Verandering (de wording van de moderne westerse samenleving)
Globalisering
Individualisering
Democratisering
Staatsvorming
Institutionalisering
Rationalisering
Weber: ‘onttovering van de wereld’
Twee uitingen van het proces van rationalisering volgens Weber
o De opkomst van het kapitalistische systeem (rationeel streven naar winst)
o De toenemende bureaucratisering van de staat (taakspecialisatie)
Vier voordelen van rationalisering volgens Weber
o Verdere uitbouw van de wetenschap en daardoor een grotere mate van beheersing
van sociale processen en de natuur
o Rationele en efficiënte vormgeving van arbeidsorganisaties
o Nadruk op universele formele regels en gelijke behandeling van gelijke gevallen
o Meten van opbrengsten en aandacht voor de juist man of vrouw op de juist plaats
Vijf nadelen van rationalisering volgens Weber
o Wereld waarin ons bestaan wordt bedreigd door controle en middelen steeds meer
de doelen gaan overheersen
o Differentiatie in arbeidsverdeling die leidt tot vervreemding en grote
machtsverschillen
o Onpersoonlijke benadering en formele, bureaucratische opstelling in relaties tussen
mensen
o Hoge eisen die het moderne arbeidsproces stelt met als gevolg veel zieken door
stress uitsluiting van mensen die niet aan de eisen kunnen voldoen
o Toenemende macht van bureaucratische organisaties
Twee kanten van individualisering
, o Positief, want emancipatieproces die gekenmerkt wordt door een toename van
individuele vrijheid, de vrijheid om een eigen weg te gaan en de wil om veelal
onbeperkt van het leven te genieten
o Negatief, want teloorgang maatschappelijke integratie, toenemend egoïsme,
losraken van bindingen, toename van eenzaamheid
Zeven voordelen van institutionalisering
o Handelingen hoeven niet iedere dag met anderen onderhandeld te worden
o Enige zekerheid in het alledaagse handelen
o Meer ruimte en tijd
o Met nieuwe activiteiten en ontwikkelingen bezighouden
o De waarden krijgen een plaats
o ‘Zin’ aan het handelen
o Betekenisvolle structuur en samenhang
Drie sferen van politieke macht (staatsvorming)
o Depersonalisering
o Formalisering
o Integratie
Drie kenmerken van de interne soevereine macht in een staat
o Regeert over een groep mensen
o Binnen een bepaald grondgebied
o Bezitten het geweldsmonopolie en belastingsmonopolie
Externe soevereiniteit= het staatsgezag is niet ondergeschikt aan het gezag van andere
staten
Drie delen van het ontwikkelingsproces van democratisering
o Vrijheidsrechten
o Politieke rechten
o Sociale rechten
Twee belangrijke ontwikkelingen in het democratiseringsproces
Globalisering
Individualisering
Democratisering
Staatsvorming
Institutionalisering
Rationalisering
Weber: ‘onttovering van de wereld’
Twee uitingen van het proces van rationalisering volgens Weber
o De opkomst van het kapitalistische systeem (rationeel streven naar winst)
o De toenemende bureaucratisering van de staat (taakspecialisatie)
Vier voordelen van rationalisering volgens Weber
o Verdere uitbouw van de wetenschap en daardoor een grotere mate van beheersing
van sociale processen en de natuur
o Rationele en efficiënte vormgeving van arbeidsorganisaties
o Nadruk op universele formele regels en gelijke behandeling van gelijke gevallen
o Meten van opbrengsten en aandacht voor de juist man of vrouw op de juist plaats
Vijf nadelen van rationalisering volgens Weber
o Wereld waarin ons bestaan wordt bedreigd door controle en middelen steeds meer
de doelen gaan overheersen
o Differentiatie in arbeidsverdeling die leidt tot vervreemding en grote
machtsverschillen
o Onpersoonlijke benadering en formele, bureaucratische opstelling in relaties tussen
mensen
o Hoge eisen die het moderne arbeidsproces stelt met als gevolg veel zieken door
stress uitsluiting van mensen die niet aan de eisen kunnen voldoen
o Toenemende macht van bureaucratische organisaties
Twee kanten van individualisering
, o Positief, want emancipatieproces die gekenmerkt wordt door een toename van
individuele vrijheid, de vrijheid om een eigen weg te gaan en de wil om veelal
onbeperkt van het leven te genieten
o Negatief, want teloorgang maatschappelijke integratie, toenemend egoïsme,
losraken van bindingen, toename van eenzaamheid
Zeven voordelen van institutionalisering
o Handelingen hoeven niet iedere dag met anderen onderhandeld te worden
o Enige zekerheid in het alledaagse handelen
o Meer ruimte en tijd
o Met nieuwe activiteiten en ontwikkelingen bezighouden
o De waarden krijgen een plaats
o ‘Zin’ aan het handelen
o Betekenisvolle structuur en samenhang
Drie sferen van politieke macht (staatsvorming)
o Depersonalisering
o Formalisering
o Integratie
Drie kenmerken van de interne soevereine macht in een staat
o Regeert over een groep mensen
o Binnen een bepaald grondgebied
o Bezitten het geweldsmonopolie en belastingsmonopolie
Externe soevereiniteit= het staatsgezag is niet ondergeschikt aan het gezag van andere
staten
Drie delen van het ontwikkelingsproces van democratisering
o Vrijheidsrechten
o Politieke rechten
o Sociale rechten
Twee belangrijke ontwikkelingen in het democratiseringsproces
