Markt en Overheid
H1
Een markt is het geheel van factoren waaronder vragers en aan bieders elkaar ontmoeten en
producten verhandelen.
Er wordt een onderscheid gemaakt tussen een concrete markt en een abstracte markt.
- Concrete markt = plaats waar vragers en aanbieders elkaar ontmoeten
- Abstracte markt = geheel van vraag en aanbod met betrekking tot een goed, zonder dat
er een bepaalde plaats is waar vraag en aanbod elkaar ontmoeten
De kenmerken van de markt bepalen in hoeverre producenten invloed hebben op de
verkoopprijs van hun product. Deze kenmerken vormen samen de marktstructuur. De
belangrijkste kenmerken van de markt zijn:
- Het aantal aanbieders en hun marktaandelen
- De toetredingsdrempels
- Mate van productdifferentiatie
Het marktaandeel is de afzet van een individuele aanbieder als percentage van de totale
afzet. Als een aanbieder een marktaandeel heeft van meer dan 35%, spreken we van een
dominante aanbieder.
Veel markten zijn omringd door toelatingsdrempels: abstracte drempels waar een producent
‘overheen moet stappen’ om te kunnen produceren. Toetredingsdrempels beïnvloeden het
aantal producenten op een markt: hoe hoger de toetredingsdrempel hoe minder
producenten op de markt.
Wanneer in de ogen van de consument 2 verschillende versies van hetzelfde product niet
van elkaar verschillen, spreek je van homogene producten. Wanneer verschillende versies
van hetzelfde product wel van elkaar verschillen, spreek je van heterogene producten.
Heterogene producten zijn verschillend van elkaar, maar bevredigen dezelfde behoeften.
Wanneer producten substitueerbaar zijn, maar in de ogen van de consumenten wel van
elkaar verschillen, is er sprake van gedifferentieerde producten (bijvoorbeeld frisdrank: het
bevredigt dezelfde behoefte, maar Cola smaakt anders dan Fanta).
Er zijn ook producten die onderling helemaal niet substitueerbaar zijn (bril). Dit zijn
onafhankelijke producten.
Met het aantal aanbieders en de mate van productdifferentiatie worden markten ingedeeld.
Zo ontstaan verschillende marktvormen:
Aantal aanbieders Homogeen product Heterogeen product
Veel Volkomen concurrentie Monopolistische concurrentie
Weinig Homogeen oligopolie Heterogeen oligopolie
Eén Monopolie
, H2
Een markt is in evenwicht als geen enkele consument en geen enkele producent iets anders
zou willen doen dan wat ze doen: iedere producent brengt een hoeveelheid voort die zijn
winst maximaliseert en iedere producent koopt de productcombinaties die het meeste
voordeel opleveren.
Er is sprake van volkomen concurrentie als aan 5 voorwaarden worden voldaan:
- Veel vragers en aanbieders
- Homogeen product
- Vrije- toe en uittreding
- Transparante markt
- Productietechnologie
Bij volkomen concurrentie op korte termijn geldt: MO = p* (p* is de evenwichtsprijs). Om
zijn winst te maximaliseren, kiest de producent de productie waarbij geldt: MK = MO = p*.
In deze marktvorm, kan een winstsituatie geen standhouden, omdat dit nieuwe producenten
zullen blijven toetreden totdat alle winst verdwenen is dit is bij p* = GTK. De winst per
stuk is dan nul. Dit is het lange termijn evenwicht.
Het tegenovergestelde van volkomen concurrentie is een monopolie: er is maar één
aanbieder en toetreding tot de markt is niet mogelijk. De monopolist is de prijszetter: hij
kiest een prijs op de collectieve vraaglijn. De prijs bepaalt hoeveel eenheden hij zal gaan
verkopen. In het geval van een monopolie wordt dit ook wel de prijsafzetlijn genoemd. Een
monopolist kiest een prijs die zijn winst maximaliseert dit is bij MO = MK
Maximale winst is bij MO = MK (in elke marktvorm)
H1
Een markt is het geheel van factoren waaronder vragers en aan bieders elkaar ontmoeten en
producten verhandelen.
Er wordt een onderscheid gemaakt tussen een concrete markt en een abstracte markt.
- Concrete markt = plaats waar vragers en aanbieders elkaar ontmoeten
- Abstracte markt = geheel van vraag en aanbod met betrekking tot een goed, zonder dat
er een bepaalde plaats is waar vraag en aanbod elkaar ontmoeten
De kenmerken van de markt bepalen in hoeverre producenten invloed hebben op de
verkoopprijs van hun product. Deze kenmerken vormen samen de marktstructuur. De
belangrijkste kenmerken van de markt zijn:
- Het aantal aanbieders en hun marktaandelen
- De toetredingsdrempels
- Mate van productdifferentiatie
Het marktaandeel is de afzet van een individuele aanbieder als percentage van de totale
afzet. Als een aanbieder een marktaandeel heeft van meer dan 35%, spreken we van een
dominante aanbieder.
Veel markten zijn omringd door toelatingsdrempels: abstracte drempels waar een producent
‘overheen moet stappen’ om te kunnen produceren. Toetredingsdrempels beïnvloeden het
aantal producenten op een markt: hoe hoger de toetredingsdrempel hoe minder
producenten op de markt.
Wanneer in de ogen van de consument 2 verschillende versies van hetzelfde product niet
van elkaar verschillen, spreek je van homogene producten. Wanneer verschillende versies
van hetzelfde product wel van elkaar verschillen, spreek je van heterogene producten.
Heterogene producten zijn verschillend van elkaar, maar bevredigen dezelfde behoeften.
Wanneer producten substitueerbaar zijn, maar in de ogen van de consumenten wel van
elkaar verschillen, is er sprake van gedifferentieerde producten (bijvoorbeeld frisdrank: het
bevredigt dezelfde behoefte, maar Cola smaakt anders dan Fanta).
Er zijn ook producten die onderling helemaal niet substitueerbaar zijn (bril). Dit zijn
onafhankelijke producten.
Met het aantal aanbieders en de mate van productdifferentiatie worden markten ingedeeld.
Zo ontstaan verschillende marktvormen:
Aantal aanbieders Homogeen product Heterogeen product
Veel Volkomen concurrentie Monopolistische concurrentie
Weinig Homogeen oligopolie Heterogeen oligopolie
Eén Monopolie
, H2
Een markt is in evenwicht als geen enkele consument en geen enkele producent iets anders
zou willen doen dan wat ze doen: iedere producent brengt een hoeveelheid voort die zijn
winst maximaliseert en iedere producent koopt de productcombinaties die het meeste
voordeel opleveren.
Er is sprake van volkomen concurrentie als aan 5 voorwaarden worden voldaan:
- Veel vragers en aanbieders
- Homogeen product
- Vrije- toe en uittreding
- Transparante markt
- Productietechnologie
Bij volkomen concurrentie op korte termijn geldt: MO = p* (p* is de evenwichtsprijs). Om
zijn winst te maximaliseren, kiest de producent de productie waarbij geldt: MK = MO = p*.
In deze marktvorm, kan een winstsituatie geen standhouden, omdat dit nieuwe producenten
zullen blijven toetreden totdat alle winst verdwenen is dit is bij p* = GTK. De winst per
stuk is dan nul. Dit is het lange termijn evenwicht.
Het tegenovergestelde van volkomen concurrentie is een monopolie: er is maar één
aanbieder en toetreding tot de markt is niet mogelijk. De monopolist is de prijszetter: hij
kiest een prijs op de collectieve vraaglijn. De prijs bepaalt hoeveel eenheden hij zal gaan
verkopen. In het geval van een monopolie wordt dit ook wel de prijsafzetlijn genoemd. Een
monopolist kiest een prijs die zijn winst maximaliseert dit is bij MO = MK
Maximale winst is bij MO = MK (in elke marktvorm)
