Samenvatting onderwijs en maatschappij

ONDERWIJS EN MAATSCHAPPIJ
WIE BEPAALT HET ONDERWIJSBELEID IN VLAANDEREN :

 Jaarklassen : De school
 Pensioen als LK : België
 Eindtermen : Vlaanderen
 Leerplannen : de koepel of het net + de school
 In de les aan bod komt : de LK
 Al dan niet naar school moet gaan : België want leerplicht is federaal

Ben Weyts

- Viceminister-president
- Vlaams minister van onderwijs, sport, dierwelzijn en Vlaamse Rand



HOEVEEL REGERINGEN TELT ONS LAND

KORTE ANTWOORD: 6 MAAR HET ZOUDEN ER 7 MOETEN ZIJN

België : 3
beleidsniveaus
Federale staat Gemeenschappen Gewesten

Federale regering (1) Regeringen gebaseerd op Regeringen gebaseerd op
taal (3) locatie (3)

Vlaamse gemeenschap Vlaams gewest, Waals gewest,
Franse gemeenschap en Brussels hoofdstedelijk gewest
Duitstalige gemeenschap




 Vlaamse gewest en Nederlandstalige gemeenschap vallen samen en zo geen 7 maar 6
regeringen

,HET LANGERE ANTWOORD

 1830: België werd onafhankelijk
 België: federale staat
 3 beleidsniveaus
o De federale staat
 Federaal parlement
 federale regering
o De gemeenschappen
 3 gemeenschappen: Verantwoordelijk voor
 Vlaamse gemeenschap cultuur, taal, onderwijs en
 Franse gemeenschap welzijns- en
 Duistalige gemeenschap gezondheidszorg

o De gewesten
 3 gewesten:
Verantwoordelijk voor
 Vlaamse gewest
economie, wegen,
 Waalse gewest
landbouw, milieu
 Brussels Hoofdstedelijke Gewest


 Elk hun eigen bevoegdheden en beschikken over eigen wetgevende (=parlement) en
uitvoerende (=regering) organen

 Grondwet: eerst heel liberaal (streven nr gelijkheid)
o Uitganspunt: alle Belgen zijn gelijk
 13 jaar geleden: unitaire of eenheidstaat

BESTAAT ER ZOIETS ALS BELGISCH ONDERWIJS

KORTE ANTWOORD: NEE, OP DRIE BELANGRIJKE DETAILS NA

 Er is geen belgische minister meer van onderwijs omdat onderwijs gefederaliseerd is
  gemeenschap kan autonoom beslissen over zijn scholen.
 3 elementen die nog federaal worden geregeld
 Door de corona-crisis is er een 4de element bijgekomen
o Het sluiten van de scholen

LANGERE ANTWOORD: WETTEN DECRETEN

Federale onderwijswetgeving

 1989: onmiddellijke overdracht van zo goed als de gehele bevoegdheid inzake onderwijs
aan de gemeenschappen
o Gevolg: verschillen tussen de onderwijsstructuren in Vlaanderen en Wallonië
 3 materies federaal geregeld:
o Wanneer leerplicht start en eindigt
o Wat de minimale voorwaarden zijn voor het uitreiken van diploma’s

, o De pensioenregeling voor het onderwijspersoneel


Onderwijsdecreten op gemeenschapsniveau

 Beslissingen die door de gemeenschappen genomen worden: bindend
 Federale parlement: stemt over wetten
 Vlaams parlement: decreten
 (Brussels Hoofdstedelijk Gewest: ordonnanties)


HOE VERANDER JE IETS IN HET ONDERWIJS

KORTE ANTWOORD: BEST ZELF OF TRAAG VIA BELEID

 Scholen kunnen vaak meer vernieuwen en veranderen dan ze denken
 Veranderingen kosten veel tijd door regelgevend proces

LANGERE ANTWOORD: WIE HEEFT INVLOED OP BELEID EN HOE KOMT EEN DECREET TOT
STAND?

De verschillende spelers

 1989: staatshervorming:
o Onderwijs valt onder bevoegdheid van gemeenschappen
 Hebben invloed op proces van besluitvorming
o Vlaamse onderwijsadministratie
o VLOR
 Vlaamse onderwijsadministratie + VLOR + Vlaamse minister van Onderwijs:  beleidsdomein
Onderwijs en Vorming
o Drieledige rol:
 Beleidsvoorbereiding
 Beleidsuitvoering
 Beleidsevaluatie

De vlaamse minister van Onderwijs en Vorming + kabinet
 Kabinet = een groep persoonlijke medewerkers, vaak partijgebonden adviseurs
o Medewerkers: geen ambtenaren, wisselen naargelang de minister
 Kabinetschef, kabinetssecretaris en stafmedewerkers
o Alle stafleden bepaalde beleidsdomeinen toegewezen
o Bereiden de beleidsbeslissingen voor en adviseren de minister in verband met hun
specifieke sector
 Beleidsraad = het forum waar politiek en administratie overleg plegen en dat de regering
ondersteunt bij het sturen van het beleidsdomein
o Informatie uitwisseling tussen kabinet en Vlaamse onderwijsadministratie

De vlaamse onderwijsadministratie
 Bestaat uit een aantal autonome organisaties
o Het Departement Onderwijs en Vorming (Vlaams onderwijsbeleid uitstippelen)
 Functies:
 Beleidsvoorbereiding

,  Beleidsuitvoering
 Beleidsevaluatie
o 4 agentschappen die dat beleid uitvoeren
 AHOVOKS (= Agentschap voor Hoger Onderwijs, Volwassenonderwijs,
Kwalificaties en Studietoelagen)
organiseren examencommissie + studietoelagen
 AGIOn (= Agentschap voor Infrastructuur in het Onderwijs)
Bv. infrastructuur, gebouwen
 AgODi (= bo, so, deeltijds kunstonderwijs, clb, inspectie en begeleiding)
berekenen salaris, doen de administratie, verschillende verlofstelsels
bijhouden
 De Onderwijsinspectie
Men controleert hoe alles loopt op scholen

De vlaamse onderwijsadministratie
 VLOR = strategische adviesraad over alle mogelijke onderwijsitems
o Overleggen vertegenwoordigers van het brede onderwijsveld en van de soc.-eco. en
soc.-cul. Organisatie
 Adviezen geven aan minister en parlement
o Minister: verplicht om advies in te winnen (hoeft niet te volgen)

Beleidsvoering
BELEIDSDOMEIN ONDERWIJS EN VORMING
 MINISTER
 KABINET
 VLAAMSE ONDERWIJSADMINISTRATIE
 VLAAMSE ONDERWIJSRAAD (VLOR)