Grondwettelijk recht: 2 - Federale overheid
België - unitaire staat (vroeger) ➙ federale staat (nu)
2.1 De wetgevende macht
2.1.1 Samenstelling
federale WM ● samenstelling
○ federale P (Kamer v volksvertegenwoordigers & Senaat)
○ K
kamer & senaat - verkozen instellingen
K - niet verkozen
- onbekwaam om alleen te handelen ➙ samen met min. 1 minister (regering)
- moet verantwoording afleggen in naam v/d K
2.1.1.1 Kamer van volksvertegenwoordigers
kamer ➢ 150 volksvertegenwoordigers
➢ rechtstreeks verkozen dr bevolking ➙ via verkiezingen
➢ mandaat ➙ 5 jaar
verkiezingen - v federale P ➙ valt samen met die v/h Europees P
- per kieskring
vroegtijdig ● legislatuur v/h nieuwe P
ontbonden v P ○ loopt slecht tot eerstvolgende verkiezingen v/h Europees P
kieskring = geografische afbakening waarin aantal kandidaten te verkiezen z
❖ hoe groter bevolkingsaantal ➙ hoe meer kandidaten / hoe meer zetels
❖ bevolkingscijfer ➙ w om 10j bepaald
➢ dr volkstelling
❖ per ➙ kiesdrempel v 5%
➢ partij moet min 5% v/d stemmen halen om in
aanmerking te komen vr zetelverdeling
❖ vallen samen met provinciale indeling
1
, Grondwettelijk recht
❖ uitzondering! ➙ provincie Vlaams-Brabant ➙ bestaat uit 2 kieskringen
➢ Brussel-Halle-Vilvoorde & Leuven
Brussel-Halle ● politieke spanningen
- Vilvoorde ● omvatte Nederlandse taalgebied & Brussel-Hoofdstad
○ inwoners Ned. taalgebied ➙ k stem uitbrengen vr Franstalige politicus uit
Brussel
○ splitsing ➙ Brussel-Hoofdstad & Vlaams Brabant
● Halle-Vilvoorde bij Leuven = Vlaams Brabant
taalgroep ★ na verkiezing ➙ in 2 gesplitst
○ verkozen in kieskring uit Nederlandse taalgebied ➙ NED taalgroep
○ verkozen in kieskring uit Franse / Duitse taalgebied ➙ FR. taalgroep
○ verkozen in Brussel ➙ eed afleggen in FR / NED (keuze)
indeling - is v belang vr
taalgroepen - aannemen v wetten met bijzondere meerderheid
- toepassen v/d alarmprocedure
- vragen v advies a/d Raad v State
fractie = kamerleden die tot dezelfde politieke partij behoren
➢ vergaderen geregeld
➢ proberen gmschlijk politiek standpunt + gedragslijn te komen
➢ duidt fractieleider aan ➙ licht fractiestandpunt toe
➢ duiden kandidaten aan ➙ vr vertegenwoordiging in commissies
➢ krijgt financiële middelen v/d Kamer
➢ moet min. 5 leden tellen
2.1.1.2 Senaat
senaat ● wijzigingen doorheen de jaren
● vroeger ➙ 2 echte & gelijkwaardige kamers (nu niet meer)
● niet meer dan 2/3 mag hetzelfde geslacht h
● senatoren ➙ w ingedeeld in fracties & taalgroepen
samenstelling ❖ 40 senatoren
tot 2014 ❖ 21 gmschssenatoren
❖ 10 gecoöpteerde senatoren
❖ senator v rechtswege (kinderen v K)
2
België - unitaire staat (vroeger) ➙ federale staat (nu)
2.1 De wetgevende macht
2.1.1 Samenstelling
federale WM ● samenstelling
○ federale P (Kamer v volksvertegenwoordigers & Senaat)
○ K
kamer & senaat - verkozen instellingen
K - niet verkozen
- onbekwaam om alleen te handelen ➙ samen met min. 1 minister (regering)
- moet verantwoording afleggen in naam v/d K
2.1.1.1 Kamer van volksvertegenwoordigers
kamer ➢ 150 volksvertegenwoordigers
➢ rechtstreeks verkozen dr bevolking ➙ via verkiezingen
➢ mandaat ➙ 5 jaar
verkiezingen - v federale P ➙ valt samen met die v/h Europees P
- per kieskring
vroegtijdig ● legislatuur v/h nieuwe P
ontbonden v P ○ loopt slecht tot eerstvolgende verkiezingen v/h Europees P
kieskring = geografische afbakening waarin aantal kandidaten te verkiezen z
❖ hoe groter bevolkingsaantal ➙ hoe meer kandidaten / hoe meer zetels
❖ bevolkingscijfer ➙ w om 10j bepaald
➢ dr volkstelling
❖ per ➙ kiesdrempel v 5%
➢ partij moet min 5% v/d stemmen halen om in
aanmerking te komen vr zetelverdeling
❖ vallen samen met provinciale indeling
1
, Grondwettelijk recht
❖ uitzondering! ➙ provincie Vlaams-Brabant ➙ bestaat uit 2 kieskringen
➢ Brussel-Halle-Vilvoorde & Leuven
Brussel-Halle ● politieke spanningen
- Vilvoorde ● omvatte Nederlandse taalgebied & Brussel-Hoofdstad
○ inwoners Ned. taalgebied ➙ k stem uitbrengen vr Franstalige politicus uit
Brussel
○ splitsing ➙ Brussel-Hoofdstad & Vlaams Brabant
● Halle-Vilvoorde bij Leuven = Vlaams Brabant
taalgroep ★ na verkiezing ➙ in 2 gesplitst
○ verkozen in kieskring uit Nederlandse taalgebied ➙ NED taalgroep
○ verkozen in kieskring uit Franse / Duitse taalgebied ➙ FR. taalgroep
○ verkozen in Brussel ➙ eed afleggen in FR / NED (keuze)
indeling - is v belang vr
taalgroepen - aannemen v wetten met bijzondere meerderheid
- toepassen v/d alarmprocedure
- vragen v advies a/d Raad v State
fractie = kamerleden die tot dezelfde politieke partij behoren
➢ vergaderen geregeld
➢ proberen gmschlijk politiek standpunt + gedragslijn te komen
➢ duidt fractieleider aan ➙ licht fractiestandpunt toe
➢ duiden kandidaten aan ➙ vr vertegenwoordiging in commissies
➢ krijgt financiële middelen v/d Kamer
➢ moet min. 5 leden tellen
2.1.1.2 Senaat
senaat ● wijzigingen doorheen de jaren
● vroeger ➙ 2 echte & gelijkwaardige kamers (nu niet meer)
● niet meer dan 2/3 mag hetzelfde geslacht h
● senatoren ➙ w ingedeeld in fracties & taalgroepen
samenstelling ❖ 40 senatoren
tot 2014 ❖ 21 gmschssenatoren
❖ 10 gecoöpteerde senatoren
❖ senator v rechtswege (kinderen v K)
2
