Plantkunde
1. Doelstelling van de cursus plantkunde
Plantkunde = vormt de basis voor het leren kennen, herkennen en groeperen van
planten.
Plantenfysiologie = inzicht over hoe planten leven en functioneren.
2. Visie van waaruit de cursus is uitgewerkt
2.1. Begeleiding van de eerste jaarsstudenten
2.2. Onderwijsvorm en de verwachtingen inzake aanwezigheid in de
colleges
→ aanleren van basisattitudes zoals stiptheid, respect, orde en netheid,…
2.3. Functie van de leerdoelen
3. Vereiste voorkennis
4. Examen en de voorbereiding ervan
4.1. Info over het proefexamen
4.2. Voorbeeld proefexamen
4.3. Examen zelf
4.4. ECTS fiche
5. Inhoud
1
,6. Biologie
6.1. Situering van plant en dier in de biosfeer
Biologie = de wetenschap van de levende wezens.
6.1.1. Algemeen
Biosfeer = gedeelte van de aarde en de atmosfeer die alle levende organismen
ervan omvat.
6.1.2. Levensprocessen
6.1.2.1. Metabolisme
= stofwisseling
• VOEDING: opname van grondstoffen
o Planten: H2O, CO2, O2 en organische stoffen
o Schimmels: eenvoudig organisch materiaal
o Dieren: complexe organische voeding
• ASSIMILATIE: opbouw = grondstoffen verwerken tot nuttige eigen
lichaamsbestanddelen.
o Planten: fotosynthese
o Dieren: aminozuren en vetzuren → eiwitten en vetten
• DISSIMILATIE: afbraak van eigen lichaamsbestanddelen (gebruik van reserve)
o Planten en dieren: ademhalingsproces (= een verbrandingsproces)
‘latent leven’ = stofwisselingsproces niet zichtbaar
• Vb.
Zaden: zijn in rust, er is geen actieve fysiologie te bemerken
Virus: als een virus zich gewoon in de lucht bevindt, buiten een ander levend
organisme, dan is het doodnormaal.
6.1.2.2. Groei
Groei is:
• Kwantitatief meetbaar
• Onomkeerbaar proces van massa en volumetoename
Groei gebeurt door:
• Celdeling
• Celstrekking
6.1.2.3. Ontwikkeling
Ontwikkeling is:
• Kwalitatief (niet meetbaar)
2
, • Tot stand komen van verschillende ontwikkelingsstadia op:
o Celniveau
- Aangroei van de cel
- Celdifferentiatie
o Niveau van meercellige organismen:
- Embryonale ontwikkeling
Van bevruchte eicel tot complex van cellen die samen horen
en een taakverdeling hebben.
Dieren: gevolgd door foetaal stadium van zodra het dier
herkenbaar is.
Planten: embryo in zaad
- Vegetatieve ontwikkeling
Dieren: vanaf geboorte tot geslachtsrijpheid
Planten: ontluiken uit zaad en groei maar met ontwikkeling van
uitsluitend vegetatieve organen (geen bloemen)
- Reproductieve ontwikkeling
Dieren: vanaf geslachtsrijpheid
Planten: aanwezigheid van bloemen (= dragers van
voortplantingsorganen.
6.1.2.4. Voortplanting
• Geslachtelijk
• Ongeslachtelijk
6.1.2.5. Verouderingsproces of senescentie
• Functionaliteit van cellen neemt af
• Daling van orde en activiteit
6.1.2.6. Prikkelbaarheid
Reageren op uitwendige prikkels
• Temperatuurstijging
• Licht
• Chemische stoffen
6.1.3. De celtheorie
Cel
• De levensprocessen komen ook voor op dit niveau
• = de kleinste, zelfstandige, permanent functionerende eenheid
• = de eenheid van de structuur van de levende organismen
• = de eenheid van functie in de levende organismen.
6.1.4. Onderscheid tussen dier en plant
Planten Dieren
Assimilatie, opbouw, Autotroof Heterotroof
verwerking → fotosynthese
Groei Open → blijven eeuwig groeien Gesloten
Celbouw Celwand met cellulose Geen celwand
3
, 6.2. Taxonomie en nomenclatuur
Taxonomie = de wetenschap van de systematische categorieën → worrden
aangeduid met de term ‘taxon’.
Nederlands Latijn
Rijk Regnum
Stam Fylum
Klasse Classis
Superorde Superordo
Orde Ordo
Onderorde Subordo
Familie Familia
Geslacht Genus
Soort Species
Nomenclatuur = naamgeving
• Is latijns en binominaal → geslacht en soortnaam
Deel 1: plantkunde
7. Indeling van de plantkunde
7.1. Morfologie
Onderverdeeld in deelwetenschappen:
• Vergelijkende morfologie
• Cytologie = celleer
• Hystologie= weefselleer
• Algemene anatomie
• Ontogenie: studie van de ontwikkeling van de plant, van zaad tot volwassen
plant
7.2. Systematiek
→ klasseren en ordenen
7.3. Plantenfysiologie
→ de levensverrichtingen van de plant
7.4. Plantenchemie
→ chemische reacties in plantenlichamen
4
1. Doelstelling van de cursus plantkunde
Plantkunde = vormt de basis voor het leren kennen, herkennen en groeperen van
planten.
Plantenfysiologie = inzicht over hoe planten leven en functioneren.
2. Visie van waaruit de cursus is uitgewerkt
2.1. Begeleiding van de eerste jaarsstudenten
2.2. Onderwijsvorm en de verwachtingen inzake aanwezigheid in de
colleges
→ aanleren van basisattitudes zoals stiptheid, respect, orde en netheid,…
2.3. Functie van de leerdoelen
3. Vereiste voorkennis
4. Examen en de voorbereiding ervan
4.1. Info over het proefexamen
4.2. Voorbeeld proefexamen
4.3. Examen zelf
4.4. ECTS fiche
5. Inhoud
1
,6. Biologie
6.1. Situering van plant en dier in de biosfeer
Biologie = de wetenschap van de levende wezens.
6.1.1. Algemeen
Biosfeer = gedeelte van de aarde en de atmosfeer die alle levende organismen
ervan omvat.
6.1.2. Levensprocessen
6.1.2.1. Metabolisme
= stofwisseling
• VOEDING: opname van grondstoffen
o Planten: H2O, CO2, O2 en organische stoffen
o Schimmels: eenvoudig organisch materiaal
o Dieren: complexe organische voeding
• ASSIMILATIE: opbouw = grondstoffen verwerken tot nuttige eigen
lichaamsbestanddelen.
o Planten: fotosynthese
o Dieren: aminozuren en vetzuren → eiwitten en vetten
• DISSIMILATIE: afbraak van eigen lichaamsbestanddelen (gebruik van reserve)
o Planten en dieren: ademhalingsproces (= een verbrandingsproces)
‘latent leven’ = stofwisselingsproces niet zichtbaar
• Vb.
Zaden: zijn in rust, er is geen actieve fysiologie te bemerken
Virus: als een virus zich gewoon in de lucht bevindt, buiten een ander levend
organisme, dan is het doodnormaal.
6.1.2.2. Groei
Groei is:
• Kwantitatief meetbaar
• Onomkeerbaar proces van massa en volumetoename
Groei gebeurt door:
• Celdeling
• Celstrekking
6.1.2.3. Ontwikkeling
Ontwikkeling is:
• Kwalitatief (niet meetbaar)
2
, • Tot stand komen van verschillende ontwikkelingsstadia op:
o Celniveau
- Aangroei van de cel
- Celdifferentiatie
o Niveau van meercellige organismen:
- Embryonale ontwikkeling
Van bevruchte eicel tot complex van cellen die samen horen
en een taakverdeling hebben.
Dieren: gevolgd door foetaal stadium van zodra het dier
herkenbaar is.
Planten: embryo in zaad
- Vegetatieve ontwikkeling
Dieren: vanaf geboorte tot geslachtsrijpheid
Planten: ontluiken uit zaad en groei maar met ontwikkeling van
uitsluitend vegetatieve organen (geen bloemen)
- Reproductieve ontwikkeling
Dieren: vanaf geslachtsrijpheid
Planten: aanwezigheid van bloemen (= dragers van
voortplantingsorganen.
6.1.2.4. Voortplanting
• Geslachtelijk
• Ongeslachtelijk
6.1.2.5. Verouderingsproces of senescentie
• Functionaliteit van cellen neemt af
• Daling van orde en activiteit
6.1.2.6. Prikkelbaarheid
Reageren op uitwendige prikkels
• Temperatuurstijging
• Licht
• Chemische stoffen
6.1.3. De celtheorie
Cel
• De levensprocessen komen ook voor op dit niveau
• = de kleinste, zelfstandige, permanent functionerende eenheid
• = de eenheid van de structuur van de levende organismen
• = de eenheid van functie in de levende organismen.
6.1.4. Onderscheid tussen dier en plant
Planten Dieren
Assimilatie, opbouw, Autotroof Heterotroof
verwerking → fotosynthese
Groei Open → blijven eeuwig groeien Gesloten
Celbouw Celwand met cellulose Geen celwand
3
, 6.2. Taxonomie en nomenclatuur
Taxonomie = de wetenschap van de systematische categorieën → worrden
aangeduid met de term ‘taxon’.
Nederlands Latijn
Rijk Regnum
Stam Fylum
Klasse Classis
Superorde Superordo
Orde Ordo
Onderorde Subordo
Familie Familia
Geslacht Genus
Soort Species
Nomenclatuur = naamgeving
• Is latijns en binominaal → geslacht en soortnaam
Deel 1: plantkunde
7. Indeling van de plantkunde
7.1. Morfologie
Onderverdeeld in deelwetenschappen:
• Vergelijkende morfologie
• Cytologie = celleer
• Hystologie= weefselleer
• Algemene anatomie
• Ontogenie: studie van de ontwikkeling van de plant, van zaad tot volwassen
plant
7.2. Systematiek
→ klasseren en ordenen
7.3. Plantenfysiologie
→ de levensverrichtingen van de plant
7.4. Plantenchemie
→ chemische reacties in plantenlichamen
4
