Hoofdstuk 10: Criminaliteit
7 gordels van sociale controle
= hoe wordt sociale orde behouden?
1) Routine
- Mensen zitten vast in rollen, functies, vast gedrag = geïnstitutionaliseerde
gedragspatronen
2) Zelfcontrole/-censuur
- Ons geweten zorgt ervoor dat potentieel deviant gedrag afgeremd w
3) Velden van gesanctioneerde verwachtingen
- Rollen, functie, sociale posities
- Mensen gedragen zich volgens de verwachtingen die de posities met zich
meedragen
4) Buffers
- Toch afwijkend gedrag -> humor, tact, afwachten, uiteggen, verontschuldigen
5) Uitlaatkleppen
- Tijden/plaatsen waar regels even w verruimd (pauze)
- Sun-sea-and-seks vakanties
6) Informele sancties
- Omgeving grijpt in (ouders, vrienden, …)
7) Formele sancties
- “zware middelen door gerecht en politie
- Ook door school, sportclub, …
Wat heeft crimineel?
Criminaliteit = overtreden van formele sanctie (wetten), begaan van strafbare misdrijven
Grijze zone
- Bepaald afwijkend gedrag w getolereerd
- Over wat wel/niet mag verschillen SL en groepen binnen die SL
Gevoeliger voor geweld
Misdaden i.v.m. geweld w tegenwoordig zichtbaarder:
1) Ze worden frequenter gemeld
2) Notie van geweld is uitgebreider t.o.v. vroeger
Witteboordcriminelen
- “Crimineel zijn” verschilt per samenleving
- Weten wat is SL crimineel is?
1) Kijken naar wetteksten
2) Kijken naar praktijk van de rechtspraak
Voorbeeld: witteboordcriminelen
, - Plegen misdaden als fraude, gevaren voor volksgezondheid, enz.
- Misdaden met veel invloed, maar vaak niet/matig gestraft
1) Beter opgeleide criminelen
2) Zitten in dezelfde sociale klasse als rechter
3) Meer geld dus betere advocaten
Het contingente van criminaliteit
Waarom w bepaalde handelingen als crimineel beschouwd in de ene SL en niet in de
andere SL?
1) Functionalisten
- Nadruk op verschil in waarden, die functioneel verklaard kunnen worden
- Andere houding t.o.v. bepaalde handelingen/situaties/enz.
2) Conflictsociologen
- Nadruk op belangen en ongelijkheid
- Strafrecht = samenwerking staat-zakenbelangen (verhullen negatieve kanten
kapitalisme + streeft enkel zwakkere individuen)
Wie wordt crimineel: theorieën over criminele aard
1) Frenologie (Combe)
- Misdaad is ingeschreven in hersenen
- Misdaadknobbel is meer ontwikkeld
2) Criminele type (Lombroso)
- elke misdadiger heeft een bepaald typerend voorkomen
3) Biologische theorieën (Richet, Simons)
- misdaad = een ziekte die wordt doorgegeven van ouders op kinderen
- oplossing = castratie van criminelen
4) Genetische theorieën
- criminele type wordt in de genen doorgegeven
7 gordels van sociale controle
= hoe wordt sociale orde behouden?
1) Routine
- Mensen zitten vast in rollen, functies, vast gedrag = geïnstitutionaliseerde
gedragspatronen
2) Zelfcontrole/-censuur
- Ons geweten zorgt ervoor dat potentieel deviant gedrag afgeremd w
3) Velden van gesanctioneerde verwachtingen
- Rollen, functie, sociale posities
- Mensen gedragen zich volgens de verwachtingen die de posities met zich
meedragen
4) Buffers
- Toch afwijkend gedrag -> humor, tact, afwachten, uiteggen, verontschuldigen
5) Uitlaatkleppen
- Tijden/plaatsen waar regels even w verruimd (pauze)
- Sun-sea-and-seks vakanties
6) Informele sancties
- Omgeving grijpt in (ouders, vrienden, …)
7) Formele sancties
- “zware middelen door gerecht en politie
- Ook door school, sportclub, …
Wat heeft crimineel?
Criminaliteit = overtreden van formele sanctie (wetten), begaan van strafbare misdrijven
Grijze zone
- Bepaald afwijkend gedrag w getolereerd
- Over wat wel/niet mag verschillen SL en groepen binnen die SL
Gevoeliger voor geweld
Misdaden i.v.m. geweld w tegenwoordig zichtbaarder:
1) Ze worden frequenter gemeld
2) Notie van geweld is uitgebreider t.o.v. vroeger
Witteboordcriminelen
- “Crimineel zijn” verschilt per samenleving
- Weten wat is SL crimineel is?
1) Kijken naar wetteksten
2) Kijken naar praktijk van de rechtspraak
Voorbeeld: witteboordcriminelen
, - Plegen misdaden als fraude, gevaren voor volksgezondheid, enz.
- Misdaden met veel invloed, maar vaak niet/matig gestraft
1) Beter opgeleide criminelen
2) Zitten in dezelfde sociale klasse als rechter
3) Meer geld dus betere advocaten
Het contingente van criminaliteit
Waarom w bepaalde handelingen als crimineel beschouwd in de ene SL en niet in de
andere SL?
1) Functionalisten
- Nadruk op verschil in waarden, die functioneel verklaard kunnen worden
- Andere houding t.o.v. bepaalde handelingen/situaties/enz.
2) Conflictsociologen
- Nadruk op belangen en ongelijkheid
- Strafrecht = samenwerking staat-zakenbelangen (verhullen negatieve kanten
kapitalisme + streeft enkel zwakkere individuen)
Wie wordt crimineel: theorieën over criminele aard
1) Frenologie (Combe)
- Misdaad is ingeschreven in hersenen
- Misdaadknobbel is meer ontwikkeld
2) Criminele type (Lombroso)
- elke misdadiger heeft een bepaald typerend voorkomen
3) Biologische theorieën (Richet, Simons)
- misdaad = een ziekte die wordt doorgegeven van ouders op kinderen
- oplossing = castratie van criminelen
4) Genetische theorieën
- criminele type wordt in de genen doorgegeven
