III: volledige luxatie als gevolg van
het eveneens ruptureren van de
coracoblaviculaire ligamenten
Lichamelijk onderzoek: bij type III vindt
met het klassieke pianotoetsfenomeen:
de distale clavicula staat hoog en kan bij
palpatie gereponeerd worden ten
opzichte van het acromion, maar veert
weer terug doordat de insertie van de
m.trapezius aan het mediale deel van de
clavicula deze omhoog trekt.
Therapie: type I en II conservatief
middels een mitella tot de pijn afneemt. Over de behandeling van type III is veel
discussie, vaak wordt toch voor de conservatieve benadering gekozen met hetzelfde
cosmetische resultaat als bij een laterale claviculafractuur.
Fracturen van de proximale humerus
Mechanisme: directe val op de schouder of een val die met de uitgestrekte arm wordt
opgevangen
Anamnese/lichamelijk onderzoek: pijn, zwelling en actieve bewegingsbeperking
BOVENSTE EXTREMITEIT
Sternoclaviculaire luxaties
Mechanisme: meestal veroorzaakt door direct inwerkend geweld op de schouder
(anterieure luxatie) of op de clavicula zelf (posterieure luxatie)
Anamnese: gelokaliseerde pijn, met name tijdens schouderbewegingen
Lichamelijk onderzoek: anterieure cq posterieure positie van de clavicula ten opzichte van
het sternum palpabel
Aanvullend onderzoek: conventionele opnamen hebben niet veel toevoegende waarde,
CT is wel informatief
Therapie: in principe conservatief door middel van repositie en beperkte mobilisatie
middels een mitella gedurende 6 weken. Repositie van de anterieure luxatie is vaak
gemakkelijk, maar niet blijvend stabiel. Keuze: accepteren luxatiestand (cosmetisch
minder mooi, mechanisch geen bezwaren) of operatieve fixatie. Repositie van de
posterieure luxatie is meestal wel stabiel. Bij een posterieure luxatie dient men wel
beducht te zijn voor letsel van de oesophagus en de grote vaten.
Fracturen van de clavicula
Mechanisme: direct trauma van de schouder of val op uitgestrekte hand, met name bij
wielrenners
Lichamelijk onderzoek: abnormale beweeglijkheid van de twee botstukken ten opzichte
van elkaar palpabel, eventueel gepaard gaand met crepitaties
Aanvullend onderzoek: de diagnose kan klinisch gesteld worden
Therapie: mitella tot gemiddeld 3 weken na het ongeval. In uitzonderlijke gevallen
ontstaat pseudartrose, die alsnog bij persisterende pijn, functieverlies en/of tekenen van
plexus brachialis compressie operatief hersteld kan worden. Ook voor de laterale
claviculafractuur is er geen indicatie meer voor chirurgische therapie, hoewel het
cosmetische resultaat tegen kan vallen door de relatieve hoogstand van het mediale deel
van de clavicula.
Acromioclaviculaire luxaties
Indeling volgens Tossy:
Tossy I: uitsluitend distorsie van het
gewricht
Tossy II: subluxatie van het
acromioclaviculair gewricht met
kapselverscheuring
Tossy III: volledige luxatie als gevolg van
het eveneens ruptureren van de
coracoblaviculaire ligamenten
Lichamelijk onderzoek: bij type III vindt
met het klassieke pianotoetsfenomeen:
de distale clavicula staat hoog en kan bij
palpatie gereponeerd worden ten
opzichte van het acromion, maar veert
weer terug doordat de insertie van de
m.trapezius aan het mediale deel van de
clavicula deze omhoog trekt.
Therapie: type I en II conservatief
middels een mitella tot de pijn afneemt. Over de behandeling van type III is veel
discussie, vaak wordt toch voor de conservatieve benadering gekozen met hetzelfde
cosmetische resultaat als bij een laterale claviculafractuur.
Fracturen van de proximale humerus
Mechanisme: directe val op de schouder of een val die met de uitgestrekte arm wordt
opgevangen
Anamnese/lichamelijk onderzoek: pijn, zwelling en actieve bewegingsbeperking
