BIO VWO 5 Hoofdstuk 9: Bloedsomloop
Paragraaf 1) hart en bloedsomloop
Niet alle bloedsomlopen zijn gelijk
Mensen hebben net als veel andere dieren een dubbele
bloedsomloop, maar lang niet alle dieren hebben dat. Insecten
hebben bijvoorbeeld een open bloedsomloop, hierbij hebben
ze een groot bloedvat bij de rugzijde met meerdere
hartkamers, het bloed gaat naar de kop, waarna het door de
lichaamsholte gaat en organen omspoelt. Vissen hebben een
gesloten bloedsomloop, zij hebben maar een kamer en
boezem en het bloed komt niet buiten de enkelvoudige
bloedsomloop. (BINAS 84 A)
Mensen hebben een dubbele bloedsomloop, het hart is in
tweeën gedeeld waardoor het bloed eerst een kleine ronde naar de longen maakt (kleine
bloedsomloop), om vervolgens rond het hele lichaam te gaan (grote bloedsomloop).
De aorta is de grote lichaamsslagader, hiervandaan stroomt het bloed het lichaam in. De
kransslagader voert bloed naar het hart. Haarvaten zijn de kleinste slagaders die zich bij
weefsel bevinden, en stoffen uitwisselen. Via aders komt bloed terug bij het hart.
Een leven lang pompen
Beide harthelften hebben een boezem en kamer, en pompen tegelijkertijd evenveel bloed
weg. Een hartslag kent 3 fasen, het vullen, leegpompen en een korte pauze, ookwel de
hartcyclus.
1. Diastole -> begin vulfase waarin zowel kamers als boezems ontspannen.
2. Boezemsystole -> boezems trekken samen, bloed stroomt naar kamers.
3. Kamersystole -> beide kamers trekken samen, bloed stroomt hart uit.
Zie hiervoor bron 4 om een beter beeld te krijgen.
Embryonale bloedsomloop
Een ongeboren baby maakt geen gebruik van longen, deze krijgt O2 van de navelstreng via de
placenta. Zuurstofrijk-bloed mengt zich met zuurstofarm-bloed in de lever en onderste holle
ader. Een ongeboren baby heeft een verbinding tussen de twee kamers, het ovale venster.
Hierdoor stroomt het gemengde bloed niet via een omweg maar direct door het lichaampje.
Er zit ook een opening tussen de longslagader en aorta, de ductus botalli.
, Na de geboorte gebeurt het volgende:
- De bloedvaten tussen de navelstreng, lever en holle ader sluiten na afbinding
navelstreng.
- De longen vullen zich met lucht en ontvouwen, hierdoor komt er meer bloed door de
longen.
- De druk in de linkerhelft stijgt meer dan de rechterhelft, het ovale venster sluit.
- De verbinding tussen longslagader en aorta sluit binden een aantal dagen.
Zie bron 5, voor plaatjes.
Paragraaf 1) hart en bloedsomloop
Niet alle bloedsomlopen zijn gelijk
Mensen hebben net als veel andere dieren een dubbele
bloedsomloop, maar lang niet alle dieren hebben dat. Insecten
hebben bijvoorbeeld een open bloedsomloop, hierbij hebben
ze een groot bloedvat bij de rugzijde met meerdere
hartkamers, het bloed gaat naar de kop, waarna het door de
lichaamsholte gaat en organen omspoelt. Vissen hebben een
gesloten bloedsomloop, zij hebben maar een kamer en
boezem en het bloed komt niet buiten de enkelvoudige
bloedsomloop. (BINAS 84 A)
Mensen hebben een dubbele bloedsomloop, het hart is in
tweeën gedeeld waardoor het bloed eerst een kleine ronde naar de longen maakt (kleine
bloedsomloop), om vervolgens rond het hele lichaam te gaan (grote bloedsomloop).
De aorta is de grote lichaamsslagader, hiervandaan stroomt het bloed het lichaam in. De
kransslagader voert bloed naar het hart. Haarvaten zijn de kleinste slagaders die zich bij
weefsel bevinden, en stoffen uitwisselen. Via aders komt bloed terug bij het hart.
Een leven lang pompen
Beide harthelften hebben een boezem en kamer, en pompen tegelijkertijd evenveel bloed
weg. Een hartslag kent 3 fasen, het vullen, leegpompen en een korte pauze, ookwel de
hartcyclus.
1. Diastole -> begin vulfase waarin zowel kamers als boezems ontspannen.
2. Boezemsystole -> boezems trekken samen, bloed stroomt naar kamers.
3. Kamersystole -> beide kamers trekken samen, bloed stroomt hart uit.
Zie hiervoor bron 4 om een beter beeld te krijgen.
Embryonale bloedsomloop
Een ongeboren baby maakt geen gebruik van longen, deze krijgt O2 van de navelstreng via de
placenta. Zuurstofrijk-bloed mengt zich met zuurstofarm-bloed in de lever en onderste holle
ader. Een ongeboren baby heeft een verbinding tussen de twee kamers, het ovale venster.
Hierdoor stroomt het gemengde bloed niet via een omweg maar direct door het lichaampje.
Er zit ook een opening tussen de longslagader en aorta, de ductus botalli.
, Na de geboorte gebeurt het volgende:
- De bloedvaten tussen de navelstreng, lever en holle ader sluiten na afbinding
navelstreng.
- De longen vullen zich met lucht en ontvouwen, hierdoor komt er meer bloed door de
longen.
- De druk in de linkerhelft stijgt meer dan de rechterhelft, het ovale venster sluit.
- De verbinding tussen longslagader en aorta sluit binden een aantal dagen.
Zie bron 5, voor plaatjes.
