Samenvatting PowerPoints
5 krachtlijnen van sterk sociaal werk
De sociaalwerkconferentie van 2018 identificeerde 5 krachtlijnen van Sterk Sociaal Werk.
Deze krachtlijnen kunnen niet los van elkaar gezien worden.
Sterk sociaal werk is altijd een combinatie van deze krachtlijnen.
Elke sociale professional heeft deze krachtlijnen in zijn/haar werk zitten.
Niet altijd even zichtbaar, maar ze zijn er wel. Ze scheppen een kader, helpen om de eigen
opdrachten beter te vatten en om de rol van partners scherp te krijgen.
NABIJHEID
Als sociaal werker ben je aanwezig in de leefwereld van mensen in een kwetsbare situatie. Je bepaalt
de ‘agenda’ altijd samen met hen. Je zoekt voortdurend verbinding.
Het realiseren van grondrechten vraagt dan ook nabijheid. Sociaal werkers hebben tijd en ruimte
nodig om relaties op te bouwen. Ze moeten zo laagdrempelig en onvoorwaardelijk mogelijk kunnen
werken aan ontmoeting.
POLIISEREND WERKEN
Sociaal werkers zorgen er mee voor dat mensen gebruik kunnen maken van hun sociale rechten en
voordelen. Maar ze wijzen ook op structurele mechanismen die tot sociale onrechtvaardigheid
leiden. Ze zoeken naar collectieve oplossingen om die mechanismen te bestrijden. Sociaal werkers
zijn publieke en democratische professionals die hun stem laten horen, maatschappelijke
belemmeringen benoemen, dominante denkpatronen in vraag durven stellen en een eigen positie
innemen vanuit de normatieve waarden van het beroep.
PROCESMATIG WERKEN
Als sociaal werker stem je je handelen voortdurend af op verwachte en onverwachte gebeurtenissen
in het proces dat je met mensen loopt. Daarnaast benut je ook de ervaringskennis van betrokkenen.
Inspraak en participatie staan altijd centraal. De uitkomst ligt dus niet vooraf vast.
GENERALISTISCH WERKEN
Als sociaal werker plaats je een persoon in zijn bredere context en heb je oog voor alle
levensdomeinen. Dat maakt dat je perfect als brugfiguur of kruispuntwerker ingezet kan worden.
Door de generalistische aanpak heb je een goed zicht op de sociale kaart, en heb je een uitgebreid
netwerk.
VERBINDEND WERKEN
,Als sociaal werker ben je op drie manieren verbindend. Individueel: je versterkt mensen om opnieuw
greep te krijgen op hun eigen leven en betekenisvol te kunnen deelnemen aan de samenleving.
Collectief: je werkt aan verbinding in buurten en op het lokale niveau om het samenleven te
versterken. En ten slotte: je verbindt mensen met maatschappelijke basisinstituties (onderwijs,
gezondheidszorg, de arbeidsmarkt) door ervoor te zorgen dat ook groepen in kwetsbare situaties er
toegang toe krijgen.
PowerPoint deel 1: psychosociale noden vs. psychosociale zorg
Lesblok: psychosociale problemen vs. Psychosociale zorg
Hulpverlenen exploreren in het sociaal werk
Internationale definitie als vertrekpunt
Hulpverlenen: De sociaal werker bevordert sociale verandering, probleemoplossingen in menselijke
relaties, empowerment en bevrijding van mensen met het oog op het bevorderen van hun welzijn.
Door gebruik te maken van theorieën over menselijk gedrag en sociale systemen intervenieert
sociaal werk daar waar mensen met hun omgeving in interactie treden. Mensenrechten en sociale
rechtvaardigheid zijn in het sociaal werk essentieel.
Hulpverlener: Als hulpverlener maak je mensen afhankelijk van je
Sociale systemen: Roos van Leary bv.
,Maatschappelijk werker: Kijkt altijd naar de breuklijnen tussen mensen, de omgeving/het netwerk
en de maatschappij
Waarom deze definitie opfrissen?
Waarden die vermeld staan in de definitie vormen ook het vertrekpunt van hulpverlenen
Streven naar een meer rechtvaardige wereld, met mensen die vrijer en sterker zijn
Fundamentele vragen die deze definitie oproept zullen ook dilemma’s zijn die we bij
hulpverlenen (h)erkennen
Wie moet veranderen?
Het individu, het netwerk, de omgeving, maatschappelijke structuren?
Volstaat niet om de persoon te veranderen als de maatschappij hem/haar marginaliseert
Als sociaal werker/hulpverlener zijn we soms uitvoerder van overheidsbeslissingen
en komen we in de rol van beheersing/controle (OCMW, justitie, verslavingszorg,
arbeidstrajectbegeleiding …). Soms zijn de financiële middelen die de overheid ter
beschikking stelt schaars en worden bepaalde maatschappelijke noden niet in een
aanbod omgezet (wachtlijsten, persoonsvolgend budget, omvang asielzoekers …).
Sociaal werk/hulpverlenen wordt ook ingezet om burgers te ondersteunen en te
stimuleren om vooral in hun eigen leefomgeving hulpbronnen aan te spreken en hun
persoonlijke krachten en competenties in te zetten.
Een waarde in het sociaal werk/hulpverlenen is geen louter individuele keuze op het
microniveau, maar verdient altijd een doordenken op het ruimere samenlevingsniveau.
Individu: met de persoon werken, moet deze veranderen?
Netwerk: trauma's verwerken
Omgeving: school, vrijetijdsbesteding
Maatschappelijke noden: grote nood, te weinig aanbod
Doorverwijzen: moeilijk om mensen door te verwijzen
Empowerment: krachten in mensen zelf activeren
, Hulpverlenen exploreren in maatschappelijk werk
Definitie van maatschappelijk werk als vertrekpunt
Maatschappelijk werk: is een professionele manier van hulpverlenen. Het helpt mensen tot en aan
hun recht komen als individu en als burger in de samenleving. Maatschappelijk werk profileert zich
ten aanzien van andere professionele hulpverleners door laagdrempeligheid.
Emancipatorische visie: de cliënt leert gebruikmaken van zijn mogelijkheden
Typische positie: maatschappelijk werk opereert in een spanningsveld tussen cliënt en samenleving
Signaalfunctie: maatschappelijk werk vertaalt vragen naar de samenleving
Generalistische en integrale benadering: verschillende invalshoeken en strategieën hanteren
Mensen tot hun recht laten komen: mensen helpen en begeleiden zodat ze een menswaardig leven
kunnen leiden, dat ze zelfrespect hebben, dat mensen erbij horen, dat ze zich kunnen aansluiten bij
de samenleving … meer op menselijk vlak, meer perspectief in mensen hun leven bieden.
Mensen aan hun rechten laten komen: meer op financieel vlak, mensen doen inzien welke rechten
ze hebben (voorbeeld: recht op leefloon)
Hulpverlenen exploreren in de leerlijn methodisch handelen
Waar focussen we in dit OPO NIET (meer) op?
Terreinen, functies, taken, sectoren van het maatschappelijk werk
Waar focussen we in dit OPO WEL op?
Initiatie in hulpverleningsmethodiek van het sociaal/maatschappelijk werk
Naast het ‘wat’ in hulpverlenen, wordt er aandacht besteed aan het ‘hoe’ van hulpverlenen
5 krachtlijnen van sterk sociaal werk
De sociaalwerkconferentie van 2018 identificeerde 5 krachtlijnen van Sterk Sociaal Werk.
Deze krachtlijnen kunnen niet los van elkaar gezien worden.
Sterk sociaal werk is altijd een combinatie van deze krachtlijnen.
Elke sociale professional heeft deze krachtlijnen in zijn/haar werk zitten.
Niet altijd even zichtbaar, maar ze zijn er wel. Ze scheppen een kader, helpen om de eigen
opdrachten beter te vatten en om de rol van partners scherp te krijgen.
NABIJHEID
Als sociaal werker ben je aanwezig in de leefwereld van mensen in een kwetsbare situatie. Je bepaalt
de ‘agenda’ altijd samen met hen. Je zoekt voortdurend verbinding.
Het realiseren van grondrechten vraagt dan ook nabijheid. Sociaal werkers hebben tijd en ruimte
nodig om relaties op te bouwen. Ze moeten zo laagdrempelig en onvoorwaardelijk mogelijk kunnen
werken aan ontmoeting.
POLIISEREND WERKEN
Sociaal werkers zorgen er mee voor dat mensen gebruik kunnen maken van hun sociale rechten en
voordelen. Maar ze wijzen ook op structurele mechanismen die tot sociale onrechtvaardigheid
leiden. Ze zoeken naar collectieve oplossingen om die mechanismen te bestrijden. Sociaal werkers
zijn publieke en democratische professionals die hun stem laten horen, maatschappelijke
belemmeringen benoemen, dominante denkpatronen in vraag durven stellen en een eigen positie
innemen vanuit de normatieve waarden van het beroep.
PROCESMATIG WERKEN
Als sociaal werker stem je je handelen voortdurend af op verwachte en onverwachte gebeurtenissen
in het proces dat je met mensen loopt. Daarnaast benut je ook de ervaringskennis van betrokkenen.
Inspraak en participatie staan altijd centraal. De uitkomst ligt dus niet vooraf vast.
GENERALISTISCH WERKEN
Als sociaal werker plaats je een persoon in zijn bredere context en heb je oog voor alle
levensdomeinen. Dat maakt dat je perfect als brugfiguur of kruispuntwerker ingezet kan worden.
Door de generalistische aanpak heb je een goed zicht op de sociale kaart, en heb je een uitgebreid
netwerk.
VERBINDEND WERKEN
,Als sociaal werker ben je op drie manieren verbindend. Individueel: je versterkt mensen om opnieuw
greep te krijgen op hun eigen leven en betekenisvol te kunnen deelnemen aan de samenleving.
Collectief: je werkt aan verbinding in buurten en op het lokale niveau om het samenleven te
versterken. En ten slotte: je verbindt mensen met maatschappelijke basisinstituties (onderwijs,
gezondheidszorg, de arbeidsmarkt) door ervoor te zorgen dat ook groepen in kwetsbare situaties er
toegang toe krijgen.
PowerPoint deel 1: psychosociale noden vs. psychosociale zorg
Lesblok: psychosociale problemen vs. Psychosociale zorg
Hulpverlenen exploreren in het sociaal werk
Internationale definitie als vertrekpunt
Hulpverlenen: De sociaal werker bevordert sociale verandering, probleemoplossingen in menselijke
relaties, empowerment en bevrijding van mensen met het oog op het bevorderen van hun welzijn.
Door gebruik te maken van theorieën over menselijk gedrag en sociale systemen intervenieert
sociaal werk daar waar mensen met hun omgeving in interactie treden. Mensenrechten en sociale
rechtvaardigheid zijn in het sociaal werk essentieel.
Hulpverlener: Als hulpverlener maak je mensen afhankelijk van je
Sociale systemen: Roos van Leary bv.
,Maatschappelijk werker: Kijkt altijd naar de breuklijnen tussen mensen, de omgeving/het netwerk
en de maatschappij
Waarom deze definitie opfrissen?
Waarden die vermeld staan in de definitie vormen ook het vertrekpunt van hulpverlenen
Streven naar een meer rechtvaardige wereld, met mensen die vrijer en sterker zijn
Fundamentele vragen die deze definitie oproept zullen ook dilemma’s zijn die we bij
hulpverlenen (h)erkennen
Wie moet veranderen?
Het individu, het netwerk, de omgeving, maatschappelijke structuren?
Volstaat niet om de persoon te veranderen als de maatschappij hem/haar marginaliseert
Als sociaal werker/hulpverlener zijn we soms uitvoerder van overheidsbeslissingen
en komen we in de rol van beheersing/controle (OCMW, justitie, verslavingszorg,
arbeidstrajectbegeleiding …). Soms zijn de financiële middelen die de overheid ter
beschikking stelt schaars en worden bepaalde maatschappelijke noden niet in een
aanbod omgezet (wachtlijsten, persoonsvolgend budget, omvang asielzoekers …).
Sociaal werk/hulpverlenen wordt ook ingezet om burgers te ondersteunen en te
stimuleren om vooral in hun eigen leefomgeving hulpbronnen aan te spreken en hun
persoonlijke krachten en competenties in te zetten.
Een waarde in het sociaal werk/hulpverlenen is geen louter individuele keuze op het
microniveau, maar verdient altijd een doordenken op het ruimere samenlevingsniveau.
Individu: met de persoon werken, moet deze veranderen?
Netwerk: trauma's verwerken
Omgeving: school, vrijetijdsbesteding
Maatschappelijke noden: grote nood, te weinig aanbod
Doorverwijzen: moeilijk om mensen door te verwijzen
Empowerment: krachten in mensen zelf activeren
, Hulpverlenen exploreren in maatschappelijk werk
Definitie van maatschappelijk werk als vertrekpunt
Maatschappelijk werk: is een professionele manier van hulpverlenen. Het helpt mensen tot en aan
hun recht komen als individu en als burger in de samenleving. Maatschappelijk werk profileert zich
ten aanzien van andere professionele hulpverleners door laagdrempeligheid.
Emancipatorische visie: de cliënt leert gebruikmaken van zijn mogelijkheden
Typische positie: maatschappelijk werk opereert in een spanningsveld tussen cliënt en samenleving
Signaalfunctie: maatschappelijk werk vertaalt vragen naar de samenleving
Generalistische en integrale benadering: verschillende invalshoeken en strategieën hanteren
Mensen tot hun recht laten komen: mensen helpen en begeleiden zodat ze een menswaardig leven
kunnen leiden, dat ze zelfrespect hebben, dat mensen erbij horen, dat ze zich kunnen aansluiten bij
de samenleving … meer op menselijk vlak, meer perspectief in mensen hun leven bieden.
Mensen aan hun rechten laten komen: meer op financieel vlak, mensen doen inzien welke rechten
ze hebben (voorbeeld: recht op leefloon)
Hulpverlenen exploreren in de leerlijn methodisch handelen
Waar focussen we in dit OPO NIET (meer) op?
Terreinen, functies, taken, sectoren van het maatschappelijk werk
Waar focussen we in dit OPO WEL op?
Initiatie in hulpverleningsmethodiek van het sociaal/maatschappelijk werk
Naast het ‘wat’ in hulpverlenen, wordt er aandacht besteed aan het ‘hoe’ van hulpverlenen
