Samenvatting Onderwijs En Maatschappij

lOMoARcP SD| 6226736




lOMoAR cP SD| 6226736




Onderwijs en Maatschappij

, lOMoARcP SD| 6226736




DEEL 1: WIE BEPAALT HET ONDERWIJSBELEID IN VLAANDEREN?

1 Hoeveel regeringen telt ons land?
1.1 Het korte antwoord: 6 maar het zouden er 7 moeten zijn.
1. Federale regering

2. Frans
Gebaseerd op taal:
3. Duits
GEMEENSCHAPPEN
4. Nederlands
1 Regering:
5. Vlaanderen Vlaams parlement
Gebaseerd op
6. Wallonië
locatie: GEWESTEN
7. Brussels hoofdstedelijk gewest

Dus omdat Vlaamse gewest en Nederlandstalige gemeenschap samenvallen, hebben we
geen 7 maar 6 regeringen.

, lOMoARcP SD| 6226736




1.2 Het langere antwoord
 1830: België werd onafhankelijk
 Uitgangspunt van de grondwet: alle Belgen zijn gelijk
 Fundamentele wet = er worden geen wetten goedgekeurd die in
strijd zijn met de grondwet
 Vroeger: land is een unitaire of eenheidsstraat:
 De nationale overheid bepaalde alléén het reilen en zeilen in
België
 Nu: zowel Vlaamse als federale overheid
 Beiden hebben bevoegdheden, een eigen parlement en een
eigen regering

 België bestaat uit 3 beleidsniveaus met el een eigen wetgevende
(parlement) en uitvoerende (regering) organen:

1. Federale staat: federale regering + federaal parlement

2. Drie gemeenschappen: Vlaamse, Franse en Duitstalige gemeenschap.
Verantwoordelijk voor taal, cultuur, onderwijs en welzijns-
en gezondheidszorg binnen een taalgebied.

3. Drie gewesten: het Vlaamse, het Waalse en het Brussels
Hoofdstedelijke Gewest. Bevoegd voor economie,
wekgelegenheid, landbouw, wegen, ruimtelijke ordening en
milieu.


Maar pas op er zijn 4 taalgebieden:
o Het Nederlandstalige taalgebied
o Het Franstalige taalgebied
o Het Duitstalige taalgebied
o Het tweetalig taalgebied (Brussels Hoofdstedelijk Gewest)


Vragen bij dit deel:
- Wie beslist over de hervorming van het secundair onderwijs in Vlaanderen?
o Het Vlaams Gemeenschap
- Wie beslist over de pensionering voor leerkracht in Wallonië?
o De Federale Overheid
- Wie beslist over de inspectie in scholen in luik?
o De Franse Gemeenschap

, lOMoARcP SD| 6226736




2 Bestaat er zoiets als Belgisch onderwijs?
2.1 Het korte antwoord: nee, op drie belangrijke details na
Wat kan de Vlaamse minister van onderwijs (Hilde Crevits) niet aanpassen
omdat het federaal geregeld wordt en dus voor alle kinderen geldt in
België?

- Wanneer de leerplicht start en eindigt.
- Wat de minimale voorwaarden zijn voor het uitreiken van diploma’s.
- Hoe de pensioenen geregeld worden voor het onderwijspersoneel.

Tijdens corona-crisis 4de element op federaal besloten: het sluiten van scholen werd op
landelijk niveau beslist

2.2 Het lagere antwoord: wetten en decreten
2.2.1 Federale onderwijswetgeving

 Dit is federaal geregeld:
o Wanneer de leerplicht start en eindigt
o Wat moet de minimale voorwaarde zijn voor het uitreiken van diploma’s
o Hoe de pensioenen geregeld worden voor het onderwijspersoneel
2.2.2 Onderwijsdecreten op gemeenschapsniveau

 Beslissingen die door de gemeenschappen genomen worden, zijn bindend op het
moment dat deze in decreten opgenomen worden
o Het federaal parlement stemt op wetten
o Het Vlaams parlement stemt op decreten
o Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest stemt op ordonnanties


3 Hoe verander je iets in het onderwijs?
3.1 Het korte antwoord: best zelf of traag beleid
Door de grote vrijheid van onderwijs, kunnen scholen zich meer vernieuwen en veranderen
dan ze denken.

 Enkele voorbeelden van dingen die NIET vastgelegd zijn in decreten:
o Dat je met schooljaren moet werken
o Dat je niet modulair mag werken
o Welke werkvormen je mag of niet mag gebruiken
o Dat alle leerlingen dezelfde leeftijd moeten hebben in de klas

 Wat de overheid WEL kan bepalen:
o Wat komt er minimaal aan bod in het onderwijs
o Hoe de toegang tot onderwijs geregeld is
o Hoe het aanbod in het onderwijs er kan uitzien

, lOMoARcP SD| 6226736




3.2 Het langere antwoord: Wie heeft er invloed op beleid en hoe komt
een decreet tot stand?
3.2.1 De verschillende spelers
 Wie beslist er over de onderwijsaangelegenheden in Vlaanderen?
o Het Vlaams Parlement
o De Vlaamse regering
o De Vlaamse minister van Onderwijs en Vorming
 Wie heeft er daarnaast nog invloed op het proces van besluitvorming?
o De Vlaamse onderwijsadministratie
o De VLOR
 Zij vormen samen met de Vlaamse minister van onderwijs het beleidsdomein Onderwijs
en Vorming 3 rollen
o Beleidsvoorbereiding
o Beleidsuitvoering
o Beleidsevaluatie

3.2.1.1 De Vlaamse minister van Onderwijs en haar kabinet


 HET KABINET = een groep persoonlijke medewerkers, vaak partijgebonden adviseurs.
Kabinetsmedewerkers zijn geen ambtenaren en wisselen meestal naargelang de
minister
 Bestaat uit
o Kabinetschef
o Kabinetssecretaris
o Stafmedewerkers

 Alle stafleden krijgen bepaalde beleidsdomeinen toegewezen. Ze bereiden de
beleidsbeslissingen voor een adviseren de minister in verband met hun specifieke
sector

 HET BELEIDSRAAD = forum waar politiek en administratie overleg plegen en dat de
regering ondersteunt bij het sturen van het beleidsdomein


3.2.1.2 De Vlaamse onderwijsadministratie

 De Vlaamse onderwijsadministratie bestaat uit een aantal autonome organisaties

1. Het Departement Onderwijs en Vorming dat het Vlaams onderwijsbeleid
uitstippelt

2. Een vier agentschappen die dat beleid uitvoeren
o Het Agentschap voor Hoger Onderwijs, Volwassenonderwijs,
Kwalificatie en Studietoelages (AHOVOKS)
o Het Agentschap voor infrastructuur in het Onderwijs (AGIOn) o Het
Agentschap voor Onderwijsdiensten (AgODi)
o De Onderwijsinspectie