Deel 3: het zenuwstelsel
Mindmap: indeling, ontwikkeling, bouw neuronen
Mindmap: bouw van het CZS
,1 Indeling van het zenuwstelsel
EXTRA NOTITIES VAN INSERT LEARNING
Je leert hoe het zenuwstelsel ingedeeld wordt volgens de bouw
• Centraal zenuwstelsel: hersenen en ruggenmerg
• Perifeer zenuwstelsel: hersenzenuwen en ruggenmergzenuwen
Bestaat uit: sensorische en motorische zenuwen
Je leert hoe het zenuwstelsel ingedeeld wordt volgens functie
• Sensorisch en motorisch
Sensorisch: zintuigen = zien, horen, ruiken, proeven en voelen
intern milieu: centraal zenuwstelsel krijgt informatie over bijvoorbeeld bloeddruk uit het lichaam
• Willekeurig (= somatisch) en onwillekeurig (=autonoom)
Willekeurig (= somatisch): alles wat we heel bewust kunnen aansturen
Onwillekeurig (= autonoom): alles waar we geen bewuste invloed op hebben à bijvoorbeeld: hartslag 72
per minuut is
• Sympatisch en parasympatisch
Sympathisch zenuwstelsel = gaspedaal à fight or flight reactie = wegrennen van bijvoorbeeld een beer
Parasympatisch zenuwstelsel = de rem à rest and digest = rust en herstel centraal staat
Als het allemaal is goed is dan zijn ze met elkaar in bal ans à soms heeft eentje een tijdje de overhand,
maar uiteindelijk herstelt het zich weer.
SAMENVATTING VANUIT DE CURSUS
In het lichaam bevinden zich organen en orgaanstelsels die zich bezighouden met het levensonderhoud van de
lichaamscellen.
Voorbeelden zijn het circulatiestelsel, het spijsverteringsstelsel en organen die zich bezighouden met de
uitscheiding.
Twee regelsystemen zorgen ervoor dat je lichaam als één geheel werkt
Enerzijds het zenuwstelsel dat in dit hoofdstuk uitgebreid aan bod komt.
Anderzijds het hormoonstelsel dat we bestuderen in een volgend deel.
Het zenuwstelsel is opgedeeld in meerdere "systemen"
Het zenuwstelsel wordt anatomie = bouw
Verdeeld in het centrale en het perifere deel
Het centrale zenuwstel
Bestaande uit de hersenen en het ruggenmerg ligt in een
benig omhulsel, respectievelijk de schedel en de wervelkolom.
Het perifere zenuwstelsel
Bestaat uit de zenuwen die de organen van het lichaam met hersenen en ruggenmerg verbinden.
Het zenuwstelsel kan ook naar fysiologie (= functie) worden ingedeeld.
Dan onderscheid je het autonome zenuwstelsel en het somatische zenuwstelsel, ook wel het
onwillekeurig en het willekeurig zenuwstelsel genoemd.
Het autonome zenuwstelsel (of onwillekeurig)
Regelt en coördineert de organen die te maken hebben met het levensonderhoud van de cellen
het regelt onder andere de hartwerking, de spijsvertering, de uitscheiding.
De doelwitweefsels zijn hier: de gladde spieren, de klieren en de hartspier.
, Het somatische zenuwstelsel ( of willekeurig)
Regelt de wisselwerking tussen het individu en de omgeving.
Het is betrokken bij je bewuste handelingen in verband met de gebeurtenissen om je heen, het
speelt een hoofdrol in je gedrag.
Het animale ZS bestuurt de dwarsgestreepte skeletspieren, dit zijn de doelwitorganen.
Het autonome zenuwstelsel kan verder worden onderverdeeld in het (ortho)sympathische en het
parasympathische zenuwstelsel.
Je kan deze twee systemen zien als de rem en het gaspedaal van het lichaam.
ACTIE! Het sympathische zenuwstelsel: Het zenuwstelsel dat zorgt dat je in actie kan komen. Dat je inspanning
kan leveren, maar dat ook bij stress actief is.
RUST! Het parasympathische zenuwstelsel: Het zenuwstelsel dat zorgt voor de ontspanning en dat zorgt voor
herstel van het lichaam.
Beide systemen maken deel uit van het autonome zenuwstelsel.
Dat betekent dat het automatisch gaat, zonder dat je er over na hoeft te denken...
Bijvoorbeeld je ademhaling, bloeddruk, spijsvertering enzovoorts.
2 Ontwikkeling van het Zenuwstelsel
Helemaal aan het begin van een zwangerschap bestaat een embryo uit verschillende soorten weefsel.
Ectoderm Als een embryo ongeveer twee weken oud is, begint het zenuwstelsel te ontwikkelen uit
weefsel
Neurale plaat Het zenuwstelsel begint als een soort schijfje
De neurale plaat begint langzaam om te krullen en na 3 weken komen de zijkanten elkaar uiteindelijk tegen
De neurale plaat is de neurale buis geworden.
Uit het voorste gedeelte van de neurale buis ontwikkelen uiteindelijk de hersenen, de rest
ontwikkelt tot het ruggenmerg.
Mindmap: indeling, ontwikkeling, bouw neuronen
Mindmap: bouw van het CZS
,1 Indeling van het zenuwstelsel
EXTRA NOTITIES VAN INSERT LEARNING
Je leert hoe het zenuwstelsel ingedeeld wordt volgens de bouw
• Centraal zenuwstelsel: hersenen en ruggenmerg
• Perifeer zenuwstelsel: hersenzenuwen en ruggenmergzenuwen
Bestaat uit: sensorische en motorische zenuwen
Je leert hoe het zenuwstelsel ingedeeld wordt volgens functie
• Sensorisch en motorisch
Sensorisch: zintuigen = zien, horen, ruiken, proeven en voelen
intern milieu: centraal zenuwstelsel krijgt informatie over bijvoorbeeld bloeddruk uit het lichaam
• Willekeurig (= somatisch) en onwillekeurig (=autonoom)
Willekeurig (= somatisch): alles wat we heel bewust kunnen aansturen
Onwillekeurig (= autonoom): alles waar we geen bewuste invloed op hebben à bijvoorbeeld: hartslag 72
per minuut is
• Sympatisch en parasympatisch
Sympathisch zenuwstelsel = gaspedaal à fight or flight reactie = wegrennen van bijvoorbeeld een beer
Parasympatisch zenuwstelsel = de rem à rest and digest = rust en herstel centraal staat
Als het allemaal is goed is dan zijn ze met elkaar in bal ans à soms heeft eentje een tijdje de overhand,
maar uiteindelijk herstelt het zich weer.
SAMENVATTING VANUIT DE CURSUS
In het lichaam bevinden zich organen en orgaanstelsels die zich bezighouden met het levensonderhoud van de
lichaamscellen.
Voorbeelden zijn het circulatiestelsel, het spijsverteringsstelsel en organen die zich bezighouden met de
uitscheiding.
Twee regelsystemen zorgen ervoor dat je lichaam als één geheel werkt
Enerzijds het zenuwstelsel dat in dit hoofdstuk uitgebreid aan bod komt.
Anderzijds het hormoonstelsel dat we bestuderen in een volgend deel.
Het zenuwstelsel is opgedeeld in meerdere "systemen"
Het zenuwstelsel wordt anatomie = bouw
Verdeeld in het centrale en het perifere deel
Het centrale zenuwstel
Bestaande uit de hersenen en het ruggenmerg ligt in een
benig omhulsel, respectievelijk de schedel en de wervelkolom.
Het perifere zenuwstelsel
Bestaat uit de zenuwen die de organen van het lichaam met hersenen en ruggenmerg verbinden.
Het zenuwstelsel kan ook naar fysiologie (= functie) worden ingedeeld.
Dan onderscheid je het autonome zenuwstelsel en het somatische zenuwstelsel, ook wel het
onwillekeurig en het willekeurig zenuwstelsel genoemd.
Het autonome zenuwstelsel (of onwillekeurig)
Regelt en coördineert de organen die te maken hebben met het levensonderhoud van de cellen
het regelt onder andere de hartwerking, de spijsvertering, de uitscheiding.
De doelwitweefsels zijn hier: de gladde spieren, de klieren en de hartspier.
, Het somatische zenuwstelsel ( of willekeurig)
Regelt de wisselwerking tussen het individu en de omgeving.
Het is betrokken bij je bewuste handelingen in verband met de gebeurtenissen om je heen, het
speelt een hoofdrol in je gedrag.
Het animale ZS bestuurt de dwarsgestreepte skeletspieren, dit zijn de doelwitorganen.
Het autonome zenuwstelsel kan verder worden onderverdeeld in het (ortho)sympathische en het
parasympathische zenuwstelsel.
Je kan deze twee systemen zien als de rem en het gaspedaal van het lichaam.
ACTIE! Het sympathische zenuwstelsel: Het zenuwstelsel dat zorgt dat je in actie kan komen. Dat je inspanning
kan leveren, maar dat ook bij stress actief is.
RUST! Het parasympathische zenuwstelsel: Het zenuwstelsel dat zorgt voor de ontspanning en dat zorgt voor
herstel van het lichaam.
Beide systemen maken deel uit van het autonome zenuwstelsel.
Dat betekent dat het automatisch gaat, zonder dat je er over na hoeft te denken...
Bijvoorbeeld je ademhaling, bloeddruk, spijsvertering enzovoorts.
2 Ontwikkeling van het Zenuwstelsel
Helemaal aan het begin van een zwangerschap bestaat een embryo uit verschillende soorten weefsel.
Ectoderm Als een embryo ongeveer twee weken oud is, begint het zenuwstelsel te ontwikkelen uit
weefsel
Neurale plaat Het zenuwstelsel begint als een soort schijfje
De neurale plaat begint langzaam om te krullen en na 3 weken komen de zijkanten elkaar uiteindelijk tegen
De neurale plaat is de neurale buis geworden.
Uit het voorste gedeelte van de neurale buis ontwikkelen uiteindelijk de hersenen, de rest
ontwikkelt tot het ruggenmerg.
