Pabo Toelatingstoets Aardrijkskunde Samenvatting

Deze samenvatting is gemaakt door:
Lian Raatjes
Gebaseerd op: Noordhoff Uitgevers
Basiskennis Aardrijkskunde 2e druk




Niet doorverkopen




Mocht je fouten vinden stuur ze door naar:
@ imlianraatjes op instagram
Met de pagina nummer en de fout

,2 2: Geografische coordinaten en tijdzones
Elke plek op aarde ligt op een uniek punt op de aardbol o




Om precies te kunnen zeggen waar een bepaald punt zich op aarde
bevindt, gebruiken we geografische coordinaten o




De evenaar verdeelt de aarde in twee delen: het noordelijk en het
zuidelijk halfrond o




Lijnen die parallel aan de evenaar lopen heten breedtecirkels O




Als een plek dicht bij de evenaar ligt dan spreek je van een lage
breedte en ligt een punt dicht bij de polen dan spreek je van een
hoge breedteo



O



De evenaar is de nullijn Bij de polen zit je op 90 noorder of
o




zuider breedte o




Lijnen die van pool tot pool lopen heten meridianen
Er zijn in totaal 360 meridianen de
De zogenaamde 0 meridiaan ligt bij Greenwich in Londen D




Ga je van uit Greenwich naar het westen, dan spreek je van
graden westerlengte
graden oosterlengte :
Ga je van uit Greenwich naar het oosten, dan spreek je van
/



Een graad is verdeeld in 60 minuten en een minuut is zelfs
/ /




verdeeld in 60 seconden o




t
Een tijdzone komt overeen met 15 lengte graden al

,2 3: Seizoenen
De denkbeeldige aardas, waar de aarde zelf in 24 uur omheen
draait, staat daarbij altijd schuin en dezelfde kant op
P




o
Dat veroorzaakt tijdens het ronddraaien om de zon de seizoenen o




Wanneer de aarde recht zou staan zouden er helemaal geen
seizoenen zijn O




In de winter staat de zon niet recht boven je, hierdoor is het in
de
er
winter minder warm
De schuiner invallende zonnestralen moeten dan een groter
oppervlak verwarmen dan als de zon direct oven je staat al




-




2 4: De getijden, eb en vloed
o
1
De aarde heeft een maan Die draait ruim 27 dagen om de aarde,
°




waarbij steeds dezelfde kant van de maan naar de aarde
toegekeerd staat Het zeewater staat onder invloed van de
.




aantrekkingskracht van de maan, zon en een kracht die ontstaat
door de draaiing van de aarde t




f
Het gevolg is dat er op aarde als het ware twee bulten
ontstaan waar het water wordt aangetrokken 0




: Vloed: hoog waterstand, opgaand getij J




Eb: laag waterstand, afgaand getijo




Tussen de maximale vloedstand en de minimale bestand zitten
ongeveer zes klokuren o

, 2 5: Endogene krachten
3




Krachten die van binnenuit op de aardkorst inwerken noemen we
endogene krachten Endogene krachten veroorzaken verschijnselen op
o




aarde die voor een belangrijk deel bepalen hoe de aarde eruitziet o




2 5 1: continent bewegingen
"
o




Wanneer je een dwarsdoorsnede van de
aarde bekijkt, zie je dat deze aan de
buitenkant bestaan uit een dunne aardkorst 8




→
Bij continenten 25-30 kilometer dik\




IBij de oceaan bodem 5-10 kilometer dik .




Onder de aardkorst bevindt zich de
zogenaamde mantel Die bestaat uit voor
A




een groot deel uit magma 6




f Vloeibaar gesteente met een
temperatuur van meer dan 1200of
In het middel bevind zich de vaste kern u




De aardkorst drijft als het ware op de.magma
&
[




ostroming van de magma in de mantel veroorzaakt
aardplaattektoniek d




er zijn zes grote aardkorst platen
f .




dirigerenen
Van elkaars bewegen •
Mol


Op bepaalde plaatsen op aarde bewegen de platen van elkaar af en
komt er magma naar boven door de stroming 1




a
Als gevolg daarvan liggen hier over de hele oceaan bodem
vulkanen in de vorm van een langgerekte rug, de zogenaamde
oceanische rug to




Bij de oceanische rug wordt een nieuwe aardkorst gevormd
a
0