CW werkcolleges en practica Seline Donkers
Werkcolleges en practica
Practicum 1:
De darmwand is samengesteld uit vier lichaamsweefsels
• Darmlumen → epitheel en rust op een laag bindweefsel, omgeven door twee
spierlaten en tenslotte de serosa (bindweefsel + epitheel).
• Zenuwweefsel is verspreid tussen de verschillende lagen.
• Plicatie = plooien
• Perikarya = grote cellichamen, met eosinofiele cytoplasma en een grote, bleke kern.
Cellichamen van neuronen. Axonen zijn aanwezig rond de cellen.
De bovenkant van de cel staat in contact met het darmlumen. Dit wordt het apicale deel van
de cel genoemd. De onderkant van de cel is bevestigd aan het basaalmembraan van het
epitheel (basale deel). Darmweefsel ligt onder basaalmembraan en bevat bloedvaten en
lymfevaten en ondersteunt de darmwand
Apicale gebied is verantwoordelijk voor het verzamelen van voedingsstoffen uit de darm.
Het basale gebied transporteren deze voedingsstoffen naar de bloedvaten in het
onderliggende bindweefsel. Transport verschilt ook per soort molecuul dat door membraan
moet.
Vetzuren worden verplaatst over het apicale membraan en in het ER, waar ze worden
gemetaboliseerd in triglyceriden. De triglyceriden worden gecombineerd met eiwitten in het
golgi-apparaat om chylomicranen te vormen. Chylomicronen worden vervolgens
uitgescheiden d.m.v. transportblaasjes op de basale plaats door de epitheelcellen.
1
, CW werkcolleges en practica Seline Donkers
Secretoire granules → meestal ronde constructies, afkomstig uit de TGN. Secretoire granules
scheiden hun inhoud af pas na een passend signaal.
• Functie: tijdelijke opslag van secretie eiwitten, bestemd voor ECM
Endosomen → Zij vormen een belangrijk sorteerstation in de cel. Ze krijgen
transportblaasjes van de TGN, endocytische blaasjes en autofagosomen. Al deze moleculen
zijn dan gesorteerd voor transport naar lysosoom, plasmamembraan of aan de TGN.
• Functie: sorteerstation voor endocytose stoffen en ingangspunt van nieuw
gesynthetiseerde lysosomale hydrolasen in de lysosomale route
Peroxisomen → ronde organellen met een kristallijn gehalte.
• Funtie: lipidenmetabolisme en opruimen van vrije zuurstofradicalen
Lysosomen → min of meer ronde structuren, met een variërende inhoud.
• Functie: prullenbak van de cel: degradatie van sommige endocytosed en
autofagocytosed macromoleculen.
Mitochondriën → ovale tot boonvormige structuren met beide een buiten- en
binnenmembraan. Het binnenmembraan is ingesprongen en vormt cristae.
• Functie: krachtceltrale van de cel voor ATP-synthese
Glad endoplasmatisch riticulum (SER) → een netwerk van buisjes, dat op sommige plaatsen
continu is met RER. Deze continuïteit is belangrijk voor de aanvoer van nieuw
gesynthetiseerde lipiden om blaasjes te transporteren die uit het RER ontduiken
• Functie: synthese van lipiden en steroïden hormonen en de opslag van kalk.
Ruw endoplasmatisch riticulum (RER) → afgeplatte membraanstructuren, bedekt met
ribosomen. Ribosomen op de RER vertalen MRNA die coderen voor eiwitten dat verplaatst
moet worden over membraan.
• Functie: synthese van exoplasmatische en transmembraan eiwitten.
Golgisysteem → 3 tot 20 membraanstructuren (cisternae) met een cis-zijde en een
transzijde.
• Functie: posttranslationele modificatie (aanpassen/vouwen) van eiwitten en
synthese van verschillende (glyco)lipiden. Sorteren en verpakken van eiwitten.
• TGN: trans golgi-netwerk. Netwerk van buisjes en blaasjes aan transzijde
Kern → omgeven door twee membranen (kern envelop). Buitenmembraan bedekt met
ribosomen en is continu met RER. Bevat veel poriën waardoor RNA en eiwitten actief
worden vervoerd. Bestaat uit nucleolus, heterochromatine (rustig DNA) en
euchromatine (actief transcriptie van DNA).
• Functie: opslag en transcriptie van DNA
Nucleolus → productie van ribosomaal RNA en samenkomst van ribosomen.
Bright-field microscoop (lichtmicroscoop)
Doel: een afbeelding van een bepaald iets bekijken met een bepaalde vergroting.
Contrast kunnen creëren tussen het weefsel en de achtergrond (kleurstoffen).
Licht wordt gegenereerd in een lichtbron nabij de basis van de microscoop. Het
licht gaat door een condensorlens en deze richt het licht op de glasplaat erboven.
Het licht wordt geprojecteerd en gaat door het preparaat. Delen in preparaat
verschillen in absorptievermogen. Hierdoor ontstaat contrast. Licht dat door alles
heen gaat wordt gebroken. Licht van verschillende golflengten buigt naar
verschillende hoeken (vergroting). Immersieolie verduidelijkt het beeld.
Objectieflens vangt het licht op en geeft het door aan de oculaire lens in het
oculair. De oculaire lens voegt nog een vergroting toe en projecteert het in de ogen.
2
Werkcolleges en practica
Practicum 1:
De darmwand is samengesteld uit vier lichaamsweefsels
• Darmlumen → epitheel en rust op een laag bindweefsel, omgeven door twee
spierlaten en tenslotte de serosa (bindweefsel + epitheel).
• Zenuwweefsel is verspreid tussen de verschillende lagen.
• Plicatie = plooien
• Perikarya = grote cellichamen, met eosinofiele cytoplasma en een grote, bleke kern.
Cellichamen van neuronen. Axonen zijn aanwezig rond de cellen.
De bovenkant van de cel staat in contact met het darmlumen. Dit wordt het apicale deel van
de cel genoemd. De onderkant van de cel is bevestigd aan het basaalmembraan van het
epitheel (basale deel). Darmweefsel ligt onder basaalmembraan en bevat bloedvaten en
lymfevaten en ondersteunt de darmwand
Apicale gebied is verantwoordelijk voor het verzamelen van voedingsstoffen uit de darm.
Het basale gebied transporteren deze voedingsstoffen naar de bloedvaten in het
onderliggende bindweefsel. Transport verschilt ook per soort molecuul dat door membraan
moet.
Vetzuren worden verplaatst over het apicale membraan en in het ER, waar ze worden
gemetaboliseerd in triglyceriden. De triglyceriden worden gecombineerd met eiwitten in het
golgi-apparaat om chylomicranen te vormen. Chylomicronen worden vervolgens
uitgescheiden d.m.v. transportblaasjes op de basale plaats door de epitheelcellen.
1
, CW werkcolleges en practica Seline Donkers
Secretoire granules → meestal ronde constructies, afkomstig uit de TGN. Secretoire granules
scheiden hun inhoud af pas na een passend signaal.
• Functie: tijdelijke opslag van secretie eiwitten, bestemd voor ECM
Endosomen → Zij vormen een belangrijk sorteerstation in de cel. Ze krijgen
transportblaasjes van de TGN, endocytische blaasjes en autofagosomen. Al deze moleculen
zijn dan gesorteerd voor transport naar lysosoom, plasmamembraan of aan de TGN.
• Functie: sorteerstation voor endocytose stoffen en ingangspunt van nieuw
gesynthetiseerde lysosomale hydrolasen in de lysosomale route
Peroxisomen → ronde organellen met een kristallijn gehalte.
• Funtie: lipidenmetabolisme en opruimen van vrije zuurstofradicalen
Lysosomen → min of meer ronde structuren, met een variërende inhoud.
• Functie: prullenbak van de cel: degradatie van sommige endocytosed en
autofagocytosed macromoleculen.
Mitochondriën → ovale tot boonvormige structuren met beide een buiten- en
binnenmembraan. Het binnenmembraan is ingesprongen en vormt cristae.
• Functie: krachtceltrale van de cel voor ATP-synthese
Glad endoplasmatisch riticulum (SER) → een netwerk van buisjes, dat op sommige plaatsen
continu is met RER. Deze continuïteit is belangrijk voor de aanvoer van nieuw
gesynthetiseerde lipiden om blaasjes te transporteren die uit het RER ontduiken
• Functie: synthese van lipiden en steroïden hormonen en de opslag van kalk.
Ruw endoplasmatisch riticulum (RER) → afgeplatte membraanstructuren, bedekt met
ribosomen. Ribosomen op de RER vertalen MRNA die coderen voor eiwitten dat verplaatst
moet worden over membraan.
• Functie: synthese van exoplasmatische en transmembraan eiwitten.
Golgisysteem → 3 tot 20 membraanstructuren (cisternae) met een cis-zijde en een
transzijde.
• Functie: posttranslationele modificatie (aanpassen/vouwen) van eiwitten en
synthese van verschillende (glyco)lipiden. Sorteren en verpakken van eiwitten.
• TGN: trans golgi-netwerk. Netwerk van buisjes en blaasjes aan transzijde
Kern → omgeven door twee membranen (kern envelop). Buitenmembraan bedekt met
ribosomen en is continu met RER. Bevat veel poriën waardoor RNA en eiwitten actief
worden vervoerd. Bestaat uit nucleolus, heterochromatine (rustig DNA) en
euchromatine (actief transcriptie van DNA).
• Functie: opslag en transcriptie van DNA
Nucleolus → productie van ribosomaal RNA en samenkomst van ribosomen.
Bright-field microscoop (lichtmicroscoop)
Doel: een afbeelding van een bepaald iets bekijken met een bepaalde vergroting.
Contrast kunnen creëren tussen het weefsel en de achtergrond (kleurstoffen).
Licht wordt gegenereerd in een lichtbron nabij de basis van de microscoop. Het
licht gaat door een condensorlens en deze richt het licht op de glasplaat erboven.
Het licht wordt geprojecteerd en gaat door het preparaat. Delen in preparaat
verschillen in absorptievermogen. Hierdoor ontstaat contrast. Licht dat door alles
heen gaat wordt gebroken. Licht van verschillende golflengten buigt naar
verschillende hoeken (vergroting). Immersieolie verduidelijkt het beeld.
Objectieflens vangt het licht op en geeft het door aan de oculaire lens in het
oculair. De oculaire lens voegt nog een vergroting toe en projecteert het in de ogen.
2
