Schooljaar: 2014 – 2015
Prof. dr. Philip Traest
BS:
Wegverkeerrecht
1
, INHOUDSTAFEL
INHOUDSTAFEL ..................................................................................................................... 2
PRAKTISCHE ZAKEN ........................................................................................................... 11
INLEIDING ............................................................................................................................. 13
DEEL I: DE WEGVERKEERSWET ...................................................................................... 16
Hoofdstuk I. Inleiding........................................................................................................... 16
Hoofdstuk II. Specifieke misdrijven ..................................................................................... 19
Afdeling 1. Het vluchtmisdrijf .......................................................................................... 19
§ 1. Definitie .................................................................................................................. 19
§ 2. Constitutieve elementen ......................................................................................... 21
1. Ongeval of verkeersongeval .................................................................................. 21
2. Op een openbare plaats .......................................................................................... 22
3. De vlucht wordt genomen...................................................................................... 22
4. Als bestuurder of persoonlijk ................................................................................ 23
5. Men weet dat men oorzaak of aanleiding van het ongeval is geweest .................. 24
6. Met als doel zich te onttrekken aan de dienstige vaststellingen ............................ 25
7. Ongeacht de eigen schuld ...................................................................................... 26
§ 3. Bestraffing .............................................................................................................. 27
§ 4. Poging, verjaring, samenloop, rechtvaardigings- en verschoningsgronden ........... 28
Afdeling 2. Onopzettelijke slagen en verwondingen ........................................................ 29
§ 1. Definitie, situering en voorwaarden ....................................................................... 29
§ 2. Sanctie .................................................................................................................... 32
§ 3. Aansprakelijkheid................................................................................................... 33
2
, Afdeling 3. Alcoholopname, dronkenschap en andere stoffen die de rijvaardigheid
beïnvloeden ....................................................................................................................... 35
§1. Definitie en situering ............................................................................................... 35
§2. Sturen onder invloed van alcohol ............................................................................ 36
§ 3. Sturen in staat van dronkenschap ........................................................................... 41
§ 4. Rijden onder invloed van andere stoffen die de rijvaardigheid beïnvloeden ......... 42
§ 5. Andere misdrijven in het kader van artikel 34 tot 37bis Wegverkeerswet ............ 42
§ 6. Poging, deelneming en samenloop ......................................................................... 43
§ 7. Herhaling ................................................................................................................ 43
Afdeling 4. Misdrijven met betrekking tot het rijbewijs................................................... 43
§ 1. Situering ................................................................................................................. 43
§ 2. Sturen zonder houder te zijn van een rijbewijs ...................................................... 44
§ 3. Een valse verklaring afleggen om de afgifte van een rijbewijs te bekomen .......... 44
§4. Sturen met een lichaamsgebrek ............................................................................... 45
§ 5. Overtreden van de regels inzake onderricht en scholing ........................................ 46
§ 6. Sturen terwijl het rijbewijs op grond van artikel 55 Wegverkeerswet werd
ontnomen ....................................................................................................................... 46
§ 7. Sturen zonder rijbewijs bij zich te hebben of weigeren het te vertonen ................ 47
§ 8. Toevertrouwen van een motorvoertuig aan een persoon zonder rijbewijs ............. 47
Hoofdstuk 3. Specifieke sancties .......................................................................................... 49
Afdeling 1. Evolutie van de sancties ................................................................................. 49
§ 1. Inleiding ................................................................................................................. 49
§ 2. Het rijbewijs met strafpunten ................................................................................. 49
§ 3. De graadbepaling.................................................................................................... 51
3
, § 4. De verzachtende omstandigheden in de Wegverkeerswet ..................................... 52
Afdeling 2. Het verval van het recht tot sturen ................................................................. 54
§ 1. Onderscheid ............................................................................................................ 54
§ 2. Het verval van het recht tot sturen als straf ............................................................ 54
1. Definitie en wettelijk bepalingen ........................................................................... 54
2. Toepassingsvoorwaarden....................................................................................... 55
3. Duur en plaats ........................................................................................................ 58
4. Beperking van het verval tot bepaalde categorieën van voertuigen ...................... 58
5. Onderzoeken en examens ...................................................................................... 59
6. Het verval van het recht tot sturen voor beginnende bestuurders .......................... 59
7. Sanctie voor het niet naleven van een uitgesproken verval van het recht tot sturen
................................................................................................................................... 61
§ 3. Het verval van het recht tot sturen wegens lichamelijke of geestelijke
ongeschiktheid ............................................................................................................... 61
1. Definitie en wettelijke bepalingen ......................................................................... 61
2. Toepassingsvoorwaarden....................................................................................... 62
3. Modaliteiten ........................................................................................................... 64
4. Verzoek tot opheffing ............................................................................................ 64
§ 4. Verwante sancties ................................................................................................... 65
1. Onmiddellijke intrekking van het rijbewijs (of de leervergunning) ...................... 65
2. Tijdelijk verbod tot sturen ..................................................................................... 67
Afdeling 3. Immobilisering van voertuigen ...................................................................... 68
§ 1. Definitie en wettelijke bepalingen .......................................................................... 68
§ 2. Toepassingvoorwaarden van de tijdelijke immobilisering van een voertuig ......... 69
4
, § 3. Duur van de immobilisering ................................................................................... 69
§ 4. Gebruik van het voertuig tijdens de periode van immobilisering .......................... 70
Afdeling 4. Verbeurdverklaring van voertuigen ............................................................... 70
§ 1. Definitie en wettelijke bepalingen .......................................................................... 70
§ 2. Toepassingsvoorwaarden voor de verbeurdverklaring van een voertuig ............... 71
§ 3. Gebruik van het voertuig na de verbeurdverklaring ............................................... 71
Afdeling 5. Alcoholslot ..................................................................................................... 72
§ 1. Definitie en verantwoording................................................................................... 72
§ 2. Wettelijke bepalingen ............................................................................................. 72
§ 3. Toepassingsvoorwaarden ....................................................................................... 72
1. Overtreding van de artikelen 34, §2, 35 of 36 Wegverkeerswet ........................... 72
2. Geen definitief verval van het recht tot het besturen van een motorvoertuig ........ 73
3. Duur ....................................................................................................................... 73
4. Omkaderingsprogramma ....................................................................................... 73
§ 4. Sanctie .................................................................................................................... 74
DEEL II: DE WEGCODE........................................................................................................ 75
Hoofdstuk I. Inleiding........................................................................................................... 75
Hoofdstuk II. Parkeerinbreuken ........................................................................................... 76
Afdeling 1. Stilstaan versus parkeren ............................................................................... 77
§ 1. Definities ................................................................................................................ 77
§ 2. Verbodsbepalingen ................................................................................................. 77
Afdeling 2. Beurtelings parkeren ...................................................................................... 78
Afdeling 3. Voorbehouden parkeerplaatsen...................................................................... 79
5
, Afdeling 4. Parkeerplaatsen met beperkte parkeertijd ...................................................... 79
Afdeling 5. Gemengde inbreuken voor hinderlijk en gevaarlijk parkeren ....................... 83
Hoofdstuk III. Artikel10 Wegcode ....................................................................................... 83
Afdeling 1. Algemeen ....................................................................................................... 83
Afdeling 2. Rijden met aangepaste snelheid ..................................................................... 84
Afdeling 3. Het in acht nemen van een veiligheidsafstand ............................................... 86
Afdeling 4. Stoppen voor een voorzienbare hindernis ...................................................... 86
Afdeling 5. Abnormaal traag rijden of plots stoppen........................................................ 89
Afdeling 6. Verkeersveilig gedrag in de nabijheid van dieren ......................................... 90
Afdeling 7. Anderen uitdagen tot overdreven snelheid .................................................... 90
Hoofdstuk IV. Artikel 12 Wegcode: voorrangs-regeling ..................................................... 90
Afdeling 1. Algemene gedragsregel.................................................................................. 90
Afdeling 2. Voorrang aan spoorvoertuigen ...................................................................... 91
Afdeling 3. Gedrag bij het oprijden van een kruispunt ..................................................... 92
Afdeling 4: Algemene regel: de voorrang van/aan rechts................................................. 92
Afdeling 5. Voorrangsplicht bij manoeuvres .................................................................... 93
Afdeling 6. Bijzondere regels ........................................................................................... 95
Hoofdstuk V. Artikel 12bis Wegcode .................................................................................. 95
Hoofdstuk VI. Artikel 16 Wegcode ...................................................................................... 95
Afdeling 1. Algemene principes ....................................................................................... 95
Afdeling 2. Veiligheidsvoorschriften vóór het inhalen ..................................................... 97
Afdeling 3. Veiligheidsvoorschriften bij het inhalen ........................................................ 97
Hoofdstuk VII. Artikel 19 Wegcode: Richtingsverandering ................................................ 98
6
, Afdeling 1. Wettelijke bepalingen en algemene principes ............................................... 98
Afdeling 2. Rechts afslaan .............................................................................................. 100
Afdeling 3. Links afslaan ................................................................................................ 100
DEEL III: DE BEVOEGDHEID VAN DE POLITIERECHTBANK ................................... 101
Hoofdstuk 1. Inleiding ........................................................................................................ 101
Hoofdstuk II. Met betrekking tot de strafvordering ........................................................... 101
Hoofdstuk III. Met betrekking tot de burgerlijke vordering ............................................... 103
Afdeling 1. Algemeen ..................................................................................................... 103
Afdeling 2. Vrijwillige tussenkomst van de verzekeraar ................................................ 104
Afdeling 3. Vorderingen voor de politierechtbank tegen de verzekeraar ....................... 104
Afdeling 4. De regresvordering van de verzekeraar ....................................................... 104
Afdeling 5. Vorderingen voor de hulp na een ongeval ................................................... 105
DEEL IV: BEWIJS IN STRAFVERKEERSZAKEN ........................................................... 106
Hoofdstuk I. Fundamentele principes van de bewijsvoering in het strafrecht ................... 106
Hoofdstuk II. Het bewijs in het strafverkeersrecht ............................................................. 107
Afdeling 1. Het proces-verbaal ....................................................................................... 107
§ 1. Het proces-verbaal ten titel van inlichting ........................................................... 107
§ 2. Het proces-verbaal tot bewijs van het tegendeel .................................................. 108
1. Voorwaarden voor bewijswaarde tot het tegendeel ............................................. 108
2. Invulling concept ‘tot bewijs van het tegendeel’ ................................................. 110
3. Het bewijs van het tegendeel ............................................................................... 110
Afdeling 2. Vaststelling van snelheidsovertredingen door technische hulpmiddelen .... 111
§ 1. Bewijs tot het tegendeel van materiële bewijsmiddelen op basis van automatisch
werkende toestellen ..................................................................................................... 111
7
, § 2. Goedkeuring of homologatie ................................................................................ 112
§ 3. Varia ..................................................................................................................... 114
Afdeling 3. Identificatie van de overtreder ..................................................................... 115
§ 1. Motorvoertuigen ingeschreven op naam van een natuurlijke persoon ................. 115
§ 2. Motorvoertuig ingeschreven op naam van een rechtspersoon ............................. 116
2. Artikel 67ter Wegverkeerswet en de strafrechtelijke verantwoordelijkheid van
rechtspersonen ......................................................................................................... 117
DEEL V: DESKUNDIGEN IN STRAFVERKEERSZAKEN .............................................. 119
Hoofdstuk 1. Definitie ........................................................................................................ 119
Hoofdstuk II. Wettelijk kader ............................................................................................. 119
Hoofdstuk III. De aanstelling van een deskundige ............................................................. 120
Afdeling 1. Gedurende het vooronderzoek ..................................................................... 120
§ 1. Aanstelling door de Procureur des Konings ......................................................... 120
§ 2. Aanstelling door de onderzoeksrechter ................................................................ 121
Afdeling 2. Bij de regeling van de rechtspleging ........................................................... 121
§ 1. Aanstelling door de Raadkamer ........................................................................... 122
§ 2. Aanstelling door de Kamer van Inbeschuldigingstelling ..................................... 122
Afdeling 3. Gedurende het onderzoek ter terechtzitting ................................................. 122
Hoofdstuk IV. De opdracht van de deskundige .................................................................. 123
Hoofdstuk V. Het verloop van de expertise ....................................................................... 124
Afdeling 1. De benaarstiging van de uitvoering van de opdracht ................................... 124
Afdeling 2. Kan de deskundige de opdracht weigeren?.................................................. 124
Afdeling 3. De eedaflegging van de deskundige ............................................................ 124
Afdeling 4. De tegensprekelijkheid van het deskundigenonderzoek .............................. 125
8
Prof. dr. Philip Traest
BS:
Wegverkeerrecht
1
, INHOUDSTAFEL
INHOUDSTAFEL ..................................................................................................................... 2
PRAKTISCHE ZAKEN ........................................................................................................... 11
INLEIDING ............................................................................................................................. 13
DEEL I: DE WEGVERKEERSWET ...................................................................................... 16
Hoofdstuk I. Inleiding........................................................................................................... 16
Hoofdstuk II. Specifieke misdrijven ..................................................................................... 19
Afdeling 1. Het vluchtmisdrijf .......................................................................................... 19
§ 1. Definitie .................................................................................................................. 19
§ 2. Constitutieve elementen ......................................................................................... 21
1. Ongeval of verkeersongeval .................................................................................. 21
2. Op een openbare plaats .......................................................................................... 22
3. De vlucht wordt genomen...................................................................................... 22
4. Als bestuurder of persoonlijk ................................................................................ 23
5. Men weet dat men oorzaak of aanleiding van het ongeval is geweest .................. 24
6. Met als doel zich te onttrekken aan de dienstige vaststellingen ............................ 25
7. Ongeacht de eigen schuld ...................................................................................... 26
§ 3. Bestraffing .............................................................................................................. 27
§ 4. Poging, verjaring, samenloop, rechtvaardigings- en verschoningsgronden ........... 28
Afdeling 2. Onopzettelijke slagen en verwondingen ........................................................ 29
§ 1. Definitie, situering en voorwaarden ....................................................................... 29
§ 2. Sanctie .................................................................................................................... 32
§ 3. Aansprakelijkheid................................................................................................... 33
2
, Afdeling 3. Alcoholopname, dronkenschap en andere stoffen die de rijvaardigheid
beïnvloeden ....................................................................................................................... 35
§1. Definitie en situering ............................................................................................... 35
§2. Sturen onder invloed van alcohol ............................................................................ 36
§ 3. Sturen in staat van dronkenschap ........................................................................... 41
§ 4. Rijden onder invloed van andere stoffen die de rijvaardigheid beïnvloeden ......... 42
§ 5. Andere misdrijven in het kader van artikel 34 tot 37bis Wegverkeerswet ............ 42
§ 6. Poging, deelneming en samenloop ......................................................................... 43
§ 7. Herhaling ................................................................................................................ 43
Afdeling 4. Misdrijven met betrekking tot het rijbewijs................................................... 43
§ 1. Situering ................................................................................................................. 43
§ 2. Sturen zonder houder te zijn van een rijbewijs ...................................................... 44
§ 3. Een valse verklaring afleggen om de afgifte van een rijbewijs te bekomen .......... 44
§4. Sturen met een lichaamsgebrek ............................................................................... 45
§ 5. Overtreden van de regels inzake onderricht en scholing ........................................ 46
§ 6. Sturen terwijl het rijbewijs op grond van artikel 55 Wegverkeerswet werd
ontnomen ....................................................................................................................... 46
§ 7. Sturen zonder rijbewijs bij zich te hebben of weigeren het te vertonen ................ 47
§ 8. Toevertrouwen van een motorvoertuig aan een persoon zonder rijbewijs ............. 47
Hoofdstuk 3. Specifieke sancties .......................................................................................... 49
Afdeling 1. Evolutie van de sancties ................................................................................. 49
§ 1. Inleiding ................................................................................................................. 49
§ 2. Het rijbewijs met strafpunten ................................................................................. 49
§ 3. De graadbepaling.................................................................................................... 51
3
, § 4. De verzachtende omstandigheden in de Wegverkeerswet ..................................... 52
Afdeling 2. Het verval van het recht tot sturen ................................................................. 54
§ 1. Onderscheid ............................................................................................................ 54
§ 2. Het verval van het recht tot sturen als straf ............................................................ 54
1. Definitie en wettelijk bepalingen ........................................................................... 54
2. Toepassingsvoorwaarden....................................................................................... 55
3. Duur en plaats ........................................................................................................ 58
4. Beperking van het verval tot bepaalde categorieën van voertuigen ...................... 58
5. Onderzoeken en examens ...................................................................................... 59
6. Het verval van het recht tot sturen voor beginnende bestuurders .......................... 59
7. Sanctie voor het niet naleven van een uitgesproken verval van het recht tot sturen
................................................................................................................................... 61
§ 3. Het verval van het recht tot sturen wegens lichamelijke of geestelijke
ongeschiktheid ............................................................................................................... 61
1. Definitie en wettelijke bepalingen ......................................................................... 61
2. Toepassingsvoorwaarden....................................................................................... 62
3. Modaliteiten ........................................................................................................... 64
4. Verzoek tot opheffing ............................................................................................ 64
§ 4. Verwante sancties ................................................................................................... 65
1. Onmiddellijke intrekking van het rijbewijs (of de leervergunning) ...................... 65
2. Tijdelijk verbod tot sturen ..................................................................................... 67
Afdeling 3. Immobilisering van voertuigen ...................................................................... 68
§ 1. Definitie en wettelijke bepalingen .......................................................................... 68
§ 2. Toepassingvoorwaarden van de tijdelijke immobilisering van een voertuig ......... 69
4
, § 3. Duur van de immobilisering ................................................................................... 69
§ 4. Gebruik van het voertuig tijdens de periode van immobilisering .......................... 70
Afdeling 4. Verbeurdverklaring van voertuigen ............................................................... 70
§ 1. Definitie en wettelijke bepalingen .......................................................................... 70
§ 2. Toepassingsvoorwaarden voor de verbeurdverklaring van een voertuig ............... 71
§ 3. Gebruik van het voertuig na de verbeurdverklaring ............................................... 71
Afdeling 5. Alcoholslot ..................................................................................................... 72
§ 1. Definitie en verantwoording................................................................................... 72
§ 2. Wettelijke bepalingen ............................................................................................. 72
§ 3. Toepassingsvoorwaarden ....................................................................................... 72
1. Overtreding van de artikelen 34, §2, 35 of 36 Wegverkeerswet ........................... 72
2. Geen definitief verval van het recht tot het besturen van een motorvoertuig ........ 73
3. Duur ....................................................................................................................... 73
4. Omkaderingsprogramma ....................................................................................... 73
§ 4. Sanctie .................................................................................................................... 74
DEEL II: DE WEGCODE........................................................................................................ 75
Hoofdstuk I. Inleiding........................................................................................................... 75
Hoofdstuk II. Parkeerinbreuken ........................................................................................... 76
Afdeling 1. Stilstaan versus parkeren ............................................................................... 77
§ 1. Definities ................................................................................................................ 77
§ 2. Verbodsbepalingen ................................................................................................. 77
Afdeling 2. Beurtelings parkeren ...................................................................................... 78
Afdeling 3. Voorbehouden parkeerplaatsen...................................................................... 79
5
, Afdeling 4. Parkeerplaatsen met beperkte parkeertijd ...................................................... 79
Afdeling 5. Gemengde inbreuken voor hinderlijk en gevaarlijk parkeren ....................... 83
Hoofdstuk III. Artikel10 Wegcode ....................................................................................... 83
Afdeling 1. Algemeen ....................................................................................................... 83
Afdeling 2. Rijden met aangepaste snelheid ..................................................................... 84
Afdeling 3. Het in acht nemen van een veiligheidsafstand ............................................... 86
Afdeling 4. Stoppen voor een voorzienbare hindernis ...................................................... 86
Afdeling 5. Abnormaal traag rijden of plots stoppen........................................................ 89
Afdeling 6. Verkeersveilig gedrag in de nabijheid van dieren ......................................... 90
Afdeling 7. Anderen uitdagen tot overdreven snelheid .................................................... 90
Hoofdstuk IV. Artikel 12 Wegcode: voorrangs-regeling ..................................................... 90
Afdeling 1. Algemene gedragsregel.................................................................................. 90
Afdeling 2. Voorrang aan spoorvoertuigen ...................................................................... 91
Afdeling 3. Gedrag bij het oprijden van een kruispunt ..................................................... 92
Afdeling 4: Algemene regel: de voorrang van/aan rechts................................................. 92
Afdeling 5. Voorrangsplicht bij manoeuvres .................................................................... 93
Afdeling 6. Bijzondere regels ........................................................................................... 95
Hoofdstuk V. Artikel 12bis Wegcode .................................................................................. 95
Hoofdstuk VI. Artikel 16 Wegcode ...................................................................................... 95
Afdeling 1. Algemene principes ....................................................................................... 95
Afdeling 2. Veiligheidsvoorschriften vóór het inhalen ..................................................... 97
Afdeling 3. Veiligheidsvoorschriften bij het inhalen ........................................................ 97
Hoofdstuk VII. Artikel 19 Wegcode: Richtingsverandering ................................................ 98
6
, Afdeling 1. Wettelijke bepalingen en algemene principes ............................................... 98
Afdeling 2. Rechts afslaan .............................................................................................. 100
Afdeling 3. Links afslaan ................................................................................................ 100
DEEL III: DE BEVOEGDHEID VAN DE POLITIERECHTBANK ................................... 101
Hoofdstuk 1. Inleiding ........................................................................................................ 101
Hoofdstuk II. Met betrekking tot de strafvordering ........................................................... 101
Hoofdstuk III. Met betrekking tot de burgerlijke vordering ............................................... 103
Afdeling 1. Algemeen ..................................................................................................... 103
Afdeling 2. Vrijwillige tussenkomst van de verzekeraar ................................................ 104
Afdeling 3. Vorderingen voor de politierechtbank tegen de verzekeraar ....................... 104
Afdeling 4. De regresvordering van de verzekeraar ....................................................... 104
Afdeling 5. Vorderingen voor de hulp na een ongeval ................................................... 105
DEEL IV: BEWIJS IN STRAFVERKEERSZAKEN ........................................................... 106
Hoofdstuk I. Fundamentele principes van de bewijsvoering in het strafrecht ................... 106
Hoofdstuk II. Het bewijs in het strafverkeersrecht ............................................................. 107
Afdeling 1. Het proces-verbaal ....................................................................................... 107
§ 1. Het proces-verbaal ten titel van inlichting ........................................................... 107
§ 2. Het proces-verbaal tot bewijs van het tegendeel .................................................. 108
1. Voorwaarden voor bewijswaarde tot het tegendeel ............................................. 108
2. Invulling concept ‘tot bewijs van het tegendeel’ ................................................. 110
3. Het bewijs van het tegendeel ............................................................................... 110
Afdeling 2. Vaststelling van snelheidsovertredingen door technische hulpmiddelen .... 111
§ 1. Bewijs tot het tegendeel van materiële bewijsmiddelen op basis van automatisch
werkende toestellen ..................................................................................................... 111
7
, § 2. Goedkeuring of homologatie ................................................................................ 112
§ 3. Varia ..................................................................................................................... 114
Afdeling 3. Identificatie van de overtreder ..................................................................... 115
§ 1. Motorvoertuigen ingeschreven op naam van een natuurlijke persoon ................. 115
§ 2. Motorvoertuig ingeschreven op naam van een rechtspersoon ............................. 116
2. Artikel 67ter Wegverkeerswet en de strafrechtelijke verantwoordelijkheid van
rechtspersonen ......................................................................................................... 117
DEEL V: DESKUNDIGEN IN STRAFVERKEERSZAKEN .............................................. 119
Hoofdstuk 1. Definitie ........................................................................................................ 119
Hoofdstuk II. Wettelijk kader ............................................................................................. 119
Hoofdstuk III. De aanstelling van een deskundige ............................................................. 120
Afdeling 1. Gedurende het vooronderzoek ..................................................................... 120
§ 1. Aanstelling door de Procureur des Konings ......................................................... 120
§ 2. Aanstelling door de onderzoeksrechter ................................................................ 121
Afdeling 2. Bij de regeling van de rechtspleging ........................................................... 121
§ 1. Aanstelling door de Raadkamer ........................................................................... 122
§ 2. Aanstelling door de Kamer van Inbeschuldigingstelling ..................................... 122
Afdeling 3. Gedurende het onderzoek ter terechtzitting ................................................. 122
Hoofdstuk IV. De opdracht van de deskundige .................................................................. 123
Hoofdstuk V. Het verloop van de expertise ....................................................................... 124
Afdeling 1. De benaarstiging van de uitvoering van de opdracht ................................... 124
Afdeling 2. Kan de deskundige de opdracht weigeren?.................................................. 124
Afdeling 3. De eedaflegging van de deskundige ............................................................ 124
Afdeling 4. De tegensprekelijkheid van het deskundigenonderzoek .............................. 125
8
