Temperatuursensoren
Medische technologie – 8/11/2021
Lichaamstemperatuur behoort tot het rijtje complexer te meten variabelen. Niet zozeer omdat de
temperatuur lastig te meten is maar wel omdat de techniek erachter net iets verder gaat dan een meetlint.
Daarnaast is het van belang op te merken dat vooral in de klinische setting het interesse gebaseerd is op de
waarde van de kerntemperatuur en in veel mindere mate de perifere temperatuurwaardes. De
lichaamstemperatuur (kerntemperatuur) geeft een indicatie over de toestand van de patiënt op het moment
van meten. Deze momentopname kan dus leiden tot een actie om de lichaamstemperatuur weer op peil te
krijgen wanneer blijkt dat deze niet rond de te verwachten gemiddelde temperatuur van 37°C (graden
Celsius). Andere eenheden zijn de Fahrenheit en Kelvin maar die worden in de klinische setting niet of
nauwelijks gebruikt.
Temperatuurmeting
Een juiste meting levert een juiste lichaamstemperatuur op. Met name bij patiënten waar nauwkeurige
monitoring vereist is, zal een dergelijke meting onmisbaar zijn. Een temperatuurmeting met defecte dan wel
afwijkende temperatuur kan nadelige gevolgen hebben voor een patiënt omdat het vaak een eerste
alarmbel doet afgaan.
In de praktijk kan de lichaamstemperatuur op diverse plekken worden gemeten: onder de tong (sublinguaal),
onder de oksels (axilair) of in de navel (umbilicaal). In de klinische setting wordt de lichaamstemperatuur
met name in de oren gemeten; dit is niet alleen praktisch maar ook de snelste manier van meten om de
hygiënische regels hieromtrent niet te vergeten.
De oorthermometer zal op basis van infraroodmeting zijn werk doen. De ouderwetse kwikthermometer is
haast een museumstuk waarbij de alcoholthermometer nog af en toe gebruikt wordt. Ook de huis-tuin-en-
keuken-thermometer die je bij de drogist kunt halen en op een batterij werkt, is vaak terug te vinden in
huisartsenposten en bij mensen thuis.
Temperatuurmaten
Temperatuur is een maat voor de gemiddelde kinetische energie van afzonderlijke moleculen.
- Kelvin: bij 0 K staan de moleculen stil; is het absolute nulpunt.
- Celsius: Kelvin vertaald naar herkenbare waardes; de eigenschappen van water.
0 °C = 273,15 K
Inwendige energie is de totale energie die alle moleculen in een voorwerp samen hebben. Warmte is de
overdracht van energie van voorwerp op voorwerp. Is onafhankelijk van totale inwendige energie, maar
afhankelijk van temperatuur.
Warmteoverdracht:
Geleiding/Conductie: is direct contact van moleculen.
Stroming/Convectie: verplaatsing van moleculen.
Straling/Radiatie: geen contact, maar elektromagnetische straling.
Verdamping/Evaporatie: is warmteonttrekking door middel van water.
Medische technologie – 8/11/2021
Lichaamstemperatuur behoort tot het rijtje complexer te meten variabelen. Niet zozeer omdat de
temperatuur lastig te meten is maar wel omdat de techniek erachter net iets verder gaat dan een meetlint.
Daarnaast is het van belang op te merken dat vooral in de klinische setting het interesse gebaseerd is op de
waarde van de kerntemperatuur en in veel mindere mate de perifere temperatuurwaardes. De
lichaamstemperatuur (kerntemperatuur) geeft een indicatie over de toestand van de patiënt op het moment
van meten. Deze momentopname kan dus leiden tot een actie om de lichaamstemperatuur weer op peil te
krijgen wanneer blijkt dat deze niet rond de te verwachten gemiddelde temperatuur van 37°C (graden
Celsius). Andere eenheden zijn de Fahrenheit en Kelvin maar die worden in de klinische setting niet of
nauwelijks gebruikt.
Temperatuurmeting
Een juiste meting levert een juiste lichaamstemperatuur op. Met name bij patiënten waar nauwkeurige
monitoring vereist is, zal een dergelijke meting onmisbaar zijn. Een temperatuurmeting met defecte dan wel
afwijkende temperatuur kan nadelige gevolgen hebben voor een patiënt omdat het vaak een eerste
alarmbel doet afgaan.
In de praktijk kan de lichaamstemperatuur op diverse plekken worden gemeten: onder de tong (sublinguaal),
onder de oksels (axilair) of in de navel (umbilicaal). In de klinische setting wordt de lichaamstemperatuur
met name in de oren gemeten; dit is niet alleen praktisch maar ook de snelste manier van meten om de
hygiënische regels hieromtrent niet te vergeten.
De oorthermometer zal op basis van infraroodmeting zijn werk doen. De ouderwetse kwikthermometer is
haast een museumstuk waarbij de alcoholthermometer nog af en toe gebruikt wordt. Ook de huis-tuin-en-
keuken-thermometer die je bij de drogist kunt halen en op een batterij werkt, is vaak terug te vinden in
huisartsenposten en bij mensen thuis.
Temperatuurmaten
Temperatuur is een maat voor de gemiddelde kinetische energie van afzonderlijke moleculen.
- Kelvin: bij 0 K staan de moleculen stil; is het absolute nulpunt.
- Celsius: Kelvin vertaald naar herkenbare waardes; de eigenschappen van water.
0 °C = 273,15 K
Inwendige energie is de totale energie die alle moleculen in een voorwerp samen hebben. Warmte is de
overdracht van energie van voorwerp op voorwerp. Is onafhankelijk van totale inwendige energie, maar
afhankelijk van temperatuur.
Warmteoverdracht:
Geleiding/Conductie: is direct contact van moleculen.
Stroming/Convectie: verplaatsing van moleculen.
Straling/Radiatie: geen contact, maar elektromagnetische straling.
Verdamping/Evaporatie: is warmteonttrekking door middel van water.
