Palliatieve zorgen deel 1
Enkele begrippen
Totale (intergrale) zorg
Zoals in de definitie van de WHO naar voor komt, omvat palliatieve zorg meer dan alleen de zorg
voor de fysieke aspecten van ziekte en behandeling. Ook het verwerkings- en aanpassingsproces, de
interacties met de omgeving, de beleving van de ziekte en zingevingvraagstukken horen hier
integraal bij.
curatieve geneeskunde
Met andere woorden palliatieve zorg is de zorg voor patiënten die niet langer kunnen geholpen
worden met een op genezing gerichte behandeling (curatieve therapie). Palliatieve zorg is dan de
zorg voor de 'hele' mens. Ze is gericht op het onder controle krijgen en houden van pijn en andere
ongemakken.
Het doel van palliatieve zorg is dus niet meer om de patiënt te genezen, dat kan niet meer. Het doel
is wel om de patiënt én zijn omgeving de hoogst mogelijke levenskwaliteit te bieden in het laatste
deel van het leven.
palliatieve geneeskunde
palliatieve zorg
‘Palliatieve zorg is een benadering die de kwaliteit van leven verbetert van patiënten en hun naasten
die te maken hebben met een levensbedreigende aandoening, door het voorkomen en verlichten
van lijden door middel van vroegtijdige signalering en zorgvuldige beoordeling en behandeling van
pijn en andere symptomen van lichamelijke, psychosociale en spirituele aard'
terminale zorg
Palliatieve zorg wordt terminale zorg wanneer de levensverwachting minder dan 3 maanden
is. Terminale of levenseindezorg is de totale zorg voor de patiënt en zijn naasten in de laatste fase
van het leven, ook tijdens en na het stervensproces.
Curatief beleid Palliatief beleid
Concentreert zich Concentreert zich op de zieke (de mens)
op de ziekte
Wil die ziekte bestrijden Wil die zieke (persoon) helpen
Doel is genezing Doel is comfort
Comfort is van Genezing is van ondergeschikt belang
, ondergeschikt belang
4 fasen in de palliatieve zorg
De palliatieve fase loopt vanaf het moment dat duidelijk wordt dat genezing niet (meer) mogelijk is
tot aan het moment van overlijden en wordt ingedeeld in vier fasen. Om de start van de palliatieve
fase te markeren wordt er gebruik gemaakt van de ‘surprise question’. Dit is het moment waarop het
de zorgverleners niet zou verbazen dat de patiënt binnen één jaar overlijdt. Daarnaast is er
lichamelijk en klinisch achteruitgang en een toename van de zorgzwaarte vast te stellen of heeft de
patiënt gekozen voor louter comfortzorg.
Fase 1: ziektegerichte palliatie
- Behandeling zonder dat genezing mogelijk is
- Ziektegerichte behandeling symptoomlast daalt
- Levensduur patiënt kan worden verlengd
- Belastingen en bijwerkingen
- Chaos: slecht nieuws komt hard aan
- Beangstigend door confrontatie levenseinde
- Soms ook opluchting: het hoeft nu allemaal niet meer
- Doel: goed evenwicht tussen ziekte-en symptoomgerichte palliatie
Fase 2: symptoomgerichte palliatie
- Verlichten en onder controle houden van symptomen
- Kwaliteit van leven van de patiënt primeert
- vaak een verademing is voor de patiënt en de naasten, speelt zich het aanpassings- en
verwerkingsproces af
- dagen, maar ook maanden of jaren duren
Fase 3: palliatie in de stervensfase
- streven naar een zo goed mogelijke kwaliteit van sterven
- Patiënt verzwakt en wordt minder mobiel
- Beslissingen m.b.t. naderend levenseinde
- Duur leven < kwaliteit leven en sterven
- Aandacht voor naasten
Fase 4: nazorg
- nazorg voor de naasten na het overlijden van de patiënt
- Ondersteuning bieden, nabij zijn, tijd geven voor afscheid en rituelen, de mogelijkheid geven
om te helpen met de lijktooi
ziekteverloop (traject)
Iedere ziekteverloop heeft natuurlijk zijn eigen individueel traject, maar de palliatieve fase kan in
grote lijnen op drie verschillende manieren verlopen:
- Een traject met een min of meer stabiele fase, gevolgd door een relatief korte periode van
plotselinge en snelle achteruitgang. Dit traject is vrij specifiek voor het verloop van de
ziekteperiode bij kanker.
Enkele begrippen
Totale (intergrale) zorg
Zoals in de definitie van de WHO naar voor komt, omvat palliatieve zorg meer dan alleen de zorg
voor de fysieke aspecten van ziekte en behandeling. Ook het verwerkings- en aanpassingsproces, de
interacties met de omgeving, de beleving van de ziekte en zingevingvraagstukken horen hier
integraal bij.
curatieve geneeskunde
Met andere woorden palliatieve zorg is de zorg voor patiënten die niet langer kunnen geholpen
worden met een op genezing gerichte behandeling (curatieve therapie). Palliatieve zorg is dan de
zorg voor de 'hele' mens. Ze is gericht op het onder controle krijgen en houden van pijn en andere
ongemakken.
Het doel van palliatieve zorg is dus niet meer om de patiënt te genezen, dat kan niet meer. Het doel
is wel om de patiënt én zijn omgeving de hoogst mogelijke levenskwaliteit te bieden in het laatste
deel van het leven.
palliatieve geneeskunde
palliatieve zorg
‘Palliatieve zorg is een benadering die de kwaliteit van leven verbetert van patiënten en hun naasten
die te maken hebben met een levensbedreigende aandoening, door het voorkomen en verlichten
van lijden door middel van vroegtijdige signalering en zorgvuldige beoordeling en behandeling van
pijn en andere symptomen van lichamelijke, psychosociale en spirituele aard'
terminale zorg
Palliatieve zorg wordt terminale zorg wanneer de levensverwachting minder dan 3 maanden
is. Terminale of levenseindezorg is de totale zorg voor de patiënt en zijn naasten in de laatste fase
van het leven, ook tijdens en na het stervensproces.
Curatief beleid Palliatief beleid
Concentreert zich Concentreert zich op de zieke (de mens)
op de ziekte
Wil die ziekte bestrijden Wil die zieke (persoon) helpen
Doel is genezing Doel is comfort
Comfort is van Genezing is van ondergeschikt belang
, ondergeschikt belang
4 fasen in de palliatieve zorg
De palliatieve fase loopt vanaf het moment dat duidelijk wordt dat genezing niet (meer) mogelijk is
tot aan het moment van overlijden en wordt ingedeeld in vier fasen. Om de start van de palliatieve
fase te markeren wordt er gebruik gemaakt van de ‘surprise question’. Dit is het moment waarop het
de zorgverleners niet zou verbazen dat de patiënt binnen één jaar overlijdt. Daarnaast is er
lichamelijk en klinisch achteruitgang en een toename van de zorgzwaarte vast te stellen of heeft de
patiënt gekozen voor louter comfortzorg.
Fase 1: ziektegerichte palliatie
- Behandeling zonder dat genezing mogelijk is
- Ziektegerichte behandeling symptoomlast daalt
- Levensduur patiënt kan worden verlengd
- Belastingen en bijwerkingen
- Chaos: slecht nieuws komt hard aan
- Beangstigend door confrontatie levenseinde
- Soms ook opluchting: het hoeft nu allemaal niet meer
- Doel: goed evenwicht tussen ziekte-en symptoomgerichte palliatie
Fase 2: symptoomgerichte palliatie
- Verlichten en onder controle houden van symptomen
- Kwaliteit van leven van de patiënt primeert
- vaak een verademing is voor de patiënt en de naasten, speelt zich het aanpassings- en
verwerkingsproces af
- dagen, maar ook maanden of jaren duren
Fase 3: palliatie in de stervensfase
- streven naar een zo goed mogelijke kwaliteit van sterven
- Patiënt verzwakt en wordt minder mobiel
- Beslissingen m.b.t. naderend levenseinde
- Duur leven < kwaliteit leven en sterven
- Aandacht voor naasten
Fase 4: nazorg
- nazorg voor de naasten na het overlijden van de patiënt
- Ondersteuning bieden, nabij zijn, tijd geven voor afscheid en rituelen, de mogelijkheid geven
om te helpen met de lijktooi
ziekteverloop (traject)
Iedere ziekteverloop heeft natuurlijk zijn eigen individueel traject, maar de palliatieve fase kan in
grote lijnen op drie verschillende manieren verlopen:
- Een traject met een min of meer stabiele fase, gevolgd door een relatief korte periode van
plotselinge en snelle achteruitgang. Dit traject is vrij specifiek voor het verloop van de
ziekteperiode bij kanker.
