Authentiek Leiderschap samenvatting gehele boek

Samenvatting Authentiek Leiderschap
Hoofdstuk 1. De omgevingsschil
De indeling van het boek komt overeen met de 7 verschillende schillen waar elk persoon uit
bestaat. De omgevingsschil = de schil waarbij ervaring heeft geleerd dat hier de meeste
problemen worden gepositioneerd.


1.1 Jouw omgeving

Bij het eerste contact met mensen ga je niet meteen de diepte in  je bespreekt eerst wat meer
veilige onderwerpen. Door deze oppervlakkige onderwerpen loopt een rode draad  ze zeggen
allemaal iets over je omgeving:
 Woonomgeving;
 Thuisomgeving;
 Werkomgeving;
 Hobbyomgeving;
 Enzovoort.
Het zegt nog niet zoveel over wie jij bent, maar het zegt al wel iets over hoe jij naar die
omgevingen kijkt.

De omgevingsschil is een abstract gegeven  het is jouw schol, maar handelt over de omgeving
waarin jij je bevindt  de schil is belangrijk omdat de meeste mensen hun problemen op deze
schil plaatsen. Dit gebeurd vaak te makkelijk.
Opdracht 1.1, blz.20 staat een klein opdrachtje dat een voorbeeld van selectieve perceptie
uitbeeld!


1.2 Selectieve perceptie

Selectieve perceptie = je neemt alleen waar wat jij – op dat moment – in je omgeving belangrijk
vindt  belangrijk zegt iets over wat jou op dat moment het meest bezighoudt > dit is
grotendeels een onbewust proces.

Een paar voorbeelden:
 Je hebt net een nieuwe auto gekocht en je ziet dit type vervolgens overal rijden (zelfs in
dezelfde kleur);
o Omdat je deze auto zo belangrijk vind, zie je hem overal.
 Je zit ergens en verderop hoor je iemand je naar uitspreken, terwijl je de rest van het
gesprek niet hebt gevolgd;
o Je vind je eigen naam belangrijk, vandaar dat je hem hoort.
 Het zachte getik van een wekker houdt je wakker, terwijl je zo graag wilt slapen;
o Het tikken wordt door je irritatie zo belangrijk dat je het door alles heen hoort.
 Je ziet honderd reden waarom iets niet gaat lukken of waarom juist wel.
Al deze voorbeelden hebben te maken met selectieve perceptie.

,Je neemt veel dingen in je omgeving dus niet waar. Daarnaast kun je zaken in je hoofd verdraaien
 dit betekend dat er ergens in je hoofd een associatie heeft plaatsgevonden die er in
werkelijkheid niet is.

Selectieve perceptie houdt eigenlijk in dat je een filter hebt die slechts die gegevens uit de
omgeving doorlaat die je belangrijk vindt  daarom is het belangrijk in de omgang met mensen
om te beseffen dat je niet de waarheid van een persoon ziet, maar slechts jouw waarheid.
Zie figuur 1.1, blz.21!!

Het filter is er omdat ons systeem de overload aan gegevens niet kan verwerken.


1.3 Probleemstelling op de omgevingsschil

Mensen hebben de neiging om de meeste problemen op de omgevingsschil te plaatsen.
Probleemstellingen die op de omgevingsschil thuis horen = beschrijft een problematische
omgeving  “mijn omgeving is de schuld”.  je positioneert jezelf als slachtoffer.

Het is belangrijk om de problemen op de juiste schil te plaatsen  om de juiste diepgang van het
probleem te vinden.
Problemen in je omgevingsschil  jij moet onderzoeken of je waarneming en de daaraan
gekoppelde emotie wel klopt (i.v.m. je eigen filter).
Je moet proberen je waarnemingen van je normering te scheiden  beschrijf de feiten zoals je
die in je omgeving ervaart ofwel beschrijf puur je waarneming. Voorbeeld: “mijn directeur
neemt mij niet serieus” wordt “mijn directeur neemt nooit mijn suggesties over”.
Daarna moet je jezelf 2 vragen stellen:
1. Is dit altijd zo?
 Doet de omgeving altijd? Wellicht zie je het te zwart/wit;
 Probeer nuances aan te brengen en herformuleer je probleemstelling  “mijn
directeur neemt te weinig mijn suggesties over”.
2. Klopt mijn oordeel, mijn norm?
 Is het echt terecht dat ik voel dat de omgeving…. of kan ik er iets anders bij
denken of voelen?
 “Is het terecht dat ik voel dat mijn directeur mijn suggesties niet waarneemt? Of
ligt het misschien toch aan de kwaliteit van mijn suggesties?”
Probeer na aanleiding van je nieuwe inzichten de probleemstelling te herformuleren in de ik-
sfeer  maak het jouw probleem en niet die van de omgeving. Het prettige hiervan is dat je alle
kanten op kan  de keuze ligt bij jou en niet bij de omgeving.
Waarneem je omgeving feitelijker en koppel je gevoelens bewust los van je waarneming  geeft
ruimte voor een betere oplossing.


1.4 Communiceren vanuit selectieve perceptie

Soms ontstaan conflicten omdat er iets misloopt in de manier van communiceren  vaak doordat
de gesprekspartner te weinig ‘ruimte’ ervaart om een mening te kunnen uitspreken.

Door echt te accepteren dat jij niet de objectieve waarheid bepaald en doordat je dit weet over te
brengen op anderen, schep je voor je omgeving ruimte om een volwassen dialoog te voeren.

,Communicatievoorbeelden

Niet Wel
Het is zo Dat vind ik zo/Mijn beeld is/Het lijkt mij dat
Jij bent zo Ik vind je zo
Dat is onzin Dat vind ik onzin/daar denk ik anders over
Het is het beste dat Het lijkt mij het beste dat

Accepteer dat anderen er door hun filter andere waarheden op na kunnen houden  verhoogt
de kans op een goede oplossing.



Hoofdstuk 2. De gedragsschil
Gaat over het gedrag dat je vertoont in je omgeving.
Het is de diepste schil die een ander van jou kan waarnemen. Het gedrag dat je vertoont is een
gevolg van processen die zich buiten en binnen jezelf afspelen.


2.1. Hoe komen we aan ons gedrag?

Gedeelte van de gebeurtenissen om je heen dringen door je filter  omzetten in informatie in je
binnenwereld  hierdoor allerlei verhalen opgeslagen (selectief waargenomen en opgeslagen)
 deze verhalen representeren jouw ‘waarheid’.
Ieder verhaal, of combinatie van verhalen, heeft zijn eigen kwalificatie, normering of oordeel (te
warm, koud, mooi, lelijk, etc.)


2.1.1. Zelfbeeld
Zelfbeeld = het verhaal dat je over jezelf hebt opgeslagen in je binnenwereld (= je belangrijkste
verhaal)  vaak tegenstrijdig (bijv. zelfstandig maar toch behoefte aan bevestiging).
Je hebt dus verschillende zelfbeelden  een bonte verzameling aan verhalen over jezelf.

Je filter staat open voor informatie die dit zelfbeeld bevestigen (zowel negatief als positief).
Zie figuur 2.1. op blz. 29: filter, verhalen en zelfbeeld.


2.1.2. Associatie en evaluatie
In je binnenwereld vinden er op hetzelfde moment verschillende processen plaats:
 Aan de ene kant bepaald je filter welke verhalen binnenkomen
 Aan de andere kant bepalen je opgeslagen verhalen de openingen van je filter
o Dit zorgt ervoor dat je sneller leert (bewust of onbewust) op de gebieden waar je
meer voor openstaat. Hierbij spelen associatieve en evaluatieve processen een
belangrijke rol!

Je kunt een volgorde aanbrengen in de processen die zich in je hoofd afspelen:
1. Bepaalde gegeven komen je filter binnen
2. Associatie: je gaat je afvragen waar je deze gegevens eerder bent tegengekomen 
nieuwe gegeven ga je koppelen aan oude verhalen om ze zo betekenis te geven 
gegevens worden omgezet in informatie.
a. De belangrijkste verhalen zullen deze associatie dus het meest beïnvloeden.
3. Evaluatie: bekijken welke gevolgen de waargenomen gebeurtenis heeft  evalueren
welke mogelijkheden je hebt om te handelen

, 4. Gedragskeuze: gedrag is het gevolg van je associaties en evaluaties, niet van de
gebeurtenissen in je omgeving.

Gedrag is een (onbewuste) keuze  je kiest het gedrag dat het meeste oplevert op dat moment.
Het proces van associatie en evaluatie gebeurd in een fractie van een seconde.

Zie figuur 2.2 Associatie en evaluatie naar gedrag op blz. 32!


2.2. Self-fulfilling prophecy
Self-fulfilling prophecy = dat je (on)bewust bezig bent je opgeslagen verhaal te realiseren.
(zie voorbeelden op blz. 32 en 33)  je zorgt ervoor dat het verhaal gerealiseerd wordt zoals je
het in je binnenwereld voorspelt hadt.

Voorbeeld wat er gebeurd als een negatief verhaal leidend is in je binnenwereld:
1. Je neemt alleen waar wat je op dat moment in je omgeving belangrijk vindt (hoeft niet
leuk/positief te zijn). Kan dus ook een negatief verhaal zijn, waardoor je filters
openstaan voor de gegevens die aansluiten bij die negatieve ervaring.
2. Je associeert en evalueert met eerdere negatieve verhalen.
3. Het negatieve verhaal wordt leidend.
4. Al ga je gedrag vertonen om dit negatieve verhaal te voorkomen, het beeld van dat
negatieve verhaal speelt nog steeds op de achtergrond de hoofdrol.
5. In je gedrag zal angst een rol blijven spelen  je lokt door het negatieve verhaal te
voorkomen, juist het negatieve verhaal uit. Je filter nog steeds open voor gegeven die de
angst bevestigen.
6. En juist door die angst te compenseren wordt je angst werkelijkheid.
Als je angst leidend blijft in je gedrag, zal de negatieve self-fulfilling prophecy ertoe leiden dat op
de lange termijn de angst uitkomt! Proberen het negatieve verhaal te vervangen door positieve
verhalen.
Schematische weergave negatieve self-fulfilling prophecy

Angst Compenseren



Negatieve self- Kortetermijnsucces
fulfilling prophecy


Op de lange termijn
doorschieten van
angst
Self-fulfilling prophecy sturen:
 Negatief verhaal herkennen en ombuigen tot positief verhaal > neem hiervoor de tijd.
o Herinner je momenten dat dingen juist wel lukte en onderzoek waarom wel.
Probeer die voorbeelden te projecteren op de situatie die nu plaatsvindt. Probeer
je binnenwereld te laden met belangrijke positieve verhalen. Op deze manier kun
je de self-fulfilling prophecy enigszins sturen. Je moet het wel echt geloven,
anders werkt het niet.