Bedrijfseconomie alles periode 1
Les 1.1 bedrijfseconomie
inleiding
Inhoud
De wet van de vraag...............................................................................................................................5
1. Eerste wet van Gossen....................................................................................................................5
Prijselasticiteit van de vraag:..............................................................................................................6
Kruislingse prijselasticiteit van de vraag.............................................................................................9
Inkomenselasticiteit van de vraag......................................................................................................9
De wet van Engel............................................................................................................................9
Het indexcijfer van de consumptieprijsindex....................................................................................10
Winst....................................................................................................................................................11
Winstmaximalisatie – relatief...............................................................................................................12
De productie en de wet van toe- en afnemende meeropbrengst........................................................13
De productiefactoren.......................................................................................................................13
Productiefunctie, productiefactoren (korte en lange termijn).........................................................13
Productiviteit....................................................................................................................................14
De wet van de toe- en afnemende meeropbrengst..........................................................................14
Totale, gemiddelde en marginale productie TP = Totale Productie..................................................15
Kostenverloop......................................................................................................................................15
De wet van toe- en afnemende meeropbrengst versus kostprijs.....................................................15
Soorten kosten.................................................................................................................................16
De marginale en de gemiddelde kosten...........................................................................................16
Opbrengstenverloop............................................................................................................................18
Opbrengsten, kosten en winst..............................................................................................................19
De totale opbrengsten, totale kosten en totale winst......................................................................19
De marginale en gemiddelde kosten en opbrengsten......................................................................20
De aanbodcurve...................................................................................................................................20
De individuele aanbodcurve.............................................................................................................20
Afleiden van de individuele aanbodcurve.....................................................................................20
Verschuivingen langs of van de aanbodcurve...............................................................................21
Afleiden van de marktaanbodcurve..................................................................................................21
Verschuiving langs en vaan de marktaanbodcurve.......................................................................22
, Producentensurplus.........................................................................................................................22
Break-evenanalyse...............................................................................................................................23
Aanbodelastciteit.................................................................................................................................23
Markt....................................................................................................................................................24
Kenmerken van marktvormen..............................................................................................................24
Volkomen concurrentie........................................................................................................................25
Kenmerken.......................................................................................................................................25
Prijsvorming......................................................................................................................................25
Monopolie............................................................................................................................................26
Kenmerken.......................................................................................................................................26
Soorten.............................................................................................................................................26
Monopolie als gevolg van kostenvoordeel...................................................................................26
Monopolie als gevolg van wettelijke bepalingen..........................................................................26
Natuurlijke monopolie..................................................................................................................27
Prijsvorming..........................................................................................................................................27
......................................................................................................................................................27
Monopolie............................................................................................................................................30
Break-evenanalyse............................................................................................................................30
Technische optimale punt................................................................................................................30
Vergelijking tussen monopolie en volkomen concurrentie...............................................................31
Oligopolie.............................................................................................................................................31
Kenmerken.......................................................................................................................................31
Soorten.............................................................................................................................................32
Prijsvorming......................................................................................................................................32
Concurrentie op basis van aangeboden hoeveelheid...................................................................32
Prijsstarheid in een oligopolistische markt...................................................................................34
Monopolistische concurrentie..............................................................................................................35
Kenmerken.......................................................................................................................................35
Prijsvorming......................................................................................................................................35
Bijzonder marktvormen........................................................................................................................36
Deeleconomie...................................................................................................................................36
Definitie van de deeleconomie (sharing economy)......................................................................36
Factoren aan de basis van het ontstaan van de deeleconomie....................................................36
Economisch belang van de deeleconomie....................................................................................36
Welvaartsverdeling bij marktwerking...................................................................................................37
Het consumentensurplus..................................................................................................................37
, Het Producentensurplus...................................................................................................................37
Berekening van het CS en het PS......................................................................................................37
Minimumprijzen en maximumprijzen...................................................................................................38
Minimumprijs...................................................................................................................................38
Maximumprijs...................................................................................................................................39
De invloed van belastingen op het CS en het PS...............................................................................40
Belastingen opgelegd aan de producent......................................................................................40
Belastingen opgelegd aan de consument.....................................................................................41
De invloed van subsidies op het CS en het PS...............................................................................41
Subsidie uitgereikt aan de producent...........................................................................................41
Subsidie toegekend aan de consument........................................................................................42
Redenen voor het geven van een subsidie of het heffen van een belasting.....................................43
De staatsstructuur................................................................................................................................43
De taken van de overheid.....................................................................................................................44
De allocatiefunctie van de overheid.................................................................................................44
Monopolievorming.......................................................................................................................44
Publieke goederen........................................................................................................................44
Externe effecten...........................................................................................................................45
Imperfecte informatie..................................................................................................................45
De distributiefunctie van de overheid..............................................................................................46
De verdeling van inkomens...........................................................................................................46
Aanpassing van de prijzen............................................................................................................46
De stabilisatiefunctie van de overheid..............................................................................................46
De begroting.........................................................................................................................................46
Uitgangspunten bij het opstellen van een begroting........................................................................46
Macro-economische situatie in België..........................................................................................46
Principes bij het opstellen van de begroting.....................................................................................48
Inkomsten.........................................................................................................................................48
Uitgaven federale overheid..............................................................................................................48
Saldi..................................................................................................................................................49
Economische theorieën over budgettair beleid....................................................................................49
Klassieke theorie...............................................................................................................................49
Neoklassieke theorie(ook bij ondernemers).....................................................................................49
Keynesiaanse theorie........................................................................................................................50
Huidige versie...................................................................................................................................50
Ordeningspolitiek ( de mate waarin de overheid tussenkomt in de economie) ...................................50
, Centraal geleide economie (= communisme)...................................................................................50
Kenmerken...................................................................................................................................50
Voordelen.....................................................................................................................................50
Nadelen........................................................................................................................................51
Vrije markt economie.......................................................................................................................51
Kenmerken...................................................................................................................................51
Voordelen.....................................................................................................................................51
Nadelen........................................................................................................................................51
Gemengde economie.......................................................................................................................51
Kenmerken...................................................................................................................................51
Voordelen.....................................................................................................................................51
Nadelen........................................................................................................................................51
•
Economische wetenschap hoe
we keuzes maken bij het inzetten
van schaarse middelen om
onbeperkte behoeften te
voldoen.
Iedereen ook bedrijven VB:
iemand nieuw aanwerven of een
nieuwe machine aankopen.
Hetgeen wat voor die
persoon (voor iedereen anders) het meeste nut geeft gaan we kiezen.
Ook de overheid moet kiezen: toelage voor elektriciteit en gas, dat geld kan niet meer worden
uitgegeven om bedrijven te steunen.
primaire behoeften: VB: eten, kleren.
Secundaire behoeften: VB: boeken, onderwijs.
Materiële behoeften: tastbaar: auto, fiets.
Immateriële behoeften: niet tastbaar: verzekering.
Economische of schaarse goederen als goederen gratis gegeven worden wordt de vraag groter
dan het aanbod. We moeten er een prijs voor betalen anders zouden ze er een tekort aan zijn.
Les 1.1 bedrijfseconomie
inleiding
Inhoud
De wet van de vraag...............................................................................................................................5
1. Eerste wet van Gossen....................................................................................................................5
Prijselasticiteit van de vraag:..............................................................................................................6
Kruislingse prijselasticiteit van de vraag.............................................................................................9
Inkomenselasticiteit van de vraag......................................................................................................9
De wet van Engel............................................................................................................................9
Het indexcijfer van de consumptieprijsindex....................................................................................10
Winst....................................................................................................................................................11
Winstmaximalisatie – relatief...............................................................................................................12
De productie en de wet van toe- en afnemende meeropbrengst........................................................13
De productiefactoren.......................................................................................................................13
Productiefunctie, productiefactoren (korte en lange termijn).........................................................13
Productiviteit....................................................................................................................................14
De wet van de toe- en afnemende meeropbrengst..........................................................................14
Totale, gemiddelde en marginale productie TP = Totale Productie..................................................15
Kostenverloop......................................................................................................................................15
De wet van toe- en afnemende meeropbrengst versus kostprijs.....................................................15
Soorten kosten.................................................................................................................................16
De marginale en de gemiddelde kosten...........................................................................................16
Opbrengstenverloop............................................................................................................................18
Opbrengsten, kosten en winst..............................................................................................................19
De totale opbrengsten, totale kosten en totale winst......................................................................19
De marginale en gemiddelde kosten en opbrengsten......................................................................20
De aanbodcurve...................................................................................................................................20
De individuele aanbodcurve.............................................................................................................20
Afleiden van de individuele aanbodcurve.....................................................................................20
Verschuivingen langs of van de aanbodcurve...............................................................................21
Afleiden van de marktaanbodcurve..................................................................................................21
Verschuiving langs en vaan de marktaanbodcurve.......................................................................22
, Producentensurplus.........................................................................................................................22
Break-evenanalyse...............................................................................................................................23
Aanbodelastciteit.................................................................................................................................23
Markt....................................................................................................................................................24
Kenmerken van marktvormen..............................................................................................................24
Volkomen concurrentie........................................................................................................................25
Kenmerken.......................................................................................................................................25
Prijsvorming......................................................................................................................................25
Monopolie............................................................................................................................................26
Kenmerken.......................................................................................................................................26
Soorten.............................................................................................................................................26
Monopolie als gevolg van kostenvoordeel...................................................................................26
Monopolie als gevolg van wettelijke bepalingen..........................................................................26
Natuurlijke monopolie..................................................................................................................27
Prijsvorming..........................................................................................................................................27
......................................................................................................................................................27
Monopolie............................................................................................................................................30
Break-evenanalyse............................................................................................................................30
Technische optimale punt................................................................................................................30
Vergelijking tussen monopolie en volkomen concurrentie...............................................................31
Oligopolie.............................................................................................................................................31
Kenmerken.......................................................................................................................................31
Soorten.............................................................................................................................................32
Prijsvorming......................................................................................................................................32
Concurrentie op basis van aangeboden hoeveelheid...................................................................32
Prijsstarheid in een oligopolistische markt...................................................................................34
Monopolistische concurrentie..............................................................................................................35
Kenmerken.......................................................................................................................................35
Prijsvorming......................................................................................................................................35
Bijzonder marktvormen........................................................................................................................36
Deeleconomie...................................................................................................................................36
Definitie van de deeleconomie (sharing economy)......................................................................36
Factoren aan de basis van het ontstaan van de deeleconomie....................................................36
Economisch belang van de deeleconomie....................................................................................36
Welvaartsverdeling bij marktwerking...................................................................................................37
Het consumentensurplus..................................................................................................................37
, Het Producentensurplus...................................................................................................................37
Berekening van het CS en het PS......................................................................................................37
Minimumprijzen en maximumprijzen...................................................................................................38
Minimumprijs...................................................................................................................................38
Maximumprijs...................................................................................................................................39
De invloed van belastingen op het CS en het PS...............................................................................40
Belastingen opgelegd aan de producent......................................................................................40
Belastingen opgelegd aan de consument.....................................................................................41
De invloed van subsidies op het CS en het PS...............................................................................41
Subsidie uitgereikt aan de producent...........................................................................................41
Subsidie toegekend aan de consument........................................................................................42
Redenen voor het geven van een subsidie of het heffen van een belasting.....................................43
De staatsstructuur................................................................................................................................43
De taken van de overheid.....................................................................................................................44
De allocatiefunctie van de overheid.................................................................................................44
Monopolievorming.......................................................................................................................44
Publieke goederen........................................................................................................................44
Externe effecten...........................................................................................................................45
Imperfecte informatie..................................................................................................................45
De distributiefunctie van de overheid..............................................................................................46
De verdeling van inkomens...........................................................................................................46
Aanpassing van de prijzen............................................................................................................46
De stabilisatiefunctie van de overheid..............................................................................................46
De begroting.........................................................................................................................................46
Uitgangspunten bij het opstellen van een begroting........................................................................46
Macro-economische situatie in België..........................................................................................46
Principes bij het opstellen van de begroting.....................................................................................48
Inkomsten.........................................................................................................................................48
Uitgaven federale overheid..............................................................................................................48
Saldi..................................................................................................................................................49
Economische theorieën over budgettair beleid....................................................................................49
Klassieke theorie...............................................................................................................................49
Neoklassieke theorie(ook bij ondernemers).....................................................................................49
Keynesiaanse theorie........................................................................................................................50
Huidige versie...................................................................................................................................50
Ordeningspolitiek ( de mate waarin de overheid tussenkomt in de economie) ...................................50
, Centraal geleide economie (= communisme)...................................................................................50
Kenmerken...................................................................................................................................50
Voordelen.....................................................................................................................................50
Nadelen........................................................................................................................................51
Vrije markt economie.......................................................................................................................51
Kenmerken...................................................................................................................................51
Voordelen.....................................................................................................................................51
Nadelen........................................................................................................................................51
Gemengde economie.......................................................................................................................51
Kenmerken...................................................................................................................................51
Voordelen.....................................................................................................................................51
Nadelen........................................................................................................................................51
•
Economische wetenschap hoe
we keuzes maken bij het inzetten
van schaarse middelen om
onbeperkte behoeften te
voldoen.
Iedereen ook bedrijven VB:
iemand nieuw aanwerven of een
nieuwe machine aankopen.
Hetgeen wat voor die
persoon (voor iedereen anders) het meeste nut geeft gaan we kiezen.
Ook de overheid moet kiezen: toelage voor elektriciteit en gas, dat geld kan niet meer worden
uitgegeven om bedrijven te steunen.
primaire behoeften: VB: eten, kleren.
Secundaire behoeften: VB: boeken, onderwijs.
Materiële behoeften: tastbaar: auto, fiets.
Immateriële behoeften: niet tastbaar: verzekering.
Economische of schaarse goederen als goederen gratis gegeven worden wordt de vraag groter
dan het aanbod. We moeten er een prijs voor betalen anders zouden ze er een tekort aan zijn.
