Samenvatting marktresultaat en
overheidsinvloed
H1 Economische doelmatigheid
1.2 Ruilwinst
Betalingsbereidheid → Maximale bedrag dat een persoon(consument) wil betalen voor
een product. Als de werkelijke prijs hoger is heeft de consument een ruilwinst. In een
grafiek de vraaglijn. Maximale betalingsbereidheid bij Qv = 0
Leveringsbereidheid → Laagste prijs waarvoor een aanbieder zijn product wil verkopen.
In een grafiek de aanbodlijn.
Minimale leveringsbereidheid bij Qa = 0
(maatschappelijke)kosten-batenanalyses → om te checken of de aankoop het waard is.
Gebruikt door: individuen, bedrijven en overheden. Maatschappelijke baten spelen
hierbij soms ook een rol.
Consumentensurplus → Het verschil tussen het bedrag dat een koper maximaal bereid
is te betalen en de prijs die hij in werkelijkheid betaalt. Betalingsbereidheid - Werkelijke
prijs
Producentensurplus → Het bedrag dat hij als aanbieder ontvangt boven het bedrag van
de leveringsbereidheid. Werkelijke prijs - leveringsbereidheid
Leveringsbereidheid zijn vaak de marginale kosten dus voor het producentensurplus
kun je ook de formule → (P-MK) gebruiken
1.3 De perfecte markt
Markt met volkomen concurrentie(Kenmerken hiervan zijn: Homogene producten, veel
vragers en aanbieders, transparantie markt, vrije toe- en uittreding)→ marktwerking
zorgt voor een evenwichtsprijs en evenwichtshoeveelheid. Uitkomst is dan economisch
doelmatig → De markt werkt perfect als de doelmatigheid en het totale surplus
maximaal is → En dat is dus waar vraag en aanbod kruisen.
In het marktevenwicht heeft het totale surplus de vorm van een driehoek.
Oppervlakte van de driehoek berekenen kan → Totale surplus = 1/2 x Basis x Hoogte
Samenvatting marktresultaat en overheidsinvloed 1
, Bij volkomen concurrentie valt de aanbodlijn samen met de marginale kostenlijn. P =
MK
1.4 de economische uitkomst
Grondlegger van de welvaartstheorie → Pareto.
Pareto-optimaal → Als 1 persoon zijn resultaat niet kan verbeteren zonder dat dit ten
koste gaat van het resultaat van iemand anders. Toegepast op de markt → Het
marktresultaat verbetert als de vooruitgang van de een, groter is dan de achteruitgang
van de ander.
In het Pareto-optimum is het totale surplus maximaal en noemen we de economische
uitkomt doelmatig. De welvaartstheorie stelt dat het marktmechanisme ervoor zorgt dat
een Pareto-efficiënte verdeling van middelen ontstaat.
De welvaartstheorie stelde dat de doelmatigheid van de economische uitkomst kon
gelden als een maatstaaf voor de welvaart. Tegenwoordig heeft het begrip welvaart een
bredere betekenis en geld de omvang van het surplus alleen nog als maatstaaf om de
doelmatigheid van de economische uitkomst op de markt.
Maximale maatschappelijke welvaart is niet gelijk aan het Pareto-optimum
Vanuit maatschappelijk oogpunt heeft de marktvorm volkomen concurrentie niet altijd de
voorkeur, dit komt doordat in de praktijk onvolkomen concurrentie de voorkeur heeft in
de maatschappij, ondanks het hogere surplus bij een volkomen concurrentie. Dit heeft
te maken met een aantal dingen:
1. Homogeniteit → aanbieders zullen hun product iets eigens mee geven, waardoor
het afwijkt van de concurrent. Consumenten geven de voorkeur aan
monopolistische concurrentie (marktvorm waarbij iets te kiezen valt en waarbij
tegelijkertijd veel concurrentie bestaat.) boven volkomen concurrentie. Producenten
krijgen een grotere marktmacht. Prijzen liggen hoger, maar er is ook meer keus.
2. Gebrek aan innovaties → Bij een volkomen concurrentie zal de marktprijs zakken
naar het bedrijfstak evenwicht. Bedrijven gaan hierdoor niet innoveren, omdat zij
alleen innoveren als er in de toekomst hogere winsten te winnen zijn daardoor.
Innovaties zijn een belangrijke motor voor economische groei, daarom is hiervoor
wetgeving. Bij een uitvinding kan een bedrijf maximaal 20 jaar octrooi (patent)
krijgen op dat product, andere bedrijven mogen nu geen namaak product op de
markt brengen. Hierdoor kan het de vinding commercieel exploiteren. Het
Samenvatting marktresultaat en overheidsinvloed 2
overheidsinvloed
H1 Economische doelmatigheid
1.2 Ruilwinst
Betalingsbereidheid → Maximale bedrag dat een persoon(consument) wil betalen voor
een product. Als de werkelijke prijs hoger is heeft de consument een ruilwinst. In een
grafiek de vraaglijn. Maximale betalingsbereidheid bij Qv = 0
Leveringsbereidheid → Laagste prijs waarvoor een aanbieder zijn product wil verkopen.
In een grafiek de aanbodlijn.
Minimale leveringsbereidheid bij Qa = 0
(maatschappelijke)kosten-batenanalyses → om te checken of de aankoop het waard is.
Gebruikt door: individuen, bedrijven en overheden. Maatschappelijke baten spelen
hierbij soms ook een rol.
Consumentensurplus → Het verschil tussen het bedrag dat een koper maximaal bereid
is te betalen en de prijs die hij in werkelijkheid betaalt. Betalingsbereidheid - Werkelijke
prijs
Producentensurplus → Het bedrag dat hij als aanbieder ontvangt boven het bedrag van
de leveringsbereidheid. Werkelijke prijs - leveringsbereidheid
Leveringsbereidheid zijn vaak de marginale kosten dus voor het producentensurplus
kun je ook de formule → (P-MK) gebruiken
1.3 De perfecte markt
Markt met volkomen concurrentie(Kenmerken hiervan zijn: Homogene producten, veel
vragers en aanbieders, transparantie markt, vrije toe- en uittreding)→ marktwerking
zorgt voor een evenwichtsprijs en evenwichtshoeveelheid. Uitkomst is dan economisch
doelmatig → De markt werkt perfect als de doelmatigheid en het totale surplus
maximaal is → En dat is dus waar vraag en aanbod kruisen.
In het marktevenwicht heeft het totale surplus de vorm van een driehoek.
Oppervlakte van de driehoek berekenen kan → Totale surplus = 1/2 x Basis x Hoogte
Samenvatting marktresultaat en overheidsinvloed 1
, Bij volkomen concurrentie valt de aanbodlijn samen met de marginale kostenlijn. P =
MK
1.4 de economische uitkomst
Grondlegger van de welvaartstheorie → Pareto.
Pareto-optimaal → Als 1 persoon zijn resultaat niet kan verbeteren zonder dat dit ten
koste gaat van het resultaat van iemand anders. Toegepast op de markt → Het
marktresultaat verbetert als de vooruitgang van de een, groter is dan de achteruitgang
van de ander.
In het Pareto-optimum is het totale surplus maximaal en noemen we de economische
uitkomt doelmatig. De welvaartstheorie stelt dat het marktmechanisme ervoor zorgt dat
een Pareto-efficiënte verdeling van middelen ontstaat.
De welvaartstheorie stelde dat de doelmatigheid van de economische uitkomst kon
gelden als een maatstaaf voor de welvaart. Tegenwoordig heeft het begrip welvaart een
bredere betekenis en geld de omvang van het surplus alleen nog als maatstaaf om de
doelmatigheid van de economische uitkomst op de markt.
Maximale maatschappelijke welvaart is niet gelijk aan het Pareto-optimum
Vanuit maatschappelijk oogpunt heeft de marktvorm volkomen concurrentie niet altijd de
voorkeur, dit komt doordat in de praktijk onvolkomen concurrentie de voorkeur heeft in
de maatschappij, ondanks het hogere surplus bij een volkomen concurrentie. Dit heeft
te maken met een aantal dingen:
1. Homogeniteit → aanbieders zullen hun product iets eigens mee geven, waardoor
het afwijkt van de concurrent. Consumenten geven de voorkeur aan
monopolistische concurrentie (marktvorm waarbij iets te kiezen valt en waarbij
tegelijkertijd veel concurrentie bestaat.) boven volkomen concurrentie. Producenten
krijgen een grotere marktmacht. Prijzen liggen hoger, maar er is ook meer keus.
2. Gebrek aan innovaties → Bij een volkomen concurrentie zal de marktprijs zakken
naar het bedrijfstak evenwicht. Bedrijven gaan hierdoor niet innoveren, omdat zij
alleen innoveren als er in de toekomst hogere winsten te winnen zijn daardoor.
Innovaties zijn een belangrijke motor voor economische groei, daarom is hiervoor
wetgeving. Bij een uitvinding kan een bedrijf maximaal 20 jaar octrooi (patent)
krijgen op dat product, andere bedrijven mogen nu geen namaak product op de
markt brengen. Hierdoor kan het de vinding commercieel exploiteren. Het
Samenvatting marktresultaat en overheidsinvloed 2
