Beginselen van het Nederlandse staatsrecht
Hoofdstuk 4 De regering
4.2 De regering (De Kroon), een samengesteld orgaan
Wordt gevormd door de Koning en de ministers (Art. 42, eerste lid GW)
- Wanneer de Grondwet een bepaalde tak aan de regering opdraagt, zonder
dat bij de uitoefening daarvan een daad van de Koning persoonlijk vereist
is, wordt de term Regering gebruikt.
4.2.1 Koninklijk besluit
Wanneer de Grondwet eist dat een bepaalde beslissing door de regering
genomen wordt. (Bijv artikel 44 Gw)
[ZTV] Vereisten voor een koninklijk besluit
Contraseign
Alle wetten, die ook door de koning ondertekend moeten worden, en Koninklijke
besluiten moeten door de Koning en door een of meer ministers of
staatssecretarissen ondertekend worden.
4.2.2 Klein koninklijk besluit
De totstandkoming van een algemene maatregel van bestuur (Art. 17 GW)
behoeft meer formaliteiten dan de ondertekening door Koning en minister of
staatssecretaris.
4.3 De Koning
[ZTV] De taken van de koning
1. Staatshoofd van het Koninkrijk der Nederlanden
Symboliseert de eenheid van ons land, zowel bij buitenlandse
staatsbezoeken al bij binnenlandse evenementen.
2. Lidmaatschap van de regering
In de praktijk zijn echter de ministerraad en de Staten-Generaal van veel
grotere betekenis voor de wijze waarop de staat bestuurd wordt.
4.3.1 Constitutionele Koning
De Koning met ministers, dus de regering
4.4 De troonopvolging
4.4.1 Manieren tot opvolging
4.4.1.1 Door erfopvolging
- Erfgenamen van de Koning zijn de nakomelingen van de laatst overleden
Koning.
- Daarbij gaan ouderen voor de jongeren, met plaatsvervulling.
4.4.1.2 Opvolger ontbreekt
- Wanneer het vooruitzicht bestaat dat een opvolger zal ontbreken, dan kan
deze bij de wet benoemd worden waarbij de Staten-Generaal in verenigde
vergadering en met gekwalificeerde meerderheid besluiten na
verkiezingen.
- Als bij overlijden van de Koning een opvolger ontbreekt, volgt de Staten-
Generaal dezelfde procedure.
4.4.1.3 Overlijden en afstand
, Beginselen van het Nederlandse staatsrecht
Hoofdstuk 4 De regering
- De erfopvolging i een publiekrechtelijke zaak, die niet onderworpen dient
te zijn aan eenzijdige beslissingen van potentiële erfopvolgers of
onderhandelingen binnen de Koninklijke familie.
4.4.2 Het koningshuis
- Art. 39 bepaalt dat de wet regelt wie lid van het koninklijk huis is.
- Deze leden delen niet in de onschendbaarheid die alleen de Koning
toekomt.
4.4.3 Hofhouding
Door de Koning ingericht; ministeriële verantwoordelijkheid en in verband
daarmee ministeriële bemoeienis uitgesloten.
4.4.5 Kabinet van de Koning
Het ambtelijke apparaat dat de Koning ten behoeve van de uitoefening van diens
constitutionele taken ondersteunt.
- Er bestaat volledige ministeriele verantwoordelijkheid.
- Verantwoordingsrelatie formeel vastgelegd; wat onder meer meebrengt
dat de directeur van het Kabinet er steeds rekening mee zal moeten
houden dat de kamer de ministers kunnen vragen verantwoording af te
leggen.
- Minister president, Minister van Algemene Zaken, is verantwoordelijk voor
het beheer van de begroting van het Kabinet van de Koning.
4.5 Regentschap en voogdij
4.5.1 Optreden van een regent
Troonopvolger jonger dan 18
- De regent treedt in naam de van de Koning zelf als waarnemer van
het koninklijk gezag op.
- Wetten plegen de formule te bezigen: ‘In naam van zijne
majesteit..’, ‘Wij.. regent van het Koninkrijk’.
- Behartiging van de civielrechtelijke aangelegenheden heeft ook
publieke aspecten; de wet regelt het ouderlijk gezag en de voogdij
over de minderjarige Koning en het toezicht daarop.
Koning is buiten staat het koninklijk gezag uit te oefenen
- Dit kan geconstateerd worden in een op initiatief van de
ministerraad genomen besluit van de verenigde vergadering van de
Staten-Generaal
Koning heeft krachtens een wet tijdelijk het koninklijk gezag neergelegd
4.6 De inhuldiging en de Raad van State als waarnemer van het koninklijk
gezag
4.6.1 Betekenis van de inhuldiging
- De inhuldiging heeft plaats ‘nadat de Koning de uitoefening van het
koninklijkgezag heeft aangevangen’.
- De inhuldiging, die in een openbare en verenigde vergadering van de
Staten-Generaal moet plaats hebben en wel in Amsterdam, is dus geen
vereiste voor het verrichten van ambtshandelingen door de Koning.
Hij kan dit ook voor de inhuldiging doen.
De Koning legt wel een eed af, waarbij de Koning trouw aan de
Grondwet zweert.
Hoofdstuk 4 De regering
4.2 De regering (De Kroon), een samengesteld orgaan
Wordt gevormd door de Koning en de ministers (Art. 42, eerste lid GW)
- Wanneer de Grondwet een bepaalde tak aan de regering opdraagt, zonder
dat bij de uitoefening daarvan een daad van de Koning persoonlijk vereist
is, wordt de term Regering gebruikt.
4.2.1 Koninklijk besluit
Wanneer de Grondwet eist dat een bepaalde beslissing door de regering
genomen wordt. (Bijv artikel 44 Gw)
[ZTV] Vereisten voor een koninklijk besluit
Contraseign
Alle wetten, die ook door de koning ondertekend moeten worden, en Koninklijke
besluiten moeten door de Koning en door een of meer ministers of
staatssecretarissen ondertekend worden.
4.2.2 Klein koninklijk besluit
De totstandkoming van een algemene maatregel van bestuur (Art. 17 GW)
behoeft meer formaliteiten dan de ondertekening door Koning en minister of
staatssecretaris.
4.3 De Koning
[ZTV] De taken van de koning
1. Staatshoofd van het Koninkrijk der Nederlanden
Symboliseert de eenheid van ons land, zowel bij buitenlandse
staatsbezoeken al bij binnenlandse evenementen.
2. Lidmaatschap van de regering
In de praktijk zijn echter de ministerraad en de Staten-Generaal van veel
grotere betekenis voor de wijze waarop de staat bestuurd wordt.
4.3.1 Constitutionele Koning
De Koning met ministers, dus de regering
4.4 De troonopvolging
4.4.1 Manieren tot opvolging
4.4.1.1 Door erfopvolging
- Erfgenamen van de Koning zijn de nakomelingen van de laatst overleden
Koning.
- Daarbij gaan ouderen voor de jongeren, met plaatsvervulling.
4.4.1.2 Opvolger ontbreekt
- Wanneer het vooruitzicht bestaat dat een opvolger zal ontbreken, dan kan
deze bij de wet benoemd worden waarbij de Staten-Generaal in verenigde
vergadering en met gekwalificeerde meerderheid besluiten na
verkiezingen.
- Als bij overlijden van de Koning een opvolger ontbreekt, volgt de Staten-
Generaal dezelfde procedure.
4.4.1.3 Overlijden en afstand
, Beginselen van het Nederlandse staatsrecht
Hoofdstuk 4 De regering
- De erfopvolging i een publiekrechtelijke zaak, die niet onderworpen dient
te zijn aan eenzijdige beslissingen van potentiële erfopvolgers of
onderhandelingen binnen de Koninklijke familie.
4.4.2 Het koningshuis
- Art. 39 bepaalt dat de wet regelt wie lid van het koninklijk huis is.
- Deze leden delen niet in de onschendbaarheid die alleen de Koning
toekomt.
4.4.3 Hofhouding
Door de Koning ingericht; ministeriële verantwoordelijkheid en in verband
daarmee ministeriële bemoeienis uitgesloten.
4.4.5 Kabinet van de Koning
Het ambtelijke apparaat dat de Koning ten behoeve van de uitoefening van diens
constitutionele taken ondersteunt.
- Er bestaat volledige ministeriele verantwoordelijkheid.
- Verantwoordingsrelatie formeel vastgelegd; wat onder meer meebrengt
dat de directeur van het Kabinet er steeds rekening mee zal moeten
houden dat de kamer de ministers kunnen vragen verantwoording af te
leggen.
- Minister president, Minister van Algemene Zaken, is verantwoordelijk voor
het beheer van de begroting van het Kabinet van de Koning.
4.5 Regentschap en voogdij
4.5.1 Optreden van een regent
Troonopvolger jonger dan 18
- De regent treedt in naam de van de Koning zelf als waarnemer van
het koninklijk gezag op.
- Wetten plegen de formule te bezigen: ‘In naam van zijne
majesteit..’, ‘Wij.. regent van het Koninkrijk’.
- Behartiging van de civielrechtelijke aangelegenheden heeft ook
publieke aspecten; de wet regelt het ouderlijk gezag en de voogdij
over de minderjarige Koning en het toezicht daarop.
Koning is buiten staat het koninklijk gezag uit te oefenen
- Dit kan geconstateerd worden in een op initiatief van de
ministerraad genomen besluit van de verenigde vergadering van de
Staten-Generaal
Koning heeft krachtens een wet tijdelijk het koninklijk gezag neergelegd
4.6 De inhuldiging en de Raad van State als waarnemer van het koninklijk
gezag
4.6.1 Betekenis van de inhuldiging
- De inhuldiging heeft plaats ‘nadat de Koning de uitoefening van het
koninklijkgezag heeft aangevangen’.
- De inhuldiging, die in een openbare en verenigde vergadering van de
Staten-Generaal moet plaats hebben en wel in Amsterdam, is dus geen
vereiste voor het verrichten van ambtshandelingen door de Koning.
Hij kan dit ook voor de inhuldiging doen.
De Koning legt wel een eed af, waarbij de Koning trouw aan de
Grondwet zweert.
