Inhoud
Hoofdstuk 1: Definitie ....................................................................................................................................................... 4
1. Inleiding................................................................................................................................................................. 4
2. Definitie ................................................................................................................................................................. 4
2.1 Gedragsregels en handhaving regels ............................................................................................................ 4
2.2 Opgelegd door bevoegde overheid .............................................................................................................. 5
2.3 Ordening ....................................................................................................................................................... 6
2.4 Rechtvaardigheid .......................................................................................................................................... 6
2.5 Afdwingbaarheid ........................................................................................................................................... 6
Hoofdstuk 2: Basisindeling ................................................................................................................................................ 7
1. Publiekrecht vs privaatrecht ................................................................................................................................. 7
2. Materieel vs formeel recht ................................................................................................................................... 7
3. Relevantie indeling................................................................................................................................................ 7
4. Samenvatting ........................................................................................................................................................ 8
Hoofdstuk 1: Het objectief recht en het subjectief recht ................................................................................................. 9
1. Begrip .................................................................................................................................................................... 9
2. Relevantie onderscheid......................................................................................................................................... 9
Hoofdstuk 2: Het rechtssubject ........................................................................................................................................ 9
1. Begrip .................................................................................................................................................................... 9
2. Inhoud van de rechtspersoonlijkheid ................................................................................................................... 9
2.1 Staat ............................................................................................................................................................ 10
2.2 Vermogen .................................................................................................................................................... 10
2.3 Bekwaamheid.............................................................................................................................................. 10
3. Soorten rechtssubjecten ..................................................................................................................................... 11
3.1 Natuurlijke persoon .................................................................................................................................... 11
3.2 Rechtspersoon ............................................................................................................................................ 11
4. Feitelijke vereniging ............................................................................................................................................ 12
Hoofdstuk 3: De subjectieve rechten.............................................................................................................................. 13
1. Overzicht ............................................................................................................................................................. 13
1.1 Politieke en burgerlijke rechten .................................................................................................................. 13
1.2 Burgerlijke rechten – buitenpatrimoniaal................................................................................................... 13
1.3 Burgerlijke rechten – patrimoniaal ............................................................................................................. 13
1.4 Burgerlijke rechten – patrimoniaal – zakelijke rechten .............................................................................. 13
1.5 Burgerlijke rechten – patrimoniaal – vorderingsrechten............................................................................ 15
1.6 Burgerlijke rechten – patrimoniaal – intellectuele rechten ........................................................................ 15
Hoofdstuk 4: Het rechtsobject ........................................................................................................................................ 15
1. Begrip .................................................................................................................................................................. 15
1
Samenvatting Bronnen en Beginselen van het Recht
, 2. Soorten goederen ............................................................................................................................................... 16
2.1 Goederen in en buiten de handel ............................................................................................................... 16
2.2 Lichamelijke en onlichamelijke goederen ................................................................................................... 16
2.3 Verbruikbare en niet-verbruikbare goederen............................................................................................. 16
2.4 Roerende en onroerende goederen ........................................................................................................... 16
Hoofdstuk 5: De rechtsfeiten en rechtshandelingen ...................................................................................................... 17
1. Ontstaan.............................................................................................................................................................. 17
2. Rechtsfeiten ........................................................................................................................................................ 17
3. Rechtshandelingen.............................................................................................................................................. 17
Hoofdstuk 1: Inleidend.................................................................................................................................................... 19
Hoofdstuk 2: Grensoverschrijdend recht ........................................................................................................................ 19
2.1 Internationaal (publiek)recht .......................................................................................................................... 19
2.2 Europees recht ................................................................................................................................................ 19
2.3 Internationaal privaatrecht ............................................................................................................................. 19
Hoofdstuk 3: Intern recht................................................................................................................................................ 20
3.1 Publiekrecht .................................................................................................................................................... 20
3.1.1 Staatsrecht .............................................................................................................................................. 20
3.1.2 Administratief recht ................................................................................................................................ 20
3.1.3 Fiscaal recht ............................................................................................................................................ 21
3.1.4 Strafrecht – Strafprocesrecht.................................................................................................................. 21
3.1.5 Sociale zekerheidsrecht .......................................................................................................................... 22
3.2 Privaatrecht ..................................................................................................................................................... 22
3.2.1 Burgerlijk recht ........................................................................................................................................ 22
3.2.2 Burgerlijk procesrecht ............................................................................................................................. 23
3.2.3 Arbeidsrecht ............................................................................................................................................ 23
3.2.4 Economisch recht .................................................................................................................................... 23
3.2.5 Verzekeringsrecht ................................................................................................................................... 24
Hoofdstuk 4: Codex ......................................................................................................................................................... 24
4.1 Inleiding........................................................................................................................................................... 24
4.2 Opbouw VRG-codex ........................................................................................................................................ 25
4.3 Structuur wetgeving ........................................................................................................................................ 25
Hoofdstuk 5: Verwijzen ................................................................................................................................................... 25
5.1 Verwijzing wetsbepaling ....................................................................................................................................... 25
5.2 Te kennen afkortingen .......................................................................................................................................... 25
Hoofdstuk 1: Begrip ........................................................................................................................................................ 26
Hoofdstuk 2: Wetgeving ................................................................................................................................................. 26
2.1 Wat is wetgeving? ................................................................................................................................................. 26
2
Samenvatting Bronnen en Beginselen van het Recht
, 2.1.1 Het begrip ‘wet’ ............................................................................................................................................. 26
2.1.2 Wetgeving als bron van recht: kenmerken .................................................................................................... 27
2.1.3 De gelding van wetten ................................................................................................................................... 28
2.2 Soorten wetgeving ................................................................................................................................................ 29
2.2.1 Internationale regelgeving ............................................................................................................................. 29
2.2.2 Nationale regelgeving .................................................................................................................................... 29
Hoofdstuk 3: Rechtspraak ............................................................................................................................................... 32
3.1 Wat is rechtspraak? .............................................................................................................................................. 32
3.1.1 Het begrip ‘rechtspraak’ ................................................................................................................................ 32
3.1.2 Enkele basisprincipes van rechtspraak .......................................................................................................... 33
3.3 Rechtspraak als formele bron van het recht ................................................................................................... 33
3.3.1 Rechtspraak is een geschreven en formele rechtsbron.......................................................................... 33
3.3.2 De bekendmaking van rechtspraak......................................................................................................... 34
3.3.3 Het gezag van rechtspraak als bron van recht ........................................................................................ 34
Hoofdstuk 4: Rechtsleer .................................................................................................................................................. 34
4.1 Wat is rechtsleer? ........................................................................................................................................... 34
4.2 Rechtsleer als formele bron van recht ............................................................................................................ 34
4.2.1 Rechtsleer is een formele rechtsbron ..................................................................................................... 34
4.2.2 De bekendmaking van rechtsleer ........................................................................................................... 34
4.2.3 Het gezag van rechtsleer ......................................................................................................................... 34
Hoofdstuk 5: Gewoonte .................................................................................................................................................. 35
5.1 Wat is een ‘gewoonte’? ........................................................................................................................................ 35
5.2 De gewoonte als formele bron van recht ............................................................................................................. 35
Hoofdstuk 6: Algemene rechtsbeginselen ...................................................................................................................... 35
6.1 Wat zijn algemene rechtsbeginselen .................................................................................................................... 35
6.2 ARB als formele bron van recht ............................................................................................................................ 35
3
Samenvatting Bronnen en Beginselen van het Recht
, Deel 1: Wat is recht?
Hoofdstuk 1: Definitie
1. Inleiding
Regel ≠ rechtsregel
Zie oefening cursus
2. Definitie
• Gedragsregels en handhaving regels
• Opgelegd door bevoegde overheid, via bepaalde organen of vastgelegde modellen/procedures
• Ter ordening van de samenleving
• Met als doel rechtvaardigheid
• Afdwingbaarheid
2.1 Gedragsregels en handhaving regels
Gedragsregels kunnen we in 3 vormen terugvinden in de codex:
1) Bevelen
• Gebodsbepalingen: moeten
o Bv. belasting betalen, huurder moet huur betalen
• Verbodsbepalingen: niet mogen
o Bv. drugs verkopen, naaktfoto’s verspreiden
o = alles wat in strafwetboek staat
2) Toelaten
• Verlofbepaling: kunnen
• Je kan hiervoor kiezen
• Bv. de keuze maken om je rijbewijs te halen, dan moet je de regels volgen (schriftelijk + praktijk
examen doen)
3) Beloven
• “derde generatie grondrechten”
• Beloftes die vanuit de overheid worden gemaakt → zijn minder krachtig
• Bv. recht op behoorlijke huisvesting
• Bv. recht op kostelijk onderwijs: de overheid betaalt wel een stuk maar dit kun je niet afdwingen
Gedragsregels kun je onderverdelen in 2 soorten recht:
1) Dwingend recht
2) Aanvullend recht
1) Dwingend recht = imperatief recht (synoniem)
• Definitie = normen waarvan niet mag afgeweken worden. Ze zijn verplicht toe te passen door iedereen die
zich in het rechtsverkeer begeeft
• 2 soorten
1) Gewoon dwingend recht
• Bescherming particuliere belangen
• Sanctie: relatieve nietigheid
o Enkel op vraag van beschermde persoon
4
Samenvatting Bronnen en Beginselen van het Recht
Hoofdstuk 1: Definitie ....................................................................................................................................................... 4
1. Inleiding................................................................................................................................................................. 4
2. Definitie ................................................................................................................................................................. 4
2.1 Gedragsregels en handhaving regels ............................................................................................................ 4
2.2 Opgelegd door bevoegde overheid .............................................................................................................. 5
2.3 Ordening ....................................................................................................................................................... 6
2.4 Rechtvaardigheid .......................................................................................................................................... 6
2.5 Afdwingbaarheid ........................................................................................................................................... 6
Hoofdstuk 2: Basisindeling ................................................................................................................................................ 7
1. Publiekrecht vs privaatrecht ................................................................................................................................. 7
2. Materieel vs formeel recht ................................................................................................................................... 7
3. Relevantie indeling................................................................................................................................................ 7
4. Samenvatting ........................................................................................................................................................ 8
Hoofdstuk 1: Het objectief recht en het subjectief recht ................................................................................................. 9
1. Begrip .................................................................................................................................................................... 9
2. Relevantie onderscheid......................................................................................................................................... 9
Hoofdstuk 2: Het rechtssubject ........................................................................................................................................ 9
1. Begrip .................................................................................................................................................................... 9
2. Inhoud van de rechtspersoonlijkheid ................................................................................................................... 9
2.1 Staat ............................................................................................................................................................ 10
2.2 Vermogen .................................................................................................................................................... 10
2.3 Bekwaamheid.............................................................................................................................................. 10
3. Soorten rechtssubjecten ..................................................................................................................................... 11
3.1 Natuurlijke persoon .................................................................................................................................... 11
3.2 Rechtspersoon ............................................................................................................................................ 11
4. Feitelijke vereniging ............................................................................................................................................ 12
Hoofdstuk 3: De subjectieve rechten.............................................................................................................................. 13
1. Overzicht ............................................................................................................................................................. 13
1.1 Politieke en burgerlijke rechten .................................................................................................................. 13
1.2 Burgerlijke rechten – buitenpatrimoniaal................................................................................................... 13
1.3 Burgerlijke rechten – patrimoniaal ............................................................................................................. 13
1.4 Burgerlijke rechten – patrimoniaal – zakelijke rechten .............................................................................. 13
1.5 Burgerlijke rechten – patrimoniaal – vorderingsrechten............................................................................ 15
1.6 Burgerlijke rechten – patrimoniaal – intellectuele rechten ........................................................................ 15
Hoofdstuk 4: Het rechtsobject ........................................................................................................................................ 15
1. Begrip .................................................................................................................................................................. 15
1
Samenvatting Bronnen en Beginselen van het Recht
, 2. Soorten goederen ............................................................................................................................................... 16
2.1 Goederen in en buiten de handel ............................................................................................................... 16
2.2 Lichamelijke en onlichamelijke goederen ................................................................................................... 16
2.3 Verbruikbare en niet-verbruikbare goederen............................................................................................. 16
2.4 Roerende en onroerende goederen ........................................................................................................... 16
Hoofdstuk 5: De rechtsfeiten en rechtshandelingen ...................................................................................................... 17
1. Ontstaan.............................................................................................................................................................. 17
2. Rechtsfeiten ........................................................................................................................................................ 17
3. Rechtshandelingen.............................................................................................................................................. 17
Hoofdstuk 1: Inleidend.................................................................................................................................................... 19
Hoofdstuk 2: Grensoverschrijdend recht ........................................................................................................................ 19
2.1 Internationaal (publiek)recht .......................................................................................................................... 19
2.2 Europees recht ................................................................................................................................................ 19
2.3 Internationaal privaatrecht ............................................................................................................................. 19
Hoofdstuk 3: Intern recht................................................................................................................................................ 20
3.1 Publiekrecht .................................................................................................................................................... 20
3.1.1 Staatsrecht .............................................................................................................................................. 20
3.1.2 Administratief recht ................................................................................................................................ 20
3.1.3 Fiscaal recht ............................................................................................................................................ 21
3.1.4 Strafrecht – Strafprocesrecht.................................................................................................................. 21
3.1.5 Sociale zekerheidsrecht .......................................................................................................................... 22
3.2 Privaatrecht ..................................................................................................................................................... 22
3.2.1 Burgerlijk recht ........................................................................................................................................ 22
3.2.2 Burgerlijk procesrecht ............................................................................................................................. 23
3.2.3 Arbeidsrecht ............................................................................................................................................ 23
3.2.4 Economisch recht .................................................................................................................................... 23
3.2.5 Verzekeringsrecht ................................................................................................................................... 24
Hoofdstuk 4: Codex ......................................................................................................................................................... 24
4.1 Inleiding........................................................................................................................................................... 24
4.2 Opbouw VRG-codex ........................................................................................................................................ 25
4.3 Structuur wetgeving ........................................................................................................................................ 25
Hoofdstuk 5: Verwijzen ................................................................................................................................................... 25
5.1 Verwijzing wetsbepaling ....................................................................................................................................... 25
5.2 Te kennen afkortingen .......................................................................................................................................... 25
Hoofdstuk 1: Begrip ........................................................................................................................................................ 26
Hoofdstuk 2: Wetgeving ................................................................................................................................................. 26
2.1 Wat is wetgeving? ................................................................................................................................................. 26
2
Samenvatting Bronnen en Beginselen van het Recht
, 2.1.1 Het begrip ‘wet’ ............................................................................................................................................. 26
2.1.2 Wetgeving als bron van recht: kenmerken .................................................................................................... 27
2.1.3 De gelding van wetten ................................................................................................................................... 28
2.2 Soorten wetgeving ................................................................................................................................................ 29
2.2.1 Internationale regelgeving ............................................................................................................................. 29
2.2.2 Nationale regelgeving .................................................................................................................................... 29
Hoofdstuk 3: Rechtspraak ............................................................................................................................................... 32
3.1 Wat is rechtspraak? .............................................................................................................................................. 32
3.1.1 Het begrip ‘rechtspraak’ ................................................................................................................................ 32
3.1.2 Enkele basisprincipes van rechtspraak .......................................................................................................... 33
3.3 Rechtspraak als formele bron van het recht ................................................................................................... 33
3.3.1 Rechtspraak is een geschreven en formele rechtsbron.......................................................................... 33
3.3.2 De bekendmaking van rechtspraak......................................................................................................... 34
3.3.3 Het gezag van rechtspraak als bron van recht ........................................................................................ 34
Hoofdstuk 4: Rechtsleer .................................................................................................................................................. 34
4.1 Wat is rechtsleer? ........................................................................................................................................... 34
4.2 Rechtsleer als formele bron van recht ............................................................................................................ 34
4.2.1 Rechtsleer is een formele rechtsbron ..................................................................................................... 34
4.2.2 De bekendmaking van rechtsleer ........................................................................................................... 34
4.2.3 Het gezag van rechtsleer ......................................................................................................................... 34
Hoofdstuk 5: Gewoonte .................................................................................................................................................. 35
5.1 Wat is een ‘gewoonte’? ........................................................................................................................................ 35
5.2 De gewoonte als formele bron van recht ............................................................................................................. 35
Hoofdstuk 6: Algemene rechtsbeginselen ...................................................................................................................... 35
6.1 Wat zijn algemene rechtsbeginselen .................................................................................................................... 35
6.2 ARB als formele bron van recht ............................................................................................................................ 35
3
Samenvatting Bronnen en Beginselen van het Recht
, Deel 1: Wat is recht?
Hoofdstuk 1: Definitie
1. Inleiding
Regel ≠ rechtsregel
Zie oefening cursus
2. Definitie
• Gedragsregels en handhaving regels
• Opgelegd door bevoegde overheid, via bepaalde organen of vastgelegde modellen/procedures
• Ter ordening van de samenleving
• Met als doel rechtvaardigheid
• Afdwingbaarheid
2.1 Gedragsregels en handhaving regels
Gedragsregels kunnen we in 3 vormen terugvinden in de codex:
1) Bevelen
• Gebodsbepalingen: moeten
o Bv. belasting betalen, huurder moet huur betalen
• Verbodsbepalingen: niet mogen
o Bv. drugs verkopen, naaktfoto’s verspreiden
o = alles wat in strafwetboek staat
2) Toelaten
• Verlofbepaling: kunnen
• Je kan hiervoor kiezen
• Bv. de keuze maken om je rijbewijs te halen, dan moet je de regels volgen (schriftelijk + praktijk
examen doen)
3) Beloven
• “derde generatie grondrechten”
• Beloftes die vanuit de overheid worden gemaakt → zijn minder krachtig
• Bv. recht op behoorlijke huisvesting
• Bv. recht op kostelijk onderwijs: de overheid betaalt wel een stuk maar dit kun je niet afdwingen
Gedragsregels kun je onderverdelen in 2 soorten recht:
1) Dwingend recht
2) Aanvullend recht
1) Dwingend recht = imperatief recht (synoniem)
• Definitie = normen waarvan niet mag afgeweken worden. Ze zijn verplicht toe te passen door iedereen die
zich in het rechtsverkeer begeeft
• 2 soorten
1) Gewoon dwingend recht
• Bescherming particuliere belangen
• Sanctie: relatieve nietigheid
o Enkel op vraag van beschermde persoon
4
Samenvatting Bronnen en Beginselen van het Recht
