Samenvatting gs h9
Tijdvak 9: tijd van de wereldoorlogen (1900-1950)
Kenmerkende aspecten van dit hoofdstuk zijn:
- Het rol van moderne propaganda- en communicatiemiddelen en vormen van
massaorganisaties
- Het in praktijk brengen van de totalitaire ideologieën communisme en
fascisme/nationaalsocialisme
- De crisis van het wereldkapitalisme
- Het voeren van twee wereldoorlogen
- Racisme en discriminatie leidden tot genocide, in bijzonder op joden
- De Duitse bezetting van Nederland
- Verwoestingen op niet eerder vertoonde schaal door
massavernietigingswapens en de betrokkenheid van de burgerbevolking bij
oorlogvoeringen
- Vormen van verzet tegen het west-Europese imperialisme
9.1
Bijbehorende kenmerkende aspect: 3,4,7
De 19de eeuw was een van de vreedzaamste periodes in Europees geschiedenis. Bijna
elk Europees land streefde naar het stand houden van de machtsevenwicht. De
verenigde staten voerden een politiek van isolationisme en bemoeide zo weinig
mogelijk met het buitenland. Onder leiding van Pruisen kwam in 1871 de Duitse
eenheid tot stand. De snelle economische groei en het militarisme in het Duitste
keizerrijk zorgde voor een blijvende verstoring van het machtsevenwicht. Hierdoor
vormden sommige Europese landen bondgenootschappen. Indien er oorlog zou
ontstaan. Er waren twee machtsblokken namelijk: Duitsland, Oostenrijk-Hongarije en
Italië (centralen). En de andere machtsblok was Groot-Brittannië en Frankrijk. Er
ontstond een wapenwedloop, omdat Duitsland zijn vloten ging uitbreiding. Ging
Groot-Brittannië dat ook doen. Vanaf 1893 werkten de Fransen al samen met
Rusland, maar sinds 1907 sloot Groot-Brittannië zich daar aan. In het zuiden van
Europa woonde een aantal volkeren in een veelvolkerenstaat en sommige van hun
streefde naar onafhankelijkheid. Zoals op Balkan in Oostenrijk-Hongarije, de
kroonprins van Oostenrijk-Hongarije Franz Ferdinand en zijn vrouw Sophie Bezocht
Sarajevo (de hoofdstad van Bosnië). Dit gebied was jaren lang ingenomen door
Oostenrijk-Hongarije, Servische nationalisten wouden dat Bosnië onafhankelijk werd
zodat dat gebied bij Servië kon aansluiten. Daarom pleegden Servische terroristische
moordaanslag op de kroonprins. Hierdoor verklaarde Oostenrijk-Hongarije de oorlog
aan Servië. En omdat er bondgenoten waren raakten andere landen gelijk ook in een
conflict. De centralen hadden een strategische probleem, omdat zij van twee kanten
werden bedreigd (Frankrijk en Rusland). Op 4 augustus trok Duitsland België binnen
en daarna naar Frankrijk. Maar in Noord-Frankrijk wisten de Britten en de Fransen
Duitsland te stoppen. Zij voerden oorlog via loopgraven. Omdat het beide partijen
niet lukte om de linies van de tegenstanders te doorbreken, werden steeds nieuwe
Tijdvak 9: tijd van de wereldoorlogen (1900-1950)
Kenmerkende aspecten van dit hoofdstuk zijn:
- Het rol van moderne propaganda- en communicatiemiddelen en vormen van
massaorganisaties
- Het in praktijk brengen van de totalitaire ideologieën communisme en
fascisme/nationaalsocialisme
- De crisis van het wereldkapitalisme
- Het voeren van twee wereldoorlogen
- Racisme en discriminatie leidden tot genocide, in bijzonder op joden
- De Duitse bezetting van Nederland
- Verwoestingen op niet eerder vertoonde schaal door
massavernietigingswapens en de betrokkenheid van de burgerbevolking bij
oorlogvoeringen
- Vormen van verzet tegen het west-Europese imperialisme
9.1
Bijbehorende kenmerkende aspect: 3,4,7
De 19de eeuw was een van de vreedzaamste periodes in Europees geschiedenis. Bijna
elk Europees land streefde naar het stand houden van de machtsevenwicht. De
verenigde staten voerden een politiek van isolationisme en bemoeide zo weinig
mogelijk met het buitenland. Onder leiding van Pruisen kwam in 1871 de Duitse
eenheid tot stand. De snelle economische groei en het militarisme in het Duitste
keizerrijk zorgde voor een blijvende verstoring van het machtsevenwicht. Hierdoor
vormden sommige Europese landen bondgenootschappen. Indien er oorlog zou
ontstaan. Er waren twee machtsblokken namelijk: Duitsland, Oostenrijk-Hongarije en
Italië (centralen). En de andere machtsblok was Groot-Brittannië en Frankrijk. Er
ontstond een wapenwedloop, omdat Duitsland zijn vloten ging uitbreiding. Ging
Groot-Brittannië dat ook doen. Vanaf 1893 werkten de Fransen al samen met
Rusland, maar sinds 1907 sloot Groot-Brittannië zich daar aan. In het zuiden van
Europa woonde een aantal volkeren in een veelvolkerenstaat en sommige van hun
streefde naar onafhankelijkheid. Zoals op Balkan in Oostenrijk-Hongarije, de
kroonprins van Oostenrijk-Hongarije Franz Ferdinand en zijn vrouw Sophie Bezocht
Sarajevo (de hoofdstad van Bosnië). Dit gebied was jaren lang ingenomen door
Oostenrijk-Hongarije, Servische nationalisten wouden dat Bosnië onafhankelijk werd
zodat dat gebied bij Servië kon aansluiten. Daarom pleegden Servische terroristische
moordaanslag op de kroonprins. Hierdoor verklaarde Oostenrijk-Hongarije de oorlog
aan Servië. En omdat er bondgenoten waren raakten andere landen gelijk ook in een
conflict. De centralen hadden een strategische probleem, omdat zij van twee kanten
werden bedreigd (Frankrijk en Rusland). Op 4 augustus trok Duitsland België binnen
en daarna naar Frankrijk. Maar in Noord-Frankrijk wisten de Britten en de Fransen
Duitsland te stoppen. Zij voerden oorlog via loopgraven. Omdat het beide partijen
niet lukte om de linies van de tegenstanders te doorbreken, werden steeds nieuwe
